مناظره امام رضا(ع) با ابنجهم پیرامون عصمت انبیاء: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}} | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}} | {{سوال}} | ||
مناظره امام رضا(ع) با علی بن جهم، در مورد عصمت حضرت | مناظره امام رضا(ع) با علی بن جهم، در مورد عصمت حضرت داوود و آدم(ع) چه بود؟ | ||
{{پایان سوال}} | {{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}} | {{پاسخ}} | ||
[[امام رضا(ع)]] در مناظرهای به اشکالات ابنجهم در مورد [[دلیل عصمت انبیاء|عصمت انبیاء]] پاسخ گفته و هیچ آیهی از [[قرآن]] را نشانه عصیان و منافی عصمت پیامبران ندانست. | [[امام رضا(ع)]] در مناظرهای به اشکالات ابنجهم در مورد [[دلیل عصمت انبیاء|عصمت انبیاء]] پاسخ گفته و هیچ آیهی از [[قرآن]] را نشانه عصیان و منافی عصمت پیامبران ندانست. امام(ع)، [[آدم(ع)]] را حجت و خلیفه خدا در زمین دانسته و معتقد بود عصمت او بر روی زمین، ضروری است. اما خطای آدم، در بهشت بود و این نقضی برای عصمت او در زمین نیست. امام، داستان ازدواج داوود(ع) با زن اوریا را چنین دانست که زنان در آن زمان پس از مرگ شوهر، هرگز ازدواج نمیکردند. داوود این رسم را از بین برد و پس از کشته شدن اوریا در جنگ، همسر اوریا [[عده وفات]] نگه داشت و سپس داوود با آن زن [[ازدواج از نگاه قرآن|ازدواج]] کرد. این امر بر مردم سخت آمد و سبب [[تهمت زنا|تهمتهایی]] به داوود شد. | ||
امام رضا(ع) در مورد آیه «آنچه در دل پنهان میداشتی، خدا میخواست آشکار سازد» برای این دانسته که پیامبر اسلام از طریق [[وحی]] فهمید بعدها با [[زینب دختر جحش]] که در آن زمان، همسرِ [[زید بن حارثه]] بود، ازدواج خواهد کرد. پیامبر از اینکه [[منافقان]] این مطلب را بفهمند، ترس داشت و [[خداوند]] به او یادآوری کرد که خدا شایسته ترس است. | امام رضا(ع) در مورد آیه «آنچه در دل پنهان میداشتی، خدا میخواست آشکار سازد» برای این دانسته که پیامبر اسلام از طریق [[وحی]] فهمید بعدها با [[زینب دختر جحش]] که در آن زمان، همسرِ [[زید بن حارثه]] بود، ازدواج خواهد کرد. پیامبر از اینکه [[منافقان]] این مطلب را بفهمند، ترس داشت و [[خداوند]] به او یادآوری کرد که خدا شایسته ترس است. | ||
== مناظره امام رضا(ع) با علی بن جهم == | == مناظره امام رضا(ع) با علی بن جهم == | ||
[[مأمون]]، خلیفه | [[مأمون]]، خلیفه عباس، جلسه مناظرهای میان [[امام رضا(ع)]] و برخی بزرگان مذاهب و ادیان مختلف قرار داد. علی بن محمد بن جهم از امام رضا(ع) در مورد عصمت [[انبیاء]] سوال کرد. امام گفت که عصمت انبیاء را قبول دارد. ابنجهم به برخی آیات [[قرآن]] استناد کرده و از آنها، [[گناه]] برخی انبیاء را متذکر شد و امام به این آیات جواب داد.<ref name=":2">صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۳.</ref> | ||
== آدم(ع) == | == آدم(ع) == | ||
ابنجهم در مورد [[حضرت آدم]] به آیه {{قرآن|ترجمه=آدم پروردگارش را نافرمانی کرد و ناکام ماند.|سوره=طه|آیه=۱۲۱}} استدلال کرد.<ref name=":0"> | ابنجهم در مورد [[حضرت آدم]] به آیه {{قرآن|ترجمه=آدم پروردگارش را نافرمانی کرد و ناکام ماند.|سوره=طه|آیه=۱۲۱}} استدلال کرد.<ref name=":0">صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۲.</ref> | ||
