آیه ۴۶ سوره فصلت: تفاوت میان نسخهها
A.rezapour (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز تکمیل پاورقی ها و آوردن آیات در الگوی خود |
||
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}} | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}} | {{سوال}} | ||
آیه ۴۶ فصلت چه مضمونی دارد؟ | آیه ۴۶ سوره فصلت چه مضمونی دارد؟ | ||
{{پایان سوال}} | {{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}} | {{پاسخ}} | ||
{{جعبه اطلاعات آیه | {{جعبه اطلاعات آیه | ||
| عنوان =آیه ۴۶ سوره فصلت | | عنوان =آیه ۴۶ سوره فصلت | ||
| تصویر = | | تصویر =41-46.png | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| اندازه تصویر = | | اندازه تصویر = | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۲: | ||
| واقع در سوره =فصلت | | واقع در سوره =فصلت | ||
| شماره آیه =۴۶ | | شماره آیه =۴۶ | ||
| جزء = | | جزء =۲۴ | ||
| شأن نزول = | | شأن نزول = | ||
| مکان نزول = | | مکان نزول =مکه | ||
| موضوع = | | موضوع = | ||
| درباره = | | درباره = | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۰: | ||
| آیات مرتبط = | | آیات مرتبط = | ||
}} | }} | ||
... | '''آیه ۴۶ سوره فصلت''' به روشنی بیان میکند که هر انسانی، سرانجامِ رفتار خویش را خواهد دید: هر کار نیکی که انجام دهد، به سود خود اوست و هر کار بدی که مرتکب شود، به زیان خودش تمام میشود و خداوند به هیچکس ستم نمیکند. | ||
خدا اگر پاداش و عقاب را بر اساس اعمال انسان انجام نمیداد، ظالم بود و عدالتش زیر سوال میرفت. | |||
مفسران ذیل این آیه گفتهاند انسان باید ریشه حوادث تلخ و شیرین را در عملکرد خود جستجو کند و به دیگران نسبت ندهد و باید بداند که تنها اعمال اوست که برای او پاداش و عذاب در پی خواهد داشت. | |||
== متن آیه == | == متن آیه == | ||
{{قرآن بزرگ|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ | {{قرآن بزرگ|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَیْهَا ۗ وَمَا رَبُّکَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِیدِ | ||
| سوره = فصلت | | سوره = فصلت | ||
| آیه = ۴۶ | | آیه = ۴۶ | ||
| ترجمه = هر | | ترجمه = هر کس که کاری شایسته کند، به سود خود اوست و هر که بد کند به زیان اوست. و پروردگار تو به بندگان ستم روا نمیدارد. | ||
}} | }} | ||
== تفسیر == | |||
آیه ۴۶ [[سوره فصلت]] در رابطه با اعمال خوب و بد انسان است که به خود انسان برمیگردد. از این جهت گفته شده که خداوند اگر پاداش و عقاب را بر اساس اعمال انسان انجام نمیداد ظالم بود و عدالتش زیر سوال میرفت. بر اساس آیات قرآن<ref>سوره حج، آیه۱۰.</ref> خداوند کافران و ظالمان را عذاب میکند چون ظالم نیست و اگر عذاب نمیکرد، نسبت به نیکوکاران ظلام میشد و حق آنها پایمال میگردید.<ref>قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۵ش، ج۹، ص۴۴۲.</ref> این معنا در ضمن چندین آیه تکرار شده است:{{قرآن|ترجمه=آن روز که به کسی ستم نمیشود و جز همانند کاری که کردهاید پاداش نمیبینید.|سوره=یس|آیه=54}}؛ {{قرآن|ترجمه=آن روز هرکس را همانند عملش جزا میدهند و به کسی ستمی نمیرود.|سوره=غافر|آیه=17}} و آیاتی که میگوید: انسان مختار است، نه مجبور.<ref>مغنیه، محمدجواد، ترجمه تفسیر کاشف، ترجمه موسی دانش، قم، بوستان کتاب قم، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۸۱۱.</ref> | |||
