سبک زندگی حضرت فاطمه و امام علی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
خلاصه شناسه، حذف تیترهایی که ارتباط با سوال نداشت. |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}} | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}}سبک زندگی حضرت زهرا(س) و امیرالمؤمنین(ع) چگونه میتواند الگو باشد؟{{پایان سوال}} | {{سوال}}سبک زندگی حضرت زهرا(س) و امیرالمؤمنین(ع) چگونه میتواند الگو باشد؟{{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}} | {{پاسخ}} | ||
{{درگاه|فاطمی|خانواده}} | {{درگاه|فاطمی|خانواده}} | ||
[[حضرت فاطمه(س)|حضرت زهرا(س)]] در کنار [[حضرت علی(ع)]] اصول حاکم بر زندگی مشترک و خانوادهای بر پایه ایثار و انفاق را به جامعه آموزش دادند. داستانهایی از ایثارگری، مانند بخشیدن افطار به مسکین و یتیم، نمونههایی از این آموزهها است. | |||
زندگی خانوادگی این دو سرشار از عشق و محبت بود و بهعنوان الگویی عملی از دینداری و محبت در میان مسلمانان بهشمار میآید. به تربیت فرزندان اهمیت بسیاری میدادند. آنها را به علمآموزی تشویق میکردند. حضرت زهرا(س) با وجود فعالیتهای سیاسی و اجتماعی، همواره بر حفظ حجاب و [[عفت و حیاء و غض در قرآن|عفت]] تأکید داشت. | |||
== | == الگوگیری از اصول حاکم بر زندگی حضرت فاطمه و علی(ع) == | ||
* '''ازدواج گامی برای رسیدن به خدا:''' پیامبر پس از [[ازدواج از نگاه اسلام|ازدواج]] از علی(ع) پرسید: زهرا(س) را چگونه یافتی. حضرت علی(ع) پاسخ داد: نِعْمَ الْعَوْنُ عَلی طاعَةِ اللَّهِ؛ خوب کمککاری برای اطاعت خداست. از فاطمه پرسید و او پاسخ داد: خَيْرَ بَعْلٍ؛ خوب شوهری است.<ref>ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، قم، علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ ق، ج۳، ص۳۵۶.</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهجالحیاة|سال=1372|نام خانوادگی=محمد دشتی|جلد=1|صفحه=223}}</ref> | |||
* '''میهمان دوستی و ضیافت در خانه:''' در تاریخ آمده است مرد گرسنهای در مسجد مدینه بهپا خاست و گفت: ای مسلمانان از گرسنگی به تنگ آمدهام مرا میهمان کنید. پیامبرخدا(ص) فرمود: چه کسی این مرد را امشب میهمان میکند؟ حضرت علی(ع) فرمود: من یا رسولاللَّه! کمی بعد وارد منزل شده از [[حضرت فاطمه(س)|فاطمه]](س) پرسید: آیا غذائی در منزل داریم؟ میهمان گرسنه آوردهام. حضرت زهرا(س) ایثارگرانه فرمود: در خانه ما غذائی نیست مگر به اندازه خوراک دختربچه اما امشب ایثار کرده گرسنگی را تحمل میکنیم و همین مقدار غذا را به میهمان میبخشیم<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهج الحیات|سال=1372|نام خانوادگی=محمد دشتی|جلد=1|صفحه=130}}</ref> | |||
