زیارت آل‌یاسین

سؤال

زیارت آل یاسین چگونه دعایی می‌باشد و آیا معتبر است؟ خواندن این زیارت، چه فضیلتی دارد؟

درگاه‌ها

زیارت آل‌یاسین از زیارت‌های معروف شیعی است که بر ارتباط با امام زمان(ع) و اهل‌بیت(ع) تأکید دارد. ساختار آن شامل سه بخش اصلی است: سلام‌ها، گواهی دادن به اصول ایمان و درخواست هدایت و دعا.

زیارت آل یاسین اولین بار در کتاب الاحتجاج طبرسی (متوفای ۵۸۸) به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل شده است.

خواندن این زیارت باعث افزایش معرفت نسبت به امام زمان(ع)، وسیله‌ای برای توسل و درخواست یاری در سختی‌ها به‌شمار می‌رود و بر ضرورت شناخت امام در زندگی مؤمنان تأکید می‌کند.

معرفی

زیارت آل‌یاسین یکی از زیارات مشهور در فرهنگ شیعه است که بر ارتباط معنوی با امام زمان(عج) تأکید دارد. این زیارت با عبارت «سَلامٌ عَلَیٰ آلِ یس» آغاز می‌شود و مجموعه‌ای از سلام‌ها بر پیامبر اسلام(ص)، اهل‌بیت(ع) و به‌ویژه امام مهدی(عج) را در بر می‌گیرد. در متن این زیارت، به مقام امامت، جایگاه امام زمان(ع) و لزوم پیروی از آن حضرت اشاره شده و درخواست هدایت، استغفار و دعا برای تعجیل در ظهور آن امام بیان شده است. از لحاظ ساختاری، زیارت آل‌یاسین شامل سه بخش کلی است: سلام‌های پی‌درپی، شهادت به اصول ایمان، درخواست هدایت و دعا.

اعتبار

زیارت آل‌یاسین در دو گزارش به‌دست ما رسیده است:

• زیارت آل یس را اولین بار، طبرسی (متوفای ۵۸۸) در کتاب الاحتجاج از محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر حمیری بدون سلسله سند به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل کرده است.
• ابن مشهدی (متوفای ۶۱۰) در کتاب المزار الکبیر زیارت آل یاسین را با سلسله سند از محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر حمیری به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل کرده است.

علامه مجلسی در کتاب بحارالأنوار زیارت آل یاسین را از کتاب احتجاج طبرسی و سند المزار الکبیر نقل کرده است.

فضیلت و خواص

مخاطب سلام امام

زیارت آل‌یاسین را خود حضرت ولی‌عصر در نامه‌ای به یکی از یاران، به نام محمّد بن عبدالله حِمیَری تعلیم کرده و در نامه چنین فرمود: «هر گاه خواستید به وسیله ما، به سوی خداوند توجه کنید و به ما روی‌آورید، پس همان گونه که خداوند فرموده است بگویید: سلام علی آل‌یاسین … .»

هنگامی که شیعیان برای توسل به امام‌زمان، از سراسر جهان رو به قبله ایستاده و بعد از نمازها و در دعاها و زیارت‌ها خود، به روح پاک امامان معصوم و حضرت مهدی سلام می‌فرستند، بر اساس اینکه جواب سلام واجب است، می‌دانند که پاسخی برای این سلام‌ها از جانب حضرات معصومین خواهد بود؛ چرا که خداوند در سوره نساء آیه ۸۶ می‌فرماید: ﴿وَإِذَا حُیِّیتُمْ بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ۗ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ حَسِیبًا؛ هر گاه شما را تحیت و سلامی گفتند شما نیز باید به تحیت و سلامی بهتر از آن یا مانند آن پاسخ دهید، که خدا به حساب هر چیزی کاملاً خواهد رسید.﴾

معرفت و شناخت امام

یکی دیگر از آثار خواندن زیارت آل یاسین، معرفت و شناخت به امام زمان(ع) است و شناخت از وظایف اصلی تمام شیعیان و پیروان ائمه اطهار است چرا که پیامبر اکرم فرمود: «مَنْ ماتَ وَ لَمْ یعْرِفْ إمامَ زَمانِهِ مَاتَ مِیتَهً جَاهِلِیه؛ هر فردی که بمیرد در حالی که امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است.»

تمسک به عترت

تمسک به اهل بیت(ع) در منابع معتبر شیعه و اهل سنت نقل شده است که رسول خدا(ص) فرمود: «إِنِّی تَارِک فِیکمُ الثَّقَلَینِ مَا إِنْ تَمَسَّکتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتَّی یرِدَا عَلَی الْحَوْضَ فَانْظُرُوا کیفَ تَخْلُفُونِّی فِیهِمَا أَلَا هذا عَذْبٌ فُراتٌ فَاشْرَبُوا وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ فَاجْتَنِبُوا؛ همانا من در میان شما دو چیز سنگین و گران می‌گذارم، که اگر بدان‌ها چنگ زنید هرگز پس از من گمراه نشوید: کتاب خدا و عترت من أهل بیتم، و این دو از یک دیگر جدا نشوند تا در کنار حوض کوثر بر من درآیند. پس بنگرید چگونه پس از من درباره آن دو رفتار کنید، آگاه باشید که این (یعنی تمسک به عترت) آب خوش‌گوار و شیرین است پس بیاشامید، و آن دیگر (یعنی روی برتافتن از ایشان) آب شور و تلخ است و از آن بپرهیزید» بر مبنای این سفارش پیامبر اکرم، شیعیان در مواقع درماندگی در شرایطی که نیاز به کمک دارند، با توسل به حضرات معصومین، رفع گرفتاری کنند. خواندن زیارت آل یاسین، تمسک کردن به عترت رسول خداست.

مطالعه بیشتر

• شرح زیارت آل یاسین، علی محمد دستغیب
• میثاق منتظران شرحی بر زیارت آل یاسین، مهدی حائری