</ref> | گفته شده منظور از سود و زیان اعمال، ثواب و عقاب است.<ref>میبدی، احمد بن محمد، کشف الاسرار و عدة الابرار، به اهتمام علی اصغر حکمت، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۵۴۰.</ref> هرکه کار صالح و شایستهای انجام دهد، اطاعت و عبادات او همه برای نفع خود اوست. یعنی منفعت و ثواب آن به خود شخص میرسد. و هرکه فسق و معصیت و کار بدی کند عقاب و زیان آن به خود شخص میرسد.<ref>کاشانی، فتحالله بن شکرالله، منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، تهران، اسلامیه، بیتا، ج۸، ص۱۹۵.</ref> | ||
در [[تفسیر المیزان]] آمده که اگر عمل صالح و مفید باشد خود انسان از آن سود میبرد، و اگر مضر و بد باشد، خودش از آن متضرر میگردد. این رفتار خداوند که نفع عمل صالح را به صاحبش میرساند و او را ثواب میدهد، و ضرر عمل بد را نیز به صاحبش میرساند و عقابش میکند، ظلم نیست.<ref>طباطبایی، محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۷۴ش، ج۱۷، ص۶۰۸.</ref> | |||
== پاداش و عذاب نتیجه اعمال خود انسان == | |||
در تفاسیر گفته شده اگر کافران به این کتاب و این آئین بزرگ ایمان نیاورند نه به خداوند زیانی میرسانند، و نه به پیامبر، چرا که خوبیها و بدیها همه به صاحبانش بازمیگردد و آنها هستند که میوه شیرین یا تلخ اعمال خویش را میچینند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۰، ص۳۰۷.</ref> مطابق این آیه هر کس، عبادتی انجام دهد برای خودش نموده، زیرا ثواب این عملش به خودش خواهد رسید، و خاصیّتش برای او خواهد بود نه دیگری. این آیه در پاسخ کسی است که خیال میکند خداوند به بندگان ظلم میکند و بعضی از افراد را بجای دیگری به مکافات گناه میرساند، و ثواب افراد را به دیگری میدهد.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، ترجمه تفسیر مجمع البیان، عده ای از فضلا، تهران، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۸۰.</ref> | |||
مفسران ذیل این آیه گفتهاند انسان باید ریشه حوادث تلخ و شیرین را در عملکرد خود جستجو کند و به دیگران و به خدا نسبت ندهد. چنانکه در قرآن آمده است:{{قرآن|ترجمه=همین که انسان را پروردگارش آزمایش و اکرام نماید، گوید: پروردگارم مرا گرامی داشته و در شرایط دیگر گوید: پروردگارم مرا خوار کرد.}}<ref>سوره فجر، آیه۱۶-۱۵.</ref> اما قرآن پاسخ میدهد: {{قرآن|ترجمه=چنان نيست كه شما مىپنداريد؛ شما يتيمان را گرامى نمىداريد. و يكديگر را بر اطعام مستمندان تشويق نمىكنيد. و ميراث را (از راه مشروع و نامشروع) جمع كرده مىخوريد.و مال و ثروت را بسيار دوست داريد (و بخاطر آن گناهان زيادى مرتكب مىشويد)!}}<ref>سوره فجر، آیه۲۰-۱۷.</ref> در روز قیامت نیز عدهای گناهان خود را به مستکبران نسبت میدهند و میگویند که شما مقصر هستید اگر شما نبودید، ما ایمان میآوردیم.<ref>سوره سبأ، آیه۳۱.</ref> و برخی نیز به نیاکان خود منسوب کرده و میگویند:{{قرآن|ترجمه=ما از آنچه پدرانمان را بر آن یافتهایم پیروی میکنیم.}}<ref>سوره لقمان، آیه۲۱.</ref> و برخی نیز پیامبران را مقصر دانسته و به آنان میگفتند:{{قرآن|ترجمه=ما وجود شما را شوم میدانیم و تمام بدبختیهای ما از سوی شماست.}}<ref>سوره یس، آیه۱۸.</ref> برخی نیز گناهان خود را به شیطان نسبت میدهند اما شیطان میگوید:{{قرآن|ترجمه=مرا مقصّر ندانید و ملامت نکنید، بلکه خودتان را سرزنش کنید، این شما هستید که دعوت مرا با آزادی و آگاهی پذیرفتید.}}<ref>سوره ابراهیم، آیه۲۲.</ref> اما در مقابل همه اینها قرآن میفرماید: اصل عمل است و از هر کس که صورت پذیرد، نتیجه را خودش میبیند. <ref>سوره فصلت، آیه۴۶.</ref><ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۸، ص۳۵۶.</ref> | |||