* '''ایثار و انفاق خانوادگی:''' آیه هشتم [[سوره انسان]] {{قرآن|وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَیٰ حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا|سوره=انسان|آیه=۸}} (به همراه آیات قبل و بعد)، به [[آیه اطعام]] معروف است. به گفته [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]، علمای [[شیعه در قرآن|شیعه]] اتفاق نظر دارند این آیه به همراه آیاتی دیگر (هجده آیه از این سوره یا تمامی آن) درباره سه روز [[روزه|روزهگرفتنِ]] امام علی(ع)، [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|فاطمه(س)]]، [[حسنین (ع)|حسنین(ع)]] و [[فضه نوبیه|فضه]] نازل شده است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=تفسیر نمونه|سال=1371|نام خانوادگی=مکارم شیرازی|جلد=25|صفحه=345}}</ref> این افراد با اینکه گرسنه بودند، [[ثواب افطاری دادن در ماه رمضان|افطاری]] خود را به دنبال درخواست مسکین و یتیم و [[اسیر]] بخشیدند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مجمع البیان|سال=1372|نام خانوادگی=طبرسی|جلد=10|صفحه=612}}</ref> | |||
* '''تقسیم کارهای منزل:''' [[امام باقر(ع)]] میفرماید: همانا فاطمه(ع) با علی(ع) پیمان بسته بود که کارِ خانه و خمیر کردن آرد و پختن نان و جارو کردن خانه را ایشان انجام دهد و علی(ع) نیز با ایشان پیمان بسته بود که کارهای بیرون از خانه همچون آوردن هیزم و تهیه غذا را او انجام دهد<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهج الحیات|تاریخ=1372|نام خانوادگی=محمد دشتی|جلد=1|صفحه=167|صفحهها=168}}</ref> | |||
* '''اختصاص مکانی برای عبادت در خانه:''' اختصاص مکانی برای [[عبادت]] و [[نماز]] در خانه بخشی از توصیههای اسلام در اینخصوص است. در روایت است که حضرت زهرا(س) محراب عبادت داشت،<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=منتهیالامال|نام خانوادگی=شیخ عباس قمی|جلد=1|صفحه=154}}</ref> لباس و عطر مخصوص نماز داشتند، همچنین علی(ع) مکانی مخصوص برای عبادت داشتند و فرزندان خود را هم هنگام عبادت شبانه به آن مکان میبردند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهج الحیات|سال=1372|نام خانوادگی=محمد دشتی|جلد=1|صفحه=169}}</ref> | |||
* '''محبت و مهرورزی به فرزندان:''' محبت در خانه حضرت زهرا(س) بهطور کامل ارائه میشد و آن حضرت که خود از سرچشمه محبت و عطوفت رسول خدا(ص) سیراب شده و قلبش کانون محبت به همسر و فرزندانش بود. در این جهت نیز وظیفه مادری خود را به بهترین شکل انجام میداد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الگوهای رفتاری حضرت زهرا(س) در تربیت فرزند|سال=1385|نام خانوادگی=حسینی شاهرودی، سید محمد|ناشر=مرکز انتشارات اسلامی|جلد=1|صفحه=14|مکان=قم}}</ref> | |||
* '''ازدواج گامی برای رسیدن به خدا:''' پیامبر پس از ازدواج از علی(ع) | * '''تشویق فرزندان به فراگیری علم:''' [[حضرت فاطمه(س)|حضرت زهرا(س)]] از همان آغاز کودکی فرزندانش، عبادت خدای تعالی را در [[روح]] و روان آنها تثبیت کرد و خوی پرستش خدای یکتا را در [[فطرت]] لطیف آنها سرشت و از همان آغاز به آنها علم آموخت و آنها را برای کسب معارف و تشویق در فراگیری، آماده میکرد، به عنوان مثال به فرزندش [[حسن(ع)]] که هفت ساله بود میفرمود: به مسجد برو، آنچه را از پیامبر شنیدی فراگیر و نزد من بیا و برای من بازگو کن.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نگاهی بر زندگی حضرت فاطمه(س)|سال=1389|نام خانوادگی=محمدی اشتهاردی، محمد|ناشر=مطهر|جلد=1|صفحه=14|مکان=تهران}}</ref> | ||
