پرش به محتوا

زیارت آل‌یاسین: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳: خط ۳:
{{سوال}}زیارت آل یاسین چگونه دعایی می‌باشد و آیا معتبر است؟ خواندن این زیارت، چه فضیلتی دارد؟
{{سوال}}زیارت آل یاسین چگونه دعایی می‌باشد و آیا معتبر است؟ خواندن این زیارت، چه فضیلتی دارد؟
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}
{{درگاه|مهدویت}}


{{پاسخ}}'''زیارت آل‌یاسین''' یکی از زیارات معتبر در فرهنگ شیعه است که به ارتباط معنوی با امام زمان(عج) و اهل بیت(ع) تأکید دارد. این زیارت با عبارت «سلامٌ علی آلِ یس» آغاز می‌شود و شامل سلام‌هایی به پیامبر اسلام(ص)، [[اهل بیت(ع)]] و به‌ویژه امام مهدی(عج) است. از لحاظ تاریخی، این زیارت در منابع معتبر شیعه مانند [[الاحتجاج طبرسی|''الاحتجاج'' طبرسی]] و [[المزار الکبیر ابن مشهدی|''المزار الکبیر'' ابن مشهدی]] نقل شده و از طرف امام زمان(عج) تعلیم داده شده است.
{{پاسخ}}'''زیارت آل‌یاسین''' از زیارت‌های معروف شیعی است که بر ارتباط با امام زمان(ع) و اهل‌بیت(ع) تأکید دارد. ساختار آن شامل سه بخش اصلی است: سلام‌ها، گواهی دادن به اصول ایمان و درخواست هدایت و دعا.


زیارت آل‌یاسین در سه بخش اصلی سلام‌ها، شهادت به اصول ایمان و درخواست هدایت و دعا تنظیم شده است. فضیلت‌های زیادی برای این زیارت ذکر شده است که از جمله آن‌ها تقویت معرفت به امام زمان(عج) و تأکید بر ضرورت شناخت امام در زندگی [[مسلمانان]] است. همچنین خواندن این زیارت به عنوان وسیله‌ای برای توسل به [[امام زمان(عج)]] و درخواست کمک از ایشان در زمان‌های نیاز و مشکلات مورد توجه قرار دارد.
زیارت آل یاسین اولین بار در کتاب الاحتجاج طبرسی (متوفای ۵۸۸) به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل شده است.
 
خواندن این زیارت باعث افزایش معرفت نسبت به امام زمان(ع)، وسیله‌ای برای توسل و درخواست یاری در سختی‌ها به‌شمار می‌رود و بر ضرورت شناخت امام در زندگی مؤمنان تأکید می‌کند.


== معرفی ==
== معرفی ==
زیارت آل‌یاسین یکی از زیارات مشهور در فرهنگ شیعه است که بر ارتباط معنوی با امام زمان(عج) تأکید دارد. این زیارت با عبارت «سَلامٌ عَلَیٰ آلِ یس» آغاز می‌شود و مجموعه‌ای از سلام‌ها بر پیامبر اسلام(ص)، اهل‌بیت(ع) و به‌ویژه امام مهدی(عج) را در بر می‌گیرد. در متن این زیارت، به مقام امامت، جایگاه امام زمان(عج) و لزوم پیروی از آن حضرت اشاره شده و درخواست هدایت، استغفار و دعا برای تعجیل در ظهور آن امام گرانقدر بیان شده است.
زیارت آل‌یاسین یکی از زیارات مشهور در فرهنگ شیعه است که بر ارتباط معنوی با امام زمان(عج) تأکید دارد. این زیارت با عبارت «سَلامٌ عَلَیٰ آلِ یس» آغاز می‌شود و مجموعه‌ای از سلام‌ها بر پیامبر اسلام(ص)، اهل‌بیت(ع) و به‌ویژه امام مهدی(عج) را در بر می‌گیرد.<ref name=":0">طبرسی، احمد بن علی، الإحتجاج علی أهل اللجاج، مشهد، نشر مرتضی‏، چاپ اول، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۴۹۲.</ref> در متن این زیارت، به مقام امامت، جایگاه امام زمان(ع) و لزوم پیروی از آن حضرت اشاره شده و درخواست هدایت، استغفار و [[دعا]] برای تعجیل در ظهور آن امام بیان شده است. از لحاظ ساختاری، زیارت آل‌یاسین شامل سه بخش کلی است: سلام‌های پی‌درپی، شهادت به اصول ایمان، درخواست هدایت و دعا.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=شرح زیارت آل یاسین|سال=1400|نام=علی|نام خانوادگی=کورانی|ناشر=فرا کتاب|صفحه=9|مکان=تهران}}</ref>
 
