پرش به محتوا

اوقات نماز در قرآن

نسخهٔ تاریخ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۷ توسط فرج الله عباسی (بحث | مشارکت‌ها) (منبع دهی برای مدخل از تفاسیر مختلف. معرفی دو کتاب برای مطالعه بیشتر)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
سؤال

از چه آیاتی وقت‌های سه‌گانه نماز اثبات می‌شود؟

وجوب خواندن نماز در اوقات معین در قرآن تصریح شده است: ﴿إِنَّ الصَّلَاةَ کَانَتْ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ کِتَابًا مَوْقُوتًا؛ نماز بر مؤمنان، در اوقات معین مقرر شده است.﴾(نساء:۱۰۳)

خداوند متعال در سوره اسراء (بنی اسرائیل) آیه ۷۸ به اوقات سه‌گانه نمازهای روزانه واجب اشاره فرموده است: ﴿أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‏ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً؛ نماز را از زوال خورشيد (هنگام ظهر) تا نهايت تاريكى شب [نيمه شب‏] برپا دار؛ و همچنين قرآن فجر [نماز صبح‏] را؛ چرا كه قرآن فجر، مشهود (فرشتگان شب و روز) است!﴾

  • ﴿دُلُوكِ الشَّمْسِ﴾ هنگام ظهر را گویند و شامل وقت نماز ظهر و عصر می‌شود. ‏[۱] [۲]
  • ﴿غَسَقِ اللَّیْلِ﴾ تا نصف شب را می‌گویند و شامل وقت نماز مغرب و عشاء می‌شود. ‏[۳] [۴]
  • ﴿قُرْآنَ الْفَجْرِ﴾ اشاره به وقت نماز صبح است. [۵] [۶]

وقت نمازهای پنجگانه در آیات دیگری نیز آمده است:

  • ﴿وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّیْلِ؛ در دو طرف روز (= اول و آخر آن) و نخستین ساعات شب، نماز را بپا دار.﴾(هود:۱۱۴) این آیه نیز به وقت نماز صبح و مغرب و عشاء اشاره دارد.[۷]
  • برخی مفسران آیه ۱۳۰ سوره طه، [۸] [۹] آیات ۱۷و۱۸ سوره روم، [۱۰] [۱۱] آیات ۳۹ و۴۰ سوره ق[۱۲] [۱۳] را مربوط به نمازهای پنج‌گانه می‌دانند.


مطالعه بیشتر

  • اوقات نماز یومیه طبق آیات و احادیث؛ سید حسین موسوی عرب باغی
  • اوقات نماز در قرآن و علوم، سیدمحمود گلاب‌گیرنیک

منابع

  1. ↑ طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان في تفسير القرآن، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش، ج۶، ص۶۷۰.
  2. ↑ طبرى، محمد بن جرير، جامع البيان فى تفسير القرآن، بیروت، دار المعرفه، چاپ اول، ۱۴۱۲ق، ج۱۵، ص۹۳.
  3. ↑ قطب راوندى، سعيد بن هبه‏‌الله، فقه القرآن، قم، كتابخانه عمومى آيت الله مرعشى نجفى، چاپ دوم، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۸۰.
  4. ↑ ابوحيان، محمد بن يوسف، البحر المحيط فى التفسير، بیروت، دار الفكر، چاپ اول، ۱۴۲۰ق، ج۷، ص۹۷.
  5. ↑ حویزی عروسی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۱۱۵.
  6. ↑ مکارم شیرازی، ناصر ، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیهَ، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۱۲، ص۲۲۲.
  7. ↑ مکارم شیرازی، ناصر ، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیهَ، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۹، ص۲۶۵.
  8. ↑ طوسى، محمد بن حسن، التبيان في تفسير القرآن، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، ج۷، ص۲۲۲.
  9. ↑ ثعلبى، احمد بن محمد، الكشف و البيان المعروف تفسير الثعلبي، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، ۱۴۲۲ق، ج۶، ص۲۶۶.
  10. ↑ فراء، يحيى بن زياد، معانى القرآن، مصر - قاهره، الهيئه المصريه العامه للكتاب، چاپ دوم، ۱۹۸۰م، ج۲، ص۳۲۳.
  11. ↑ جصاص، احمد بن على، احكام القرآن، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، ۱۴۰۵ق، ج۳، ص۲۴۸.
  12. ↑ طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان في تفسير القرآن، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش، ج۷، ص۵۸.
  13. ↑ زمخشرى، محمود بن عمر، الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل فى وجوه التأويل، بیروت، دار الكتاب العربي، چاپ سوم، ۱۴۰۷ق، ج۳، ص۹۶.