[[امام رضا(ع)]] درباره حضرت آدم(ع) میگوید که او حجت و خلیفه [[خدا]] در زمین بود و [[واجب]] بود که او در زمین [[معصوم]] باشد. اما معصیت آدم که در قرآن نقل شده، در بهشت بود و این نقضی برای عصمت او در زمین ندارد. خداوند پس از [[هبوط آدم]] به زمین، او را خلیفه قرار داد و او دارای مقام عصمت گردید.<ref name=":2" /> | [[امام رضا(ع)]] درباره حضرت آدم(ع) میگوید که او حجت و خلیفه [[خدا]] در زمین بود و [[واجب]] بود که او در زمین [[معصوم]] باشد. اما معصیت آدم که در قرآن نقل شده، در بهشت بود و این نقضی برای عصمت او در زمین ندارد. خداوند پس از [[هبوط آدم]] به زمین، او را خلیفه قرار داد و او دارای مقام عصمت گردید.<ref name=":2" /> | ||
[[علامه طباطبایی]] در [[تفسیر المیزان]] نوشته است که داستان حضرت آدم(ع) قبل از تشریع اصل دین اتفاق افتاده است و بهشتی که آن حضرت در آن ساکن بود، [[بهشت برزخی]] بوده که در زندگی غیر دنیوی و مادی وجود داشته است؛ همچنین نهی خدا از خوردن [[میوه ممنوعه]]، [[امر ارشادی|ارشادی]] بوده و مخالفت با نهی ارشادی، گناه شمرده نمیشود.<ref> | [[علامه طباطبایی]] در [[تفسیر المیزان]] نوشته است که داستان حضرت آدم(ع) قبل از تشریع اصل دین اتفاق افتاده است و بهشتی که آن حضرت در آن ساکن بود، [[بهشت برزخی]] بوده که در زندگی غیر دنیوی و مادی وجود داشته است؛ همچنین نهی خدا از خوردن [[میوه ممنوعه]]، [[امر ارشادی|ارشادی]] بوده و مخالفت با نهی ارشادی، گناه شمرده نمیشود.<ref>طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، لبنان، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، چاپ دوم،1390 ق، ج۱۴، ص۲۲۲.</ref> | ||
==یوسف(ع)== | ==یوسف(ع)== | ||
پیرامون [[حضرت یوسف،]] ابنجهم به آیه {{قرآن|ترجمه=آن زن قصد او کرد؛ و او نیز اگر برهان پروردگار را نمیدید، قصد وی مینمود|سوره=یوسف|آیه=۲۴}} استناد کرد. | پیرامون [[حضرت یوسف،]] ابنجهم به آیه {{قرآن|ترجمه=آن زن قصد او کرد؛ و او نیز اگر برهان پروردگار را نمیدید، قصد وی مینمود|سوره=یوسف|آیه=۲۴}} استناد کرد. | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
براساس این روایت، امام رضا(ع) قصد یوسف را نه در کامجویی از آن زن، بلکه قتل او دانسته است. از امام رضا(ع) در این روایت آمده که یوسف اگر برهان الهی را نمیدید، تصمیم داشت آن زن را بکشد.<ref name=":2" /> | براساس این روایت، امام رضا(ع) قصد یوسف را نه در کامجویی از آن زن، بلکه قتل او دانسته است. از امام رضا(ع) در این روایت آمده که یوسف اگر برهان الهی را نمیدید، تصمیم داشت آن زن را بکشد.<ref name=":2" /> | ||
== داوود(ع) == | == داوود(ع) == | ||
ابنجهم در مورد [[حضرت داوود]] به داستانی از [[تورات]] استناد کرد که داود دلبسته زنی شوهردار شد. وی اسباب کشته شدن شوهر آن زن را فراهم کرده و سپس با او ازدواج کرد..<ref name=":2" /> امام پس از شنیدن این سخنان، با دست بر پیشانی خود زد و [[آیه «انا لله و انا الیه راجعون»|آیه انا لله و انا الیه راجعون]] را خواند. امام در ادامه از اینگونه نسبتها به پیامبران الهی، اظهار تعجب کرد.<ref name=":1"> | ابنجهم در مورد [[حضرت داوود]] به داستانی از [[تورات]] استناد کرد که داود دلبسته زنی شوهردار شد. وی اسباب کشته شدن شوهر آن زن را فراهم کرده و سپس با او ازدواج کرد..<ref name=":2" /> امام پس از شنیدن این سخنان، با دست بر پیشانی خود زد و [[آیه «انا لله و انا الیه راجعون»|آیه انا لله و انا الیه راجعون]] را خواند. امام در ادامه از اینگونه نسبتها به پیامبران الهی، اظهار تعجب کرد.<ref name=":1">صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۴.</ref> | ||