از لحاظ ساختاری، زیارت آل‌یاسین شامل سه بخش کلی است: سلام‌های پی‌درپی، شهادت به اصول ایمان، درخواست هدایت و دعا.


== اعتبار ==
== اعتبار ==
از نظر تاریخی و روایی، زیارت آل‌یاسین در منابع معتبر شیعه نقل شده است. مصدر اصلی این حدیث، کتاب الاحتجاج طبرسی و المزار الکبیر ابن مشهدی است. شیخ طوسی این زیارت را از طرف امام زمان(عج) نقل کرده و آن را یکی از زیارات مأثور دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مصباح المتهجد|سال=1411|نام خانوادگی=شیخ طوسی|ناشر=مؤسسة فقه الشیعة|صفحه=409|مکان=قم}}</ref> زیارت آل‌یاسین در دو گزارش متفاوت به‌دست ما رسیده است:
زیارت آل‌یاسین در دو گزارش به‌دست ما رسیده است:
* کهن‌ترین گزارش از این زیارت، به نقل از [[محمّد بن عثمان عمری]]، نایب دوم امام عصر علیه السلام است. [[ابو عبد اللَّه]]، [[احمد بن ابراهیم]] می‌گوید: شوق و علاقه خود را به دیدار امام عصر علیه السلام بر [[ابو جعفر محمّد بن عثمان]] گفتم. او ضمن ارج نهادن به اشتیاق من گفت: «در پی دیدار نباش و با زیارت، به او توجّه کن. برای یافتن زیارت نیز نزد محمّد بن علی برو و زیارت را از او استنساخ کن و…»<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=المزار الکبیر|سال=1378|نام=محمد بن جعفر|نام خانوادگی=مشهدی|ناشر=موسسه نشر اسلامی|صفحه=585|مکان=تهران}}</ref> ابن مشهدی سند این گزارش را در ادامه گزارش حسین بن روح و پس از [[دعای ندبه]]،
* زیارت آل یس را اولین بار، طبرسی (متوفای ۵۸۸) در کتاب الاحتجاج از محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر حمیری بدون سلسله سند به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل کرده است.<ref name=":0"/>
* ذکر کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=المزار الکبیر|سال=1378|نام=محمد بن جعفر|نام خانوادگی=مشهدی|ناشر=موسسه نشر اسلامی|صفحه=588|مکان=تهران}}</ref>
* ابن مشهدی (متوفای ۶۱۰) در کتاب المزار الکبیر زیارت آل یاسین را با سلسله سند از محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر حمیری به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل کرده است.<ref name=":1">{{یادکرد کتاب|عنوان=المزار الکبیر|سال=1378|نام=محمد بن جعفر|نام خانوادگی=مشهدی|ناشر=موسسه نشر اسلامی|صفحه=588|مکان=تهران}}</ref>
* گزارش مشهور، زیارت آل یس به نقل از محمّد بن عبد اللَّه حمیری است. [[محمّد بن عبد اللَّه حمیری]] با نایب سوم امام عصر علیه السلام، [[حسین بن روح]]، ارتباط داشت و مکاتبات و توقیعات فراوانی برای او صادر در "بحارالانوار " است؛ ولی درباره درخواست او از حسین بن روح برای دیدار با امام، گزارشی در دست نیست. به عبارت دیگر، سبب صدور زیارت آل یس برای حمیری بر ما روشن نیست.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الاحتجاج|سال=1386|نام خانوادگی=طبرسی|ناشر=دار النعمان|صفحه=412|جلد=2}}</ref>


