سه گروه بودن عبادتکنندگان از نگاه امام علی(ع): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}} | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}} | {{سوال}} | ||
طبق فرمایش امیر المومنین عبادت کنندگان بر سه قسمند لطفاً در مورد قسم سوم (احرار) توضیح دهید؟ | طبق فرمایش امیر المومنین عبادت کنندگان بر سه قسمند لطفاً در مورد قسم سوم (احرار) توضیح دهید؟ | ||
{{پایان سوال}} | {{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}} | {{پاسخ}}امام علی(ع) عبادتکنندگان را به سه گروه تقسیم میکنند: گروهی از ترس جهنم (بردگان)، گروهی برای رسیدن به پاداش (مزدبگیران) و گروهی که از روی عشق و محبت خالصانه به خدا عبادت میکنند (آزادگان). برترین نوع عبادت، مربوط به آزادگانی است که نه به انگیزهٔ ترس و نه طمع، بلکه فقط برای سپاس و عشق به پروردگار، بندگی میکنند. این همان عبادتی است که ریشه در عاطفهٔ پاک و معرفت حقیقی دارد و انسان را به اوج کمال میرساند. | ||
== متن روایت == | |||
[[سید رضی]] این روایت را در [[نهج البلاغه]] نیز نقل کرده که [[امام علی(ع)]] در گفتاری بندگان را سه گروه میداند: | |||
{{عربی بزرگ|إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ التُّجَّارِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُكْراً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأَحْرَار|منبع=سید رضی، نهج البلاغه، محقق و مصحح: صبحي صالح، قم، هجرت، ۱۴۱۴ق، کلمات قصار۲۳۷، ص۵۱۰.|ترجمه=گروهی خداوند را برای کسب ثواب عبادت میکنند؛ این عبادت تجار است. | |||
گروهی خداوند را از ترس عبادت میکنند. این عبادت بردگان است. | |||
گروهی خداوند را از روی شکرگزاری میپرستند. این عبادت آزادگان است.}} | |||
این روایت در [[اعتبار کتاب کافی|کتاب کافی]] از [[زمان نگارش کتب اربعه|کتب اربعه]] شیعه با تفاوتی در کلمات از امام صادق(ع) نقل شده است که امام فرمود: {{متن عربی|إِنَّ الْعُبَّادَ ثَلَاثَةٌ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَوْفاً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى طَلَبَ الثَّوَابِ فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأُجَرَاءِ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ حُبّاً لَهُ فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأَحْرَارِ وَ هِيَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ|ترجمه=گروهی خداوند را از ترس عبادت میکنند؛ این عبادت بردگان خوانده است. | |||
گروهی خداوند را برای کسب ثواب عبادت میکنند؛ این عبادت تجار است. | |||
گروهی خداوند را از روی دوستداشتن میپرستند. این پرستش آزادگان است. و با فضیلتترین عبادت همین است.}}<ref name=":0">کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۸۴.</ref> | |||
== شرح روایت == | |||
عبادت نوع اول که با ترس همراه است را به این جهت عبادت بردگان دانستهاند که برده از مولای خود میترسد و برای اینکه به عقوبت دچار نشود، اطاعت میکند.<ref>مازندرانى، محمد صالح، شرح الکافی، محقق و مصحح: ابوالحسن شعرانى، تهران، المكتبة الإسلامية، ۱۳۸۲ق، ج۸، ص۲۵۱.</ref> امام گروه دوم، که خداوند را برای ثواب عبادت میکنند، همانند اجیر دانسته؛ زیرا اجیر کاری را انجام میدهد تا اجر آن را به دست بیاورد.<ref>مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دارالكتب الإسلامية، ۱۴۰۴ق، ج۸، ص۸۶.</ref> | عبادت نوع اول که با ترس همراه است را به این جهت عبادت بردگان دانستهاند که برده از مولای خود میترسد و برای اینکه به عقوبت دچار نشود، اطاعت میکند.<ref>مازندرانى، محمد صالح، شرح الکافی، محقق و مصحح: ابوالحسن شعرانى، تهران، المكتبة الإسلامية، ۱۳۸۲ق، ج۸، ص۲۵۱.</ref> امام گروه دوم، که خداوند را برای ثواب عبادت میکنند، همانند اجیر دانسته؛ زیرا اجیر کاری را انجام میدهد تا اجر آن را به دست بیاورد.<ref>مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دارالكتب الإسلامية، ۱۴۰۴ق، ج۸، ص۸۶.</ref> | ||
گروه سوم، که امام را آنرا برترین نوع عبادت میداند، پرستش از روی عشق و برای سپاس از خداوند است. این عبادت بندگی انسان را خالصانه و به عنوان سپاس الهی نشان میدهد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۹ ش، ج۱۵، ص۴۱۶ و ج۱۱، ص۱۸۶.</ref> | عبادت از روی ترس از عذاب الهی و یا رسیدن به پاداش خدا، پسندیده است، هر چند بهترین عبادت نیست.<ref>مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ ق، ج۱، ص۳۳۱.</ref><ref>فيض كاشانى، محمد محسن بن شاه مرتضى، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أمير المؤمنين على عليه السلام، چاپ اول، ۱۴۰۶ ق، ج۴، ص۳۶۶.</ref> اما گروه سوم، که امام را آنرا برترین نوع عبادت میداند، پرستش از روی عشق و برای سپاس از خداوند است. این عبادت بندگی انسان را خالصانه و به عنوان سپاس الهی نشان میدهد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۹ ش، ج۱۵، ص۴۱۶ و ج۱۱، ص۱۸۶.</ref> | ||
