بنی اسرائیل
بنی اسرائیل در قرآن چه کسانی هستند؟
بنی اسرائیل دوازده خاندان هستند که از نسل دوازده فرزند حضرت یعقوب(ع) می‌باشند. بنی اسرائیل قومی تاریخی است که پیامبران زیادی بر آنها فرستاده شده است. پس از اینکه یعقوب و فرزندانش از کنعان به مصر مهاجرت کردند، در این سرزمین سال‌ها ماندند تا زمان حضرت موسی(ع) که سرانجام او آنان را از سلطه فرعون نجات داد.
نام بنی اسرائیل بسیار زیاد در قرآن آمده است و به داستان آنان در موارد مختلف اشاره شده است. از جمله عهد و پیمان خداوند با آنان، رابطه آنان با حضرت موسی(ع)، برتری دادن این قوم بر دیگران، رهانیدن آنان از فرعون، پرستش گوساله سامری، داستان گاو بنی اسرائیل، نعمت‌هایی که بر این قوم نازل شده است و ...
تاریخچه
بنی اسرائیل متشکل از «بنی» (بنین: پسران) به اضافه «اسرائیل» که لقب حضرت یعقوب(ع) یکی از پیامبر الهی است.[۱]
تاریخ بنی اسرائیل از حضرت ابراهیم(ع) شروع می‌شود که به فلسطین مهاجرت کرد و پس از او فرزندش اسحاق(ع) و فرزند او یعقوب(ع) به کنعان رفتند. در زمان حضرت یوسف(ع)، یعقوب و فرزندانش به سبب قحطی در کنعان، به مصر مهاجرت کردند. و تا زمان حضرت موسی(ع) که از این قوم بود، در مصر ماندند. حضرت موسی این قوم را از چنگال ظلم فرعون رهانید و از آنجا به سوی کنعان رفتند و سال‌ها در صحرای سینا آواره بودند و پس از حضرت موسی جانشینش حضرت یوشع(ع)، کنعان را فتح کرد. رفته رفته این قوم کاملاً در کنعان مستقر شدند و رهبرانی (داوران) برای خود داشتند و سپس ژیامبرانیی همچون حضرت داود(ع) و حضرت سلیمان(ع) به ژادشاهی هم رسیدند که اوج اقتدار این قوم بود. از آن پس بین اسباط (خاندان‌ها) اختلاف افتاد و ده سبط در قسمت شمالی آن سرزمین پادشاهی داشتند و دو سبط (بنیامین و یهودا) در قسمت جنوبی (فلسطین) سکنا گزیدند. بعدها بختنصر به آنها یورش بود و سرزمین‌شان را تصرف کرد. با قدرت یافتن ایران، پادشاهش کوروش کبیر، سرزمین بابل را فتح کرد و یهودیان دوباره توانستند آزادانه در سرزمین خود زندگی کنند.[۲]
زمانِ مهاجرتِ عده‌ای از بنی اسرائیل به شبه جزیره عربستان دقیقاً مشخص نیست؛ اما هنگام بعثت حضرت محمد(ص) سه قبیله از یهودیان (بنی نضیر، بنی قریظه، بنی قینقاع) در مدینه سکونت داشتند. اینکه این یهودیان از نسل بنی اسرائیل هستند یا از عرب‌های یهودی شده بودند، در بین تارخ نویسان اختلاف نظر وجود دارد.[۳][۴][۵][۶][۷][۸]
بنی اسرائیل در قرآن
واژه بنی اسرائیل، بیش از چهل مرتبه در آیات مکی و آیات مدنی به کار رفته است.[۹][۲] البته اشاره و خطاب به بنی اسرائیل در آیات فراوانی وجود دارد که نشان‌دهنده اهمیت این قوم در قرآن و آشنایی اعراب با آنان در زمان صدر اسلام است.[۲]
دوازده پیمان خدا با بنی اسرائیل
خداوند با بنی اسرائیل عهدی بست که طبق آیات قرآن[۱۰] اين پيمان همان پرستش خداوند يگانه، نيكى به پدر و مادر، بستگان، يتيمان، مستمندان، خوشرفتارى با مردم، بر پا داشتن نماز، اداى زكات، دورى از اذيت و آزار و خونريزى بوده است.[۱۱]
رهایی از فرعون و شکافتن دریا
قوم بنی اسرائیل که ساکن مصر بودند تحت سلطه فرعون روزگار سختی را می‌گذراندند. موسی که به طور معجزه‌آسایی در کاخ فرعون رشد یافت، پس از سال‌ها به رسالت مبعوث شد و به قیام علیه فرعون برخاست. فرعون به معجزات موسی ایمان نیاورد و از ظلم به بنی اسرائیل دست نکشید. سرانجام موسی به فرمان خداوند، بنی اسرائیل را کوچ داد و با معجزه، از میان دریا گذشت و فرعونیان که در تعقیب آنان بودند در دریا غرق شدند.[۱۲]