علاوه بر این، علامه مجلسی در کتاب ''بحارالأنوار'' به نقل از [[شیخ طوسی]] و دیگر منابع این زیارت را تأیید کرده و بر اهمیت آن تأکید نموده است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=بحار الانوار|سال=۱۴۰۳|نام=محمد باقر|نام خانوادگی=مجلسی|ناشر=دار إحیاء التراث العربی|جلد=99|صفحه=145|مکان=بیروت}}</ref> همچنین سید بن طاووس در کتاب ''[[جمال الأسبوع]]'' این زیارت را ذکر کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جمال الاسبوع|سال=۱۴۰۹|نام خانوادگی=سید ابن طاووس|ناشر=انتشارات رضی|صفحه=۳۱۵|مکان=قم}}</ref> این نقل‌ها نشان‌دهنده اعتبار بالای زیارت آل‌یاسین در میان علمای شیعه است.
[[جایگاه علامه مجلسی|علامه مجلسی]] در کتاب ''[[اعتبار کتاب بحار الانوار|بحارالأنوار]]'' زیارت آل یاسین را از کتاب احتجاج طبرسی<ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحار الأنوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۵۳، ص۱۷۱. ج۹۱، ص۲. ج۹۹، ص۸۱.</ref> و سند المزار الکبیر<ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحار الأنوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۹۱، ص۳۶.</ref> نقل کرده است.


== فضیلت و خواص ==
== فضیلت و خواص ==
=== مخاطب سلام امام ===
=== مخاطب سلام امام ===
زیارت آل‌یاسین را خود حضرت ولی‌عصر در نامه‌ای به یکی از یاران، به نام محمّد بن عبدالله حِمیَری تعلیم فرمودند و پیش از آن در نامه چنین فرمودند: «هر گاه خواستید به وسیلة ما، به سوی خداوند توجه کنید، و به ما روی‌آورید، پس همان گونه که خداوند فرموده است بگویید: سلام علی آل‌یاسین …»<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الاحتجاج|سال=1386|نام خانوادگی=طبرسی|ناشر=دار النعمان|صفحه=414|جلد=2}}</ref>
زیارت آل‌یاسین را خود حضرت ولی‌عصر در نامه‌ای به یکی از یاران، به نام محمّد بن عبدالله حِمیَری تعلیم کرده و در نامه چنین فرمود: {{متن عربی|ترجمه=هر گاه خواستید به وسیله ما، به سوی خداوند توجه کنید و به ما روی‌آورید، پس همان گونه که خداوند فرموده است بگویید: سلام علی آل‌یاسین … .}}<ref name=":0"/>
 
هنگامی که شیعیان برای توسل به امام‌زمان، از سراسر جهان رو به قبله ایستاده و بعد از نمازها و در دعاها و زیارات خود، به روح پاک امامان معصوم و حضرت مهدی سلام می‌فرستند، بر اساس اینکه جواب سلام واجب است، می‌دانند که پاسخی برای این سلام‌ها از جانب حضرات معصومین خواهد بود؛ چرا که خداوند در سوره نساء آیه ۸۶ می‌فرماید: «وَإِذَا حُیِّیتُمْ بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ۗ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ حَسِیبًا»: هر گاه شما را تحیت و سلامی گفتند شما نیز باید به تحیت و سلامی بهتر از آن یا مانند آن پاسخ دهید، که خدا به حساب هر چیزی کاملاً خواهد رسید.<ref group="یادداشت">ترجمه الهی قمشه‌ای</ref>