==منابع== | == منابع == | ||
{{پانویس|۲}} | {{پانویس|۲}} | ||
| خط ۶۷: | خط ۵۱: | ||
| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن | | شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن | ||
| شاخه فرعی۱ = معارف قرآنی | | شاخه فرعی۱ = معارف قرآنی | ||
| شاخه فرعی۲ = | | شاخه فرعی۲ = | ||
| شاخه فرعی۳ = | | شاخه فرعی۳ = | ||
}} | }} | ||
{{تکمیل مقاله | {{تکمیل مقاله | ||
| شناسه = | | شناسه =شد | ||
| تیترها = | | تیترها =شد | ||
| ویرایش = | | ویرایش =شد | ||
| لینکدهی = | | لینکدهی =شد | ||
| ناوبری = | | ناوبری = | ||
| نمایه = | | نمایه = | ||
| تغییر مسیر = | | تغییر مسیر =شد | ||
| ارجاعات = | | ارجاعات = | ||
| بازبینی نویسنده = | | بازبینی نویسنده = | ||
| بازبینی = | | بازبینی = | ||
| تکمیل = | | تکمیل = | ||
| اولویت = | | اولویت =ج | ||
| کیفیت = | | کیفیت =ج | ||
}} | }} | ||
{{پایان متن}} | {{پایان متن}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۴
آیه ۴۶ سوره فصلت چه مضمونی دارد؟
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | فصلت |
| شماره آیه | ۴۶ |
| جزء | ۲۴ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مکه |
آیه ۴۶ سوره فصلت به روشنی بیان میکند که هر انسانی، سرانجامِ رفتار خویش را خواهد دید: هر کار نیکی که انجام دهد، به سود خود اوست و هر کار بدی که مرتکب شود، به زیان خودش تمام میشود و خداوند به هیچکس ستم نمیکند.
خدا اگر پاداش و عقاب را بر اساس اعمال انسان انجام نمیداد، ظالم بود و عدالتش زیر سوال میرفت.
مفسران ذیل این آیه گفتهاند انسان باید ریشه حوادث تلخ و شیرین را در عملکرد خود جستجو کند و به دیگران نسبت ندهد و باید بداند که تنها اعمال اوست که برای او پاداش و عذاب در پی خواهد داشت.
متن آیه
| ﴿ | مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَیْهَا ۗ وَمَا رَبُّکَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِیدِ
هر کس که کاری شایسته کند، به سود خود اوست و هر که بد کند به زیان اوست. و پروردگار تو به بندگان ستم روا نمیدارد. فصلت:۴۶ |
﴾ |
تفسیر
آیه ۴۶ سوره فصلت در رابطه با اعمال خوب و بد انسان است که به خود انسان برمیگردد. از این جهت گفته شده که خداوند اگر پاداش و عقاب را بر اساس اعمال انسان انجام نمیداد ظالم بود و عدالتش زیر سوال میرفت. بر اساس آیات قرآن[۱] خداوند کافران و ظالمان را عذاب میکند چون ظالم نیست و اگر عذاب نمیکرد، نسبت به نیکوکاران ظلام میشد و حق آنها پایمال میگردید.[۲] این معنا در ضمن چندین آیه تکرار شده است:﴿آن روز که به کسی ستم نمیشود و جز همانند کاری که کردهاید پاداش نمیبینید.﴾(یس:54)؛ ﴿آن روز هرکس را همانند عملش جزا میدهند و به کسی ستمی نمیرود.﴾(غافر:17) و آیاتی که میگوید: انسان مختار است، نه مجبور.[۳]
گفته شده منظور از سود و زیان اعمال، ثواب و عقاب است.[۴] هرکه کار صالح و شایستهای انجام دهد، اطاعت و عبادات او همه برای نفع خود اوست. یعنی منفعت و ثواب آن به خود شخص میرسد. و هرکه فسق و معصیت و کار بدی کند عقاب و زیان آن به خود شخص میرسد.[۵]
