نماز شب در قرآن
در آیات قرآن چه اهمیت و فضیلتی برای نماز شب، ذکر شده است؟
نماز شب یکی از عبادات مستحبی است که در قرآن به صراحت نیامده است. در روایات اسلامی برخی از آیات مانند آیه ۱۷ سوره آل عمران، آیه ۱۷ و ۱۸ سوره ذاریات، آیه ۱۶ تا ۱۸ سوره سجده به نماز شب تفسیر شده است.
نماز شب در فقه
نماز شب ۱۱ رکعت است: هشت رکعت آن به صورت چهار نماز دورکعتی به نیت نافله شب یا نماز شب خوانده میشود. دو رکعت به نیت نماز شَفع. یک نماز یکرکعتی هم به نیت نماز وَتر خوانده میشود.[۱][۲]
اهمیت نماز شب در قرآن
پاداش سحر خیزان و نیکوکاران
وَالَّذِینَ یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِیَامًا
خداوند علاقه اهل تقوی به شب زندهداری را اینگونه بیان میفرماید: ﴿كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ﴾(ذاریات:۱۷–۱۸) [۳]
امام صادق(ع) درباره ﴿وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ یَسْتَغْفِرُونَ﴾ فرمود: «مراد، هفتاد مرتبه استغفار کردن در نماز وِتر نماز شب است.»[۴]
خصوصیات پرهیزکاران
پرهیزکاران در مسير اطاعت و ترک گناه، استقامت مىورزند؛ راستگو هستند؛ در برابر خدا خضوع، و در راه او انفاق مىكنند؛ و در سحرگاهان از خداوند، آمرزش مىطلبند: ﴿الصّاِبرینَ و الصَّادِقِینَ وَ القَانِتِینَ وَ الْمُنفِقِینَ وَالْمُسْتغْفِرِینَ بِاْلأَسْحَارِ﴾(آل عمران:۱۷) در روایتی از امام صادق(ع) ﴿وَالْمُسْتغْفِرِینَ بِاْلأَسْحَارِ﴾ به نماز شب تفسير شده است.[۵] [۶]
ایمان و عبادت در دل شب
شب زندهداری یکی از ویژگیهای برجسته مومنان است: ﴿تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا؛ پهلوهایشان از خوابگاههایشان دور میشود در حالی که همواره پروردگارشان را به علت بیم [از عذاب] و امید [به رحمت و پاداش] میخوانند.﴾(سجده:۱6) در روایتی از امام صادق(ع)، خواندن نماز در شب یکی از کارهای دور شدن از بسترها و خواندن خدا دانسته شده است.[۷] امام صادق(ع) در روایت دیگری فرمود: هر کار نیکی که انسان با ایمان انجام میدهد پاداشش در قرآن ذکر شده است جز نماز شب که به خاطر اهمیت آن خداوند آن را با صراحت بیان نفرمود. همین قدر فرموده است: ﴿پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور میشود و به پا میخیزند و رو به درگاه خدا میآورند و پروردگار خود را با بیم و امید میخوانند.﴾(سجده:۱۶) [۸]
نماز شب کاری پسندیده
إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّیْلِ هِیَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِیلًا
امام صادق(ع) در تفسیر آیه کارهای نیک اثر کارهای بد را از بین میبرد: ﴿إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ﴾(هود:۱۱)، فرمود: «نماز شب گناهان روز را از بین میبرد.»[۹]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، 2: 245.
- ↑ خمینی، تحریر الوسیله، 143.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، 9: 155.
- ↑ طوسی، تهذیب الاحکام، 2: 130.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، 2: 714.
- ↑ ابن بابویه، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، 171.
- ↑ طوسی، الامالی، 294.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 12: 230.
- ↑ کلینی، الکافی، 3: 266.
منابع
- طباطبایی یزدی، محمد کاظم (۱۴۱۹). العروة الوثقی.
- موسوی خمینی، روح الله (۱۴۳۴). تحریر الوسیله.
- طبرسی، فضل بن حسن (١٣٥٠). مجمع البیان. تهران: انتشارات فراهانی.
- شیخ طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (۱۴۰۷). تهذیب الاحکام. به کوشش حسن خرسان موسوی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
- ابن بابويه، محمد بن على (۱۴۰۶). ثواب الأعمال و عقاب الأعمال. قم: دار الشريف الرضي للنشر.
- طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۴). ألامالی. قم: دار الثقافه.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۱). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
- کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.