* '''میهمان دوستی و ضیافت در خانه:''' در تاریخ آمده است مرد گرسنهای در مسجد مدینه بهپا خاست و گفت: ای مسلمانان از گرسنگی به تنگ آمدهام مرا میهمان کنید. | * '''عفاف حضرت فاطمه(س):''' [[حضرت فاطمه(س)|حضرت فاطمه زهرا(ع)]] نمونه کامل زن مسلمان در تمام اوصاف و کمالات اسلامی به ویژه در [[حجاب در قرآن|حجاب]] و عفاف بود. تا ضرورتی نمیدید از هم کلامی با مردان، آن هم با شرایطی ویژه خودداری میکرد. هرچند حضرت زهرا(ع) در مواقع لزوم به فعالیتهای سیاسی و اجتماعی نیز میپرداخت، ولی هرگز از پرده حجاب کامل و [[عفاف]] لازم بیرون نرفت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=تحلیل سیره فاطمه زهرا(س)|سال=1389|نام خانوادگی=بابازاده، علی اکبر|ناشر=دانش و ادب|جلد=1|صفحه=153|صفحهها=154}}</ref> | ||
* '''ایثار و انفاق خانوادگی:''' | |||
* '''تقسیم کارهای منزل:''' امام باقر(ع) | |||
* '''اختصاص مکانی برای عبادت در خانه:''' اختصاص مکانی برای عبادت و نماز در خانه بخشی از توصیههای اسلام در اینخصوص است. در روایت است که حضرت زهرا(س) محراب عبادت داشت،<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=منتهیالامال|نام خانوادگی=شیخ عباس قمی|جلد=1|صفحه=154}}</ref> لباس و عطر مخصوص نماز داشتند، همچنین علی(ع) مکانی مخصوص برای عبادت داشتند و فرزندان خود را هم هنگام عبادت شبانه به آن مکان میبردند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهج الحیات|سال=1372|نام خانوادگی=محمد دشتی|جلد=1|صفحه=169}}</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۲
سؤال
سبک زندگی حضرت زهرا(س) و امیرالمؤمنین(ع) چگونه میتواند الگو باشد؟
درگاهها
حضرت زهرا(س) در کنار حضرت علی(ع) اصول حاکم بر زندگی مشترک و خانوادهای بر پایه ایثار و انفاق را به جامعه آموزش دادند. داستانهایی از ایثارگری، مانند بخشیدن افطار به مسکین و یتیم، نمونههایی از این آموزهها است.
زندگی خانوادگی این دو سرشار از عشق و محبت بود و بهعنوان الگویی عملی از دینداری و محبت در میان مسلمانان بهشمار میآید. به تربیت فرزندان اهمیت بسیاری میدادند. آنها را به علمآموزی تشویق میکردند. حضرت زهرا(س) با وجود فعالیتهای سیاسی و اجتماعی، همواره بر حفظ حجاب و عفت تأکید داشت.
الگوگیری از اصول حاکم بر زندگی حضرت فاطمه و علی(ع)
- ازدواج گامی برای رسیدن به خدا: پیامبر پس از ازدواج از علی(ع) پرسید: زهرا(س) را چگونه یافتی. حضرت علی(ع) پاسخ داد: نِعْمَ الْعَوْنُ عَلی طاعَةِ اللَّهِ؛ خوب کمککاری برای اطاعت خداست. از فاطمه پرسید و او پاسخ داد: خَيْرَ بَعْلٍ؛ خوب شوهری است.[۱][۲]
- میهمان دوستی و ضیافت در خانه: در تاریخ آمده است مرد گرسنهای در مسجد مدینه بهپا خاست و گفت: ای مسلمانان از گرسنگی به تنگ آمدهام مرا میهمان کنید. پیامبرخدا(ص) فرمود: چه کسی این مرد را امشب میهمان میکند؟ حضرت علی(ع) فرمود: من یا رسولاللَّه! کمی بعد وارد منزل شده از فاطمه(س) پرسید: آیا غذائی در منزل داریم؟ میهمان گرسنه آوردهام. حضرت زهرا(س) ایثارگرانه فرمود: در خانه ما غذائی نیست مگر به اندازه خوراک دختربچه اما امشب ایثار کرده گرسنگی را تحمل میکنیم و همین مقدار غذا را به میهمان میبخشیم[۳]
