پرش به محتوا

دوره تدوین مجموعه‌های حدیثی شیعه: تفاوت میان نسخه‌ها

Rahmani (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Rahmani (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۹: خط ۲۹:


==موضوع آثار دوره تدوین==
==موضوع آثار دوره تدوین==
موضوع مجموعه‌های این دوره به چند دسته تقسیمبندی شده است؛


* روایات فقهی مثل آنچه در وسائل شیعه و کتب اربعه آمده است.
* روایات فقهی مثل آنچه در وسائل شیعه و کتب اربعه آمده است.

نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۲۲

سؤال

تدوین مجموعههای حدیثی شیعه متعلق به چه زمانی است و شامل چه مجموعه هایی می‌شود؟

دوره تدوین مجموعه‌های حدیث

این دوره را می‌توان با دو مشخصه کلی معرفی کرد،

گرد آوری مجموعه‌ها حدیثی

  • الوافی، محمد محسن فیض کاشانی (م ۱۰۹۱ ق) در چهارده کتاب[۱]
  • النوادر فی جمع الاحادیث: این اثر دارای ۷ کتاب و ۱۰۵ باب است – مؤلف فیض کاشانی
  • وسائل الشیعه: محمد بن حسن الحر العاملی (م ۱۱۰۴) در ۲۰ و گاهی در ۳۰ جلد چاپ شده است مجموع روایات آن ۳۵۸۶۸ حدیث می‌باشد، که مرجعی برای همه مجتهدین و محققین است.
  • بحار الانوار: بزرگترین مجموعه حدیثی شیعه، و مجلدات آن بر حسب چاپ‌های جدید ۱۱۰ جلد است و مؤلف آن محمد باقر مجلسی (م ۱۱۱۱ق) از بزرگان حدیث شیعه است.
  • عوالم العالم، از عبدالله بحرانی اصفهانی (م قرن ۱۲) ۲۳ جلد.
  • مستدرک الوسائل: اثر میرزا حسن نوری (۱۳۲۰) در ۲۰ جلد، این مجموعه حاوی ۲۳۱۲۹ حدیث می‌باشد.[۲]

گرد آوری روایات تفسیر

  • تفسیر نورالثقلین، عبد علی حویزی (م ۱۱۱۲ ق) در پنج جلد دارای ۱۳۴۲۲ حدیث.
  • البرهان فی تفسیر القرآن، سید هاشم حسینی بحرانی (۱۱۰۷ ق) در چهار جلد ۳. تفسیر صافی، محسن فیض کاشانی (م ۱۰۷۵ و تفسیر قمی، و…)[۳]

موضوع آثار دوره تدوین

موضوع مجموعه‌های این دوره به چند دسته تقسیمبندی شده است؛

  • روایات فقهی مثل آنچه در وسائل شیعه و کتب اربعه آمده است.
  • عقائد: اثبات خداوند، اثبات توحید، نبوت و عصمت پیامبران و پاسخ به شبهات، امامت و احتجاج با مخالفان، معاد و ویژگی‌های برزخ و قیامت. مانند آنچه در اصول کافی، احتجاج، بعضی جلدهای بحارالانوار، توحید صدوق و… گردآوری شده است.
  • تفسیر قرآن، مانند تفسیر صافی، نور الثقلین، برهان.
  • امور اجتماعی سیاسی، فرمانروایی، مسائل حکومتی، مانند نامه‌های امیرالمؤمنین در نهج البلاغه، و کتاب قضای وسائل الشیعه…
  • مسائل اخلاقی، مانند برخی جلدهای بحار، محجه البیضاء، و قسمت‌هایی از اصول کافی.
  • امور متفرقه، مانند پزشکی و… همچون طب الصادق(ع) طب الرضا(ع).

در تاریخ معاصر تشیّع نیز کارهای ارزشمند و مناسبی به صورت فردی و گروهی آغاز شده که می‌شود به آن‌ها اشاره می‌شود.

۱. معجم نویسی و راهنما سازی؛ ۲. تصحیح و تحقیق؛ ۳. سند نویسی؛ ۴. گزیده نویسی؛ ۵. واحد سازی کتب و مجموعه‌های حدیثی؛ ۶. پالایش احادیث؛ ۷. رایانه در خدمت حدیث[۴] در نتیجه ائمه اطهار آثار و معارف زیادی در موضوعات مختلف، در نتیجه ائمه اطهار آثار و معارف زیادی در موضوعات مختلف، در مجموعه‌هایی در دسترس به یادگار گذاشته‌اند.


مطالعه بیشتر

  • مجله علوم حدیث، سید احمد میر عمادی، ص۲۷۳–۲۸۱ شمارهٔ ۲
  • آشنایی با متون حدیث، مهدی مهریزی – بخش دو ص۳۷–۱۴۰.
  • سیر حدیث در اسلام سید احمد میرخانی ـ تمام کتاب.
  • علم الحدیث، کاظم مدیر شانه‌چی، ص۷۰–۱۰۰.


منابع

  1. ↑ آغا بزرگ تهرانی، الذریعه، تهران، المکتبه الاسلامیه، ج۶، ص۲۲۹–۲۳۰.
  2. ↑ مهریزی، مهدی، آشنایی با متون حدیث، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، چاپ اول، ۱۳۷۷، ص۱۱۲ – ۱۲۲.
  3. ↑ نخبه التفاسیر، مرکز تفسیر القرآن فی الحوزه العلمیه، ج۱، ص۵.
  4. ↑ مجله حوزه، ش۱۳، ص۱۶۴ و ش۱۴، ص۱۶۱؛ و مجله نور علم، ش۲۲، ص۱۳۵.