عبادت آزادگان با فضیلتتر از بقیه عبادتهاست؛ چرا که عبادت کننده خود را از شهوات رها میسازد و از اطاعت نفس آزاد است و از عبادت فقط رضایت الهی را خواهان است.<ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، مرآه العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ق، ج۸، ص۸۶.</ref><ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، مرآه العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ق، ج۷، ص۸۳.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
{{شاخه | {{شاخه | ||
| شاخه اصلی = | | شاخه اصلی =علوم و معارف حدیث | ||
| شاخه فرعی۱ = | | شاخه فرعی۱ = معارف حدیثی | ||
| شاخه فرعی۲ = | | شاخه فرعی۲ = | ||
| شاخه فرعی۳ = | | شاخه فرعی۳ = | ||
}} | }} | ||
{{تکمیل مقاله | {{تکمیل مقاله | ||
| شناسه = | | شناسه = شد | ||
| تیترها = | | تیترها =شد | ||
| ویرایش = | | ویرایش =شد | ||
| لینکدهی = | | لینکدهی =شد | ||
| ناوبری = | | ناوبری = | ||
| نمایه = | | نمایه = | ||
| تغییر مسیر = | | تغییر مسیر = شد | ||
| ارجاعات = | | ارجاعات = | ||
| بازبینی = | | بازبینی = | ||
| تکمیل = | | تکمیل = | ||
| اولویت = | | اولویت =ج | ||
| کیفیت = | | کیفیت =ب | ||
}} | }} | ||
{{پایان متن}} | {{پایان متن}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۴
طبق فرمایش امیر المومنین عبادت کنندگان بر سه قسمند لطفاً در مورد قسم سوم (احرار) توضیح دهید؟
امام علی(ع) عبادتکنندگان را به سه گروه تقسیم میکنند: گروهی از ترس جهنم (بردگان)، گروهی برای رسیدن به پاداش (مزدبگیران) و گروهی که از روی عشق و محبت خالصانه به خدا عبادت میکنند (آزادگان). برترین نوع عبادت، مربوط به آزادگانی است که نه به انگیزهٔ ترس و نه طمع، بلکه فقط برای سپاس و عشق به پروردگار، بندگی میکنند. این همان عبادتی است که ریشه در عاطفهٔ پاک و معرفت حقیقی دارد و انسان را به اوج کمال میرساند.
متن روایت
سید رضی این روایت را در نهج البلاغه نیز نقل کرده که امام علی(ع) در گفتاری بندگان را سه گروه میداند:
| « | إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ التُّجَّارِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُكْراً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأَحْرَار[۱]
گروهی خداوند را برای کسب ثواب عبادت میکنند؛ این عبادت تجار است. گروهی خداوند را از ترس عبادت میکنند. این عبادت بردگان است. گروهی خداوند را از روی شکرگزاری میپرستند. این عبادت آزادگان است. |
» |
این روایت در کتاب کافی از کتب اربعه شیعه با تفاوتی در کلمات از امام صادق(ع) نقل شده است که امام فرمود: «إِنَّ الْعُبَّادَ ثَلَاثَةٌ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَوْفاً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى طَلَبَ الثَّوَابِ فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأُجَرَاءِ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ حُبّاً لَهُ فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأَحْرَارِ وَ هِيَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ؛ گروهی خداوند را از ترس عبادت میکنند؛ این عبادت بردگان خوانده است. گروهی خداوند را برای کسب ثواب عبادت میکنند؛ این عبادت تجار است. گروهی خداوند را از روی دوستداشتن میپرستند. این پرستش آزادگان است. و با فضیلتترین عبادت همین است.»[۲]
شرح روایت
عبادت نوع اول که با ترس همراه است را به این جهت عبادت بردگان دانستهاند که برده از مولای خود میترسد و برای اینکه به عقوبت دچار نشود، اطاعت میکند.[۳] امام گروه دوم، که خداوند را برای ثواب عبادت میکنند، همانند اجیر دانسته؛ زیرا اجیر کاری را انجام میدهد تا اجر آن را به دست بیاورد.[۴]
عبادت از روی ترس از عذاب الهی و یا رسیدن به پاداش خدا، پسندیده است، هر چند بهترین عبادت نیست.[۵][۶] اما گروه سوم، که امام را آنرا برترین نوع عبادت میداند، پرستش از روی عشق و برای سپاس از خداوند است. این عبادت بندگی انسان را خالصانه و به عنوان سپاس الهی نشان میدهد.[۷]
عبادت آزادگان با فضیلتتر از بقیه عبادتهاست؛ چرا که عبادت کننده خود را از شهوات رها میسازد و از اطاعت نفس آزاد است و از عبادت فقط رضایت الهی را خواهان است.[۸][۹]
منابع
- ↑ سید رضی، نهج البلاغه، محقق و مصحح: صبحي صالح، قم، هجرت، ۱۴۱۴ق، کلمات قصار۲۳۷، ص۵۱۰.
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۸۴.
- ↑ مازندرانى، محمد صالح، شرح الکافی، محقق و مصحح: ابوالحسن شعرانى، تهران، المكتبة الإسلامية، ۱۳۸۲ق، ج۸، ص۲۵۱.
- ↑ مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دارالكتب الإسلامية، ۱۴۰۴ق، ج۸، ص۸۶.
- ↑ مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ ق، ج۱، ص۳۳۱.
- ↑ فيض كاشانى، محمد محسن بن شاه مرتضى، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أمير المؤمنين على عليه السلام، چاپ اول، ۱۴۰۶ ق، ج۴، ص۳۶۶.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۹ ش، ج۱۵، ص۴۱۶ و ج۱۱، ص۱۸۶.
- ↑ مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، مرآه العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ق، ج۸، ص۸۶.
- ↑ مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، مرآه العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ق، ج۷، ص۸۳.