همچنین حضرت امام صادق، به نقل از امیرالمؤمنین درباره تفسیر آیه شریفه «سلام علی آل یس»، فرموده‌اند: یس محمد صلی الله است و ما خاندان و دودمان یس هستیم.»<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مطلع الانوار|سال=1392|نام=سید محمدحسین|نام خانوادگی=حسینی طهرانی|ناشر=مکتب وحی|صفحه=170|مکان=تهران}}</ref> و نیز مفسرین و علمای علم حدیث در تفاسیرشان از ابن‌عباس آورده‌اند که: «آل یس آل محمد علیهم السلام هستند» یا «ما آل محمد آل یس هستیم.»<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=عیون الاخبار|سال=1418|نام خانوادگی=ابن قتیبه|ناشر=دار الکتب العلمیة|جلد=2|صفحه=274|مکان=بیروت}}</ref>
هنگامی که شیعیان برای توسل به امام‌زمان، از سراسر جهان رو به قبله ایستاده و بعد از نمازها و در دعاها و زیارت‌ها خود، به روح پاک امامان معصوم و حضرت مهدی سلام می‌فرستند، بر اساس اینکه جواب سلام واجب است، می‌دانند که پاسخی برای این سلام‌ها از جانب حضرات معصومین خواهد بود؛ چرا که خداوند در سوره نساء آیه ۸۶ می‌فرماید: {{قرآن|وَإِذَا حُیِّیتُمْ بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ۗ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ حَسِیبًا|ترجمه=هر گاه شما را تحیت و سلامی گفتند شما نیز باید به تحیت و سلامی بهتر از آن یا مانند آن پاسخ دهید، که خدا به حساب هر چیزی کاملاً خواهد رسید.}}


=== معرفت و شناخت امام ===
=== معرفت و شناخت امام ===
یکی دیگر از آثار خواندن زیارت آل یاسین معرفت و شناخت به امام زمان(عج) است و شناخت از وظایف اصلی تمام شیعیان و پیروان ائمه اطهار است چرا که پیامبر اکرم فرموده‌اند: «مَنْ ماتَ وَ لَمْ یعْرِفْ إمامَ زَمانِهِ مَاتَ مِیتَهً جَاهِلِیه؛ هر فردی که بمیرد در حالی که امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است.»<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الاقبال بالاعمال الحسنه|سال=۱۴۱۵|نام خانوادگی=سید بن طاووس|ناشر=بوستان کتاب|جلد=2|صفحه=252|مکان=قم}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=کمال الدین|سال=۱۳۹۵|نام خانوادگی=شیخ صدوق|ناشر=جامعه مدرسین|جلد=2|صفحه=410|مکان=قم}}</ref>
یکی دیگر از آثار خواندن زیارت آل یاسین، معرفت و شناخت به امام زمان(ع) است و شناخت از وظایف اصلی تمام شیعیان و پیروان ائمه اطهار است چرا که پیامبر اکرم فرمود: {{متن عربی|مَنْ ماتَ وَ لَمْ یعْرِفْ إمامَ زَمانِهِ مَاتَ مِیتَهً جَاهِلِیه|ترجمه=هر فردی که بمیرد در حالی که امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است.}}<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=کمال الدین|سال=۱۳۹۵|نام خانوادگی=شیخ صدوق|ناشر=جامعه مدرسین|جلد=2|صفحه=409|مکان=قم}}</ref>