عصیان و ناسپاسی بنی اسرائیل
حضرت موسی(ع) که پیامبر بنی اسرائیل بود چهل روز به کوه طور رفت و در غیاب او، قومش به تحریک و ترغیب فردی به نام سامری، به پرستش و عبادت گوساله‌ای روی آوردند. حضرت موسی پس از بازگشت خشمگین شد و از آنها خواست توبه کنند و گوساله سامری را نابود کرد.[۱۳]
داستان گاو بنی‌اسرائیل از داستان‌های مشهور بنی اسرائیل است که خداوند از آنها می‌خواهد گاوی را بکشند و از خون آن به تن مقتول بزنند تا زنده شود و نام قاتل خود را بگوید؛ اما آنان با سوال‌های بی جا از مشخصات و ویژگی‌های گاو، در انجام این کار تعلل می‌کنند.[۱۴]
خداوند بر این قوم نعمت‌ها و معجزات فراوانی از جمله «من و سلوی» را بر آنها نازل کرد[۱۵] و کوه طور را بر سرشان سایبان کرد.[۱۶] یا با عصای موسی دوازده چشمه از کوه بوجود آورد؛[۱۷] خداوند آنان را بر جهانیان برتری داد[۱۸] اما آنها باز نافرمانی می‌کردند. آنها به درخواست موسی برای شرکت در جنگ گفتند تو و خدایت بجنگید و ما نشسته‌ایم. بنی اسرائیل پس از موسی دست به قتل و کشتار انبیاء زدند.[۱۹]
منابع
- ↑ خرمشاهی، بهاءالدین، قرآن شناخت، تهران، ۱۳۷۹، طرح نو، ص۱۹۷.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ج۱، ص۱۹۶۷.
- ↑ یعقوبی، احمد بن اسحاق، تاریخ الیعقوبی، بیروت، دار صادر، بی تا، ج۲، ص۴۹ و ص۵۲.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الأغانی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۵ق، ج۲۲، ص۳۴۳-۳۴۴.
- ↑ ابن هشام، عبدالملک، السیره النبویه، مصر، مکتبه محمد علی صبیح، ۱۳۸۳ق، ج۱، ص۱۲.
- ↑ مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، بیروت، دار صادر، ۱۹۰۳م، ج۴، ص۱۲۹.
- ↑ سمعانی، عبدالکریم، الانساب، به کوشش عبدالرحمن بن يحيى المعلمی اليمانی وغيره، مجلس دائره المعارف العثمانيه، ج۱۰، ص۳۷۹.
- ↑ فرهانی منفرد، مهدی، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دایره المعارف اسلامی، ۱۳۷۵ش، ج۴، ص۴۷۰.
- ↑ سوره بقره، آیه ۴۰، ۴۷، ۸۳، ۱۲۲، ۲۱۱، ۲۴۶. سوره آل عمران، آیه ۴۹، ۹۳، سوره مائده، آیه ۱۲، ۳۲، ۷۰، ۷۲، ۷۸، ۱۱۰. سوره اعراف، آیه ۱۰۵، ۱۳۴، ۱۳۷، ۱۳۸. سوره یونس، آیه ۹۰، ۹۳، سوره اسراء، آیه ۲، ۴، ۱۰۱، ۱۰۴. سوره طه، آیه ۴۷، ۸۰، ۹۴. سوره شعراء، آیه ۱۷، ۲۲، ۵۹، ۱۹۷. سوره نمل، آیه ۷۶. سوره سجده، آیه ۲۳. سوره غافر، آیه ۵۳. سوره زخرف، آیه ۵۹. سوره دخان، آیه ۳۰. سوره جاثیه، آیه ۱۶. سوره احقاف، آیه ۱۰. سوره صف، آیه ۶، ۱۴.
- ↑ سوره بقره، آیه۸۴-۸۳. سوره مائده، آیه۱۲.
- ↑ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلامية، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۲۰۴
- ↑ سوره بقره، آیه۵۰-۴۹. سوره اعراف، آیه۱۳۳-۱۰۳. سوره اسراء، آیه۱۰۴-۱۰۱. سوره شعراء، آیه۰ ۶۸. سوره طه، آیه۹ و ۷۹. سوره قصص، آیه۳ و ۴۶. سوره یونس، آیه۹۰.
- ↑ سوره طه، آیات ۸۰ تا ۹۷.
- ↑ سوره بقره، آیه۷۴-۶۷.
- ↑ سوره بقره، آیه ۵۷. سوره اعراف، آیه ۱۶۰. سوره طه، آیه ۸۰.
- ↑ سوره بقره، آیه ۵۷. سوره اعراف، آیه ۱۶۰.
- ↑ سوره بقره، آیه ۶۰.
- ↑ سوره بقره، آیه ۴۷.
- ↑ سوره بقره، آیه ۶۵. سوره مائده، آیه ۶۰ و ۷۰ و ۷۸. سوره اعراف، آیه ۱۶۶. سوره مائده، آیه ۲۱ تا ۲۶. سوره بقره، آیه ۵۱ تا ۶۱. سوره اعراف، آیه ۱۴۷ تا ۱۶۱. سوره طه، آیه ۸۰ تا ۹۷.