دعاهایی که گنج خوانده شدند

سؤال

آیا دعای گنج‌العرش، معتبر و دارای سند است؟

دعای گنج العرش دعایی که بیشتر مشتمل بر تهلیل (لا اله الا الله) و تسبیح (سبحان‌الله) است. این دعا در منابع روایی و دعایی قدیمی وجود ندارد. دعاها و ذکرهایی دیگری در روایات و کتاب‌های دعا وارد شده‌ که آن‌ها را گنج دانسته‌اند. از جمله این آیات و دعاها؛ آیةالکرسی، سوره حمد، دعای یستشیر است.

محتوای دعای گنج‌العرش

دعایی گنج‌العرش در برخی کتاب‌های دعای متأخر نقل شده و شامل بر تهلیل (لا اله الا الله) و تسبیح (سبحان‌الله) و اسامی و صفات خداوند است. این دعا در مجموعه‌های حدیثی قدیمی وجود ندارد.

دعاهایی که گنجِ عرش، خوانده شده‌اند

دعاها، آیات و ذکرهایی در منابع وجود دارد که با تعبیر گنج از آن‌ها یاد شده است:

• دعای یستشیر در مهج‌الدعوات روایت مفصلی نقل شده که در آن از این دعا به «کنز من کنوز العرش» تعبیر شده است و نیز درباره دعای «یا من اظهر الجمیل» که در روایات متعددی سفارش به خواندن آن شده است عبارت «کلماتی از گنج‌های عرش» آمده ‌است.

• در شأن سوره فاتحه الکتاب، آیه الکرسی و ختم‌های سوره بقره آمده‌ است که این آیات گنج‌های (پنهان در) زیر عرش پروردگار متعال‌اند؛ به ویژه درباره سوره حمد فرموده‌اند: این سوره برترین گنج (پنهان در) زیر عرش است.

• ذکر شریف «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ» نیز این عبارت در بعضی از نسخ کتاب آمالی صدوق و نیز در کنزالعمال دیده می‌شود.

ایرادهای دعای گنج‌العرش

دعای مورد سؤال هم از اشتباهات نحوی آن و هم از چینش کلمات و جملات و نحوه شروع و ختم آن، روشن است که از ناحیه معصومین(ع) صادر نشده ‌است. بنابراین هر متن عربی را نباید به حساب روایت یا دعا آورد و دعای گنج‌العرش از جمله آنها است. هرچند ممکن است محتوای متن عربی قابل استفاده باشد و دچار مشکل نباشد ولی مهم و مشکل آن است که ولو یک متن سنگین و متقن باشد، اگر از معصوم صادر نشده است، نباید به آنها نسبت داد.