امام داستان ازدواج داوود با زن اوریا را چنین دانست که زنان در آن زمان پس از مرگ شوهر، هرگز [[ازدواج]] نمیکردند. داوود این رسم را از بین برد و پس از کشته شدن اوریا در جنگ، همسر اوریا [[عده وفات]] نگه داشت و سپس داوود با آن زن ازدواج کرد. این موضوع برای مردم قابل درک نبود.<ref name=":1" /> | امام داستان ازدواج داوود با زن اوریا را چنین دانست که زنان در آن زمان پس از مرگ شوهر، هرگز [[ازدواج]] نمیکردند. داوود این رسم را از بین برد و پس از کشته شدن اوریا در جنگ، همسر اوریا [[عده وفات]] نگه داشت و سپس داوود با آن زن ازدواج کرد. این موضوع برای مردم قابل درک نبود.<ref name=":1" /> | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
ابنجهم در مورد [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام(ص)]] به آیه {{قرآن|ترجمه=و آنچه در دل پنهان میداشتی، خدا میخواست آشکار سازد.|سوره=احزاب|آیه=۳۷}} استدلال کرد. | ابنجهم در مورد [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام(ص)]] به آیه {{قرآن|ترجمه=و آنچه در دل پنهان میداشتی، خدا میخواست آشکار سازد.|سوره=احزاب|آیه=۳۷}} استدلال کرد. | ||
امام رضا(ع) علت نزول این آیه را در این میداند که پیامبر از اسامی زنان خود، در دنیا و آخرت اطلاع یافت. یکی از این زنان، زینب دختر جحش بود که در آن زمان همسرِ زید بن حارثه بود. پیامبر از آشکار کردن نام این زن پرهیز داشت تا مبادا منافقان بگویند پیامبر، همسر شخص دیگری را همسر خود میخواند. پیامبر از گفتن این مطلب ترس داشت و خداوند به او یادآوری کرد که خدا شایسته ترس است.<ref> | امام رضا(ع) علت نزول این آیه را در این میداند که پیامبر از اسامی زنان خود، در دنیا و آخرت اطلاع یافت. یکی از این زنان، زینب دختر جحش بود که در آن زمان همسرِ زید بن حارثه بود. پیامبر از آشکار کردن نام این زن پرهیز داشت تا مبادا منافقان بگویند پیامبر، همسر شخص دیگری را همسر خود میخواند. پیامبر از گفتن این مطلب ترس داشت و خداوند به او یادآوری کرد که خدا شایسته ترس است.<ref>صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۵.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۹
مناظره امام رضا(ع) با علی بن جهم، در مورد عصمت حضرت داوود و آدم(ع) چه بود؟
امام رضا(ع) در مناظرهای به اشکالات ابنجهم در مورد عصمت انبیاء پاسخ گفته و هیچ آیهی از قرآن را نشانه عصیان و منافی عصمت پیامبران ندانست. امام(ع)، آدم(ع) را حجت و خلیفه خدا در زمین دانسته و معتقد بود عصمت او بر روی زمین، ضروری است. اما خطای آدم، در بهشت بود و این نقضی برای عصمت او در زمین نیست. امام، داستان ازدواج داوود(ع) با زن اوریا را چنین دانست که زنان در آن زمان پس از مرگ شوهر، هرگز ازدواج نمیکردند. داوود این رسم را از بین برد و پس از کشته شدن اوریا در جنگ، همسر اوریا عده وفات نگه داشت و سپس داوود با آن زن ازدواج کرد. این امر بر مردم سخت آمد و سبب تهمتهایی به داوود شد.
امام رضا(ع) در مورد آیه «آنچه در دل پنهان میداشتی، خدا میخواست آشکار سازد» برای این دانسته که پیامبر اسلام از طریق وحی فهمید بعدها با زینب دختر جحش که در آن زمان، همسرِ زید بن حارثه بود، ازدواج خواهد کرد. پیامبر از اینکه منافقان این مطلب را بفهمند، ترس داشت و خداوند به او یادآوری کرد که خدا شایسته ترس است.