در تفسیر المیزان آمده که اگر عمل صالح و مفید باشد خود انسان از آن سود میبرد، و اگر مضر و بد باشد، خودش از آن متضرر میگردد. این رفتار خداوند که نفع عمل صالح را به صاحبش میرساند و او را ثواب میدهد، و ضرر عمل بد را نیز به صاحبش میرساند و عقابش میکند، ظلم نیست.[۶]
پاداش و عذاب نتیجه اعمال خود انسان
در تفاسیر گفته شده اگر کافران به این کتاب و این آئین بزرگ ایمان نیاورند نه به خداوند زیانی میرسانند، و نه به پیامبر، چرا که خوبیها و بدیها همه به صاحبانش بازمیگردد و آنها هستند که میوه شیرین یا تلخ اعمال خویش را میچینند.[۷] مطابق این آیه هر کس، عبادتی انجام دهد برای خودش نموده، زیرا ثواب این عملش به خودش خواهد رسید، و خاصیّتش برای او خواهد بود نه دیگری. این آیه در پاسخ کسی است که خیال میکند خداوند به بندگان ظلم میکند و بعضی از افراد را بجای دیگری به مکافات گناه میرساند، و ثواب افراد را به دیگری میدهد.[۸]
مفسران ذیل این آیه گفتهاند انسان باید ریشه حوادث تلخ و شیرین را در عملکرد خود جستجو کند و به دیگران و به خدا نسبت ندهد. چنانکه در قرآن آمده است:﴿همین که انسان را پروردگارش آزمایش و اکرام نماید، گوید: پروردگارم مرا گرامی داشته و در شرایط دیگر گوید: پروردگارم مرا خوار کرد.﴾[۹] اما قرآن پاسخ میدهد: ﴿چنان نيست كه شما مىپنداريد؛ شما يتيمان را گرامى نمىداريد. و يكديگر را بر اطعام مستمندان تشويق نمىكنيد. و ميراث را (از راه مشروع و نامشروع) جمع كرده مىخوريد.و مال و ثروت را بسيار دوست داريد (و بخاطر آن گناهان زيادى مرتكب مىشويد)!﴾[۱۰] در روز قیامت نیز عدهای گناهان خود را به مستکبران نسبت میدهند و میگویند که شما مقصر هستید اگر شما نبودید، ما ایمان میآوردیم.[۱۱] و برخی نیز به نیاکان خود منسوب کرده و میگویند:﴿ما از آنچه پدرانمان را بر آن یافتهایم پیروی میکنیم.﴾[۱۲] و برخی نیز پیامبران را مقصر دانسته و به آنان میگفتند:﴿ما وجود شما را شوم میدانیم و تمام بدبختیهای ما از سوی شماست.﴾[۱۳] برخی نیز گناهان خود را به شیطان نسبت میدهند اما شیطان میگوید:﴿مرا مقصّر ندانید و ملامت نکنید، بلکه خودتان را سرزنش کنید، این شما هستید که دعوت مرا با آزادی و آگاهی پذیرفتید.﴾[۱۴] اما در مقابل همه اینها قرآن میفرماید: اصل عمل است و از هر کس که صورت پذیرد، نتیجه را خودش میبیند. [۱۵][۱۶]
منابع
- ↑ سوره حج، آیه۱۰.
- ↑ قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۵ش، ج۹، ص۴۴۲.
- ↑ مغنیه، محمدجواد، ترجمه تفسیر کاشف، ترجمه موسی دانش، قم، بوستان کتاب قم، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۸۱۱.
- ↑ میبدی، احمد بن محمد، کشف الاسرار و عدة الابرار، به اهتمام علی اصغر حکمت، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۵۴۰.
- ↑ کاشانی، فتحالله بن شکرالله، منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، تهران، اسلامیه، بیتا، ج۸، ص۱۹۵.
- ↑ طباطبایی، محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۷۴ش، ج۱۷، ص۶۰۸.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۰، ص۳۰۷.
- ↑ طبرسی، فضل بن حسن، ترجمه تفسیر مجمع البیان، عده ای از فضلا، تهران، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۸۰.
- ↑ سوره فجر، آیه۱۶-۱۵.
- ↑ سوره فجر، آیه۲۰-۱۷.
- ↑ سوره سبأ، آیه۳۱.
- ↑ سوره لقمان، آیه۲۱.
- ↑ سوره یس، آیه۱۸.
- ↑ سوره ابراهیم، آیه۲۲.
- ↑ سوره فصلت، آیه۴۶.
- ↑ قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۸، ص۳۵۶.