پرش به محتوا

الموت اولی من رکوب العار

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۶ توسط Shamloo (بحث | مشارکت‌ها)
سؤال

عبارت «الموت اولی من رکوب العار» از کیست و به چه معناست؟

اَلْمَوْتُ اَوْلی مِنْ رُکوبِ الْعارِ مصرعی از یک بیت شعر حماسی درباره نفی ظلم‌پذیری که امام حسین(ع) در روز عاشورا آن را به‌عنوان شعار در برابر سپاه کوفه می‌خواند.[۱] این مصرع از اشعار حماسی فَرْوَة بن مُسَیْک مرادی[۲] (درگشته ۳۰ق)، از صحابیان و شاعران صدر اسلام، است.[۳] این مصرع در این بیت قرار دارد:

الموت أولى من ركوب العار و العار أولى من دخول النار
نزد من، مرگ از ننگ ذلت و پستی بهتر است و ننگ از ورود به آتش دوزخ بهتر است.[۴]

امام حسین(ع) این بیت را به‌عنوان رجز در واقعه عاشورا می‌خوانده است.[۵] از نظر برخی محققان، این بیت یکی از شعارهای عاشوراست که محتوای قیام امام حسین‌(ع) را نشان می‌دهد.[۶] مرتضی مطهری این شعار را شعار آزادی، عزت و شرافت از سوی امام حسین(ع) دانسته است. او معتقد است که برای مسلمان واقعی مرگ همیشه سزاوارتر از زیر بار ننگ و ذلت رفتن است و امام حسین(ع) با مبارزه خود در راه خدا تا آخرین قطره خونش این شعار را در عمل هم به‌کار بسته است.[۷]

شعار عاشورایی «الموت اولی من رکوب العار»، به‌عنوان یک شعار ضد ظلم و ذلت‌پذیری، در میان شیعیان به‌کار گرفته می‌شود؛ برای نمونه این شعار بر سنگ مزار برخی شهیدان جنگ ایران و عراق نقش بسته است.[۸] همچنین، این شعار یکی از پرکاربردترین شعارهای منقوش بر تابلوهای دفاع مقدس قلمداد شده است.[۹]

منابع

  1. ↑ مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۸۳.
  2. ↑ درباره او ن.ک: ابن‌اثیر، عزالدین علی بن أبی‌الكرم، اسدالغابة فی معرفة الصحابة، بیروت،‌ دار الفكر، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۶۱-۶۲.
  3. ↑ مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۸۳.
  4. ↑ مقرم، عبدالرزاق، مقتل الحسین علیه السلام، بیروت، مؤسسة الخرسان للمطبوعات، ۱۴۲۶ق، ص۲۸۸.
  5. ↑ محدثی، جواد، پیام‌های عاشورا، قم، زمزم هدايت، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۵.
  6. ↑ مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۸۳.
  7. ↑ مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۸۴.
  8. ↑ جمعی از نویسندگان، فرهنگ عاشورا، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا، ص۲۰۵-۲۰۶.
  9. ↑ جمعی از نویسندگان، فرهنگ عاشورا، ص۱۹۰.