- ایثار و انفاق خانوادگی: آیه هشتم سوره انسان ﴿وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَیٰ حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا﴾(انسان:۸) (به همراه آیات قبل و بعد)، به آیه اطعام معروف است. به گفته مکارم شیرازی، علمای شیعه اتفاق نظر دارند این آیه به همراه آیاتی دیگر (هجده آیه از این سوره یا تمامی آن) درباره سه روز روزهگرفتنِ امام علی(ع)، فاطمه(س)، حسنین(ع) و فضه نازل شده است.[۴] این افراد با اینکه گرسنه بودند، افطاری خود را به دنبال درخواست مسکین و یتیم و اسیر بخشیدند.[۵]
- تقسیم کارهای منزل: امام باقر(ع) میفرماید: همانا فاطمه(ع) با علی(ع) پیمان بسته بود که کارِ خانه و خمیر کردن آرد و پختن نان و جارو کردن خانه را ایشان انجام دهد و علی(ع) نیز با ایشان پیمان بسته بود که کارهای بیرون از خانه همچون آوردن هیزم و تهیه غذا را او انجام دهد[۶]
- اختصاص مکانی برای عبادت در خانه: اختصاص مکانی برای عبادت و نماز در خانه بخشی از توصیههای اسلام در اینخصوص است. در روایت است که حضرت زهرا(س) محراب عبادت داشت،[۷] لباس و عطر مخصوص نماز داشتند، همچنین علی(ع) مکانی مخصوص برای عبادت داشتند و فرزندان خود را هم هنگام عبادت شبانه به آن مکان میبردند.[۸]
- محبت و مهرورزی به فرزندان: محبت در خانه حضرت زهرا(س) بهطور کامل ارائه میشد و آن حضرت که خود از سرچشمه محبت و عطوفت رسول خدا(ص) سیراب شده و قلبش کانون محبت به همسر و فرزندانش بود. در این جهت نیز وظیفه مادری خود را به بهترین شکل انجام میداد.[۹]
- تشویق فرزندان به فراگیری علم: حضرت زهرا(س) از همان آغاز کودکی فرزندانش، عبادت خدای تعالی را در روح و روان آنها تثبیت کرد و خوی پرستش خدای یکتا را در فطرت لطیف آنها سرشت و از همان آغاز به آنها علم آموخت و آنها را برای کسب معارف و تشویق در فراگیری، آماده میکرد، به عنوان مثال به فرزندش حسن(ع) که هفت ساله بود میفرمود: به مسجد برو، آنچه را از پیامبر شنیدی فراگیر و نزد من بیا و برای من بازگو کن.[۱۰]
- عفاف حضرت فاطمه(س): حضرت فاطمه زهرا(ع) نمونه کامل زن مسلمان در تمام اوصاف و کمالات اسلامی به ویژه در حجاب و عفاف بود. تا ضرورتی نمیدید از هم کلامی با مردان، آن هم با شرایطی ویژه خودداری میکرد. هرچند حضرت زهرا(ع) در مواقع لزوم به فعالیتهای سیاسی و اجتماعی نیز میپرداخت، ولی هرگز از پرده حجاب کامل و عفاف لازم بیرون نرفت.[۱۱]
منابع
- ↑ ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، قم، علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ ق، ج۳، ص۳۵۶.
- ↑ محمد دشتی (۱۳۷۲). نهجالحیاة. ج۱. ص۲۲۳.
- ↑ محمد دشتی (۱۳۷۲). نهج الحیات. ج۱. ص۱۳۰.
- ↑ مکارم شیرازی (۱۳۷۱). تفسیر نمونه. ج۲۵. ص۳۴۵.
- ↑ طبرسی (۱۳۷۲). مجمع البیان. ج۱۰. ص۶۱۲.
- ↑ محمد دشتی (۱۳۷۲). نهج الحیات. ج۱. ص۱۶۷.
- ↑ شیخ عباس قمی. منتهیالامال. ج۱. ص۱۵۴.
- ↑ محمد دشتی (۱۳۷۲). نهج الحیات. ج۱. ص۱۶۹.
- ↑ حسینی شاهرودی، سید محمد (۱۳۸۵). الگوهای رفتاری حضرت زهرا(س) در تربیت فرزند. ج۱. قم: مرکز انتشارات اسلامی. ص۱۴.
- ↑ محمدی اشتهاردی، محمد (۱۳۸۹). نگاهی بر زندگی حضرت فاطمه(س). ج۱. تهران: مطهر. ص۱۴.
- ↑ بابازاده، علی اکبر (۱۳۸۹). تحلیل سیره فاطمه زهرا(س). ج۱. دانش و ادب. ص۱۵۳.