مناظره امام رضا(ع) با علی بن جهم
مأمون، خلیفه عباس، جلسه مناظرهای میان امام رضا(ع) و برخی بزرگان مذاهب و ادیان مختلف قرار داد. علی بن محمد بن جهم از امام رضا(ع) در مورد عصمت انبیاء سوال کرد. امام گفت که عصمت انبیاء را قبول دارد. ابنجهم به برخی آیات قرآن استناد کرده و از آنها، گناه برخی انبیاء را متذکر شد و امام به این آیات جواب داد.[۱]
آدم(ع)
ابنجهم در مورد حضرت آدم به آیه ﴿آدم پروردگارش را نافرمانی کرد و ناکام ماند.﴾(طه:۱۲۱) استدلال کرد.[۲]
امام رضا(ع) درباره حضرت آدم(ع) میگوید که او حجت و خلیفه خدا در زمین بود و واجب بود که او در زمین معصوم باشد. اما معصیت آدم که در قرآن نقل شده، در بهشت بود و این نقضی برای عصمت او در زمین ندارد. خداوند پس از هبوط آدم به زمین، او را خلیفه قرار داد و او دارای مقام عصمت گردید.[۱]
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان نوشته است که داستان حضرت آدم(ع) قبل از تشریع اصل دین اتفاق افتاده است و بهشتی که آن حضرت در آن ساکن بود، بهشت برزخی بوده که در زندگی غیر دنیوی و مادی وجود داشته است؛ همچنین نهی خدا از خوردن میوه ممنوعه، ارشادی بوده و مخالفت با نهی ارشادی، گناه شمرده نمیشود.[۳]
یوسف(ع)
پیرامون حضرت یوسف، ابنجهم به آیه ﴿آن زن قصد او کرد؛ و او نیز اگر برهان پروردگار را نمیدید، قصد وی مینمود﴾(یوسف:۲۴) استناد کرد.
براساس این روایت، امام رضا(ع) قصد یوسف را نه در کامجویی از آن زن، بلکه قتل او دانسته است. از امام رضا(ع) در این روایت آمده که یوسف اگر برهان الهی را نمیدید، تصمیم داشت آن زن را بکشد.[۱]
داوود(ع)
ابنجهم در مورد حضرت داوود به داستانی از تورات استناد کرد که داود دلبسته زنی شوهردار شد. وی اسباب کشته شدن شوهر آن زن را فراهم کرده و سپس با او ازدواج کرد..[۱] امام پس از شنیدن این سخنان، با دست بر پیشانی خود زد و آیه انا لله و انا الیه راجعون را خواند. امام در ادامه از اینگونه نسبتها به پیامبران الهی، اظهار تعجب کرد.[۴]
امام داستان ازدواج داوود با زن اوریا را چنین دانست که زنان در آن زمان پس از مرگ شوهر، هرگز ازدواج نمیکردند. داوود این رسم را از بین برد و پس از کشته شدن اوریا در جنگ، همسر اوریا عده وفات نگه داشت و سپس داوود با آن زن ازدواج کرد. این موضوع برای مردم قابل درک نبود.[۴]
امام همچنین در مورد حضرت داوود به داستان قضاوت او نیز پرداخته و آن مسئله و آیات[۵] پیرامون آن را توضیح میدهد.[۴]
پیامبر اسلام(ص)
ابنجهم در مورد پیامبر اسلام(ص) به آیه ﴿و آنچه در دل پنهان میداشتی، خدا میخواست آشکار سازد.﴾(احزاب:۳۷) استدلال کرد.
امام رضا(ع) علت نزول این آیه را در این میداند که پیامبر از اسامی زنان خود، در دنیا و آخرت اطلاع یافت. یکی از این زنان، زینب دختر جحش بود که در آن زمان همسرِ زید بن حارثه بود. پیامبر از آشکار کردن نام این زن پرهیز داشت تا مبادا منافقان بگویند پیامبر، همسر شخص دیگری را همسر خود میخواند. پیامبر از گفتن این مطلب ترس داشت و خداوند به او یادآوری کرد که خدا شایسته ترس است.[۶]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۳.
- ↑ صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۲.
- ↑ طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، لبنان، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، چاپ دوم،1390 ق، ج۱۴، ص۲۲۲.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۴.
- ↑ سوره ص، آیات ۲۲-۲۴.
- ↑ صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۹۵.