=== تمسک به عترت ===
=== تمسک به عترت ===
«ِإِنِّی تَارِک فِیکمُ الثَّقَلَینِ مَا إِنْ تَمَسَّکتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتَّی یرِدَا عَلَی الْحَوْضَ فَانْظُرُوا کیفَ تَخْلُفُونِّی فِیهِمَا أَلَا هذا عَذْبٌ فُراتٌ فَاشْرَبُوا وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ فَاجْتَنِبُوا؛ همانا من در میان شما دو چیز سنگین و گران می‌گذارم، که اگر بدانها چنگ زنید هرگز پس از من گمراه نشوید: کتاب خدا و عترت من أهل بیتم، و این دو از یک دیگر جدا نشوند تا در کنار حوض کوثر بر من درآیند، پس بنگرید چگونه پس از من درباره آن دو رفتار کنید، آگاه باشید که این (یعنی تمسک به عترت) آب خوشگوار و شیرین است پس بیاشامید، و آن دیگر (یعنی روی برتافتن از ایشان) آب شور و تلخ است و از آن بپرهیزید».<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=ابهی المداد|سال=1423|نام خانوادگی=ابن عطیه|ناشر=مؤسسة الأعلمی للمطبوعات|جلد=1|صفحه=130|مکان=بیروت}}</ref> بر مبنای این سفارش پیامبر اکرم، شیعیان در مواقع درماندگی در شرایطی که نیاز به کمک دارند، با [[حقیقت توسل|توسل]] به حضرات معصومین، رفع گرفتاری کنند.
تمسک به اهل بیت(ع) در منابع معتبر شیعه<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الکافی|سال=1407|نام=محمد بن یعقوب|نام خانوادگی=کلینی|ناشر=دار الکتب الإسلامیة|جلد=1|صفحه=294|مکان=تهران}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الخصال|سال=1416|نام=محمد بن علی|نام خانوادگی=ابن بابویه|ناشر=مؤسسة النشر الإسلامی‏|جلد=1|صفحه=65|مکان=قم}}</ref> و اهل سنت<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مسند الإمام أحمد بن حنبل|سال=1416|نام=احمد بن محمد|نام خانوادگی=ابن حنبل|ناشر=مؤسسة الرسالة|جلد=17|صفحه=211، 170|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مسند الدارمی المعروف به (سنن الدارمی)|سال=1421|نام=عبدالله بن عبدالرحمن|نام خانوادگی=دارمی|ناشر=دار المغنی‏|جلد=4|صفحه=2090|مکان=ریاض}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=صحیح مسلم|سال=1412|نام=مسلم بن حجاج|نام خانوادگی=نیسابوری|ناشر=دار الحدیث‏|جلد=4|صفحه=1873|مکان=قاهره}}</ref> نقل شده است که رسول خدا(ص) فرمود: {{متن عربی|إِنِّی تَارِک فِیکمُ الثَّقَلَینِ مَا إِنْ تَمَسَّکتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتَّی یرِدَا عَلَی الْحَوْضَ فَانْظُرُوا کیفَ تَخْلُفُونِّی فِیهِمَا أَلَا هذا عَذْبٌ فُراتٌ فَاشْرَبُوا وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ فَاجْتَنِبُوا|ترجمه=همانا من در میان شما دو چیز سنگین و گران می‌گذارم، که اگر بدان‌ها چنگ زنید هرگز پس از من گمراه نشوید: کتاب خدا و عترت من أهل بیتم، و این دو از یک دیگر جدا نشوند تا در کنار حوض کوثر بر من درآیند. پس بنگرید چگونه پس از من درباره آن دو رفتار کنید، آگاه باشید که این (یعنی تمسک به عترت) آب خوش‌گوار و شیرین است پس بیاشامید، و آن دیگر (یعنی روی برتافتن از ایشان) آب شور و تلخ است و از آن بپرهیزید}}<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=ابهی المداد|سال=1423|نام خانوادگی=ابن عطیه|ناشر=مؤسسة الأعلمی للمطبوعات|جلد=1|صفحه=130|مکان=بیروت}}</ref> بر مبنای این سفارش پیامبر اکرم، شیعیان در مواقع درماندگی در شرایطی که نیاز به کمک دارند، با [[حقیقت توسل|توسل]] به حضرات معصومین، رفع گرفتاری کنند. خواندن زیارت آل یاسین، تمسک کردن به عترت رسول خداست.
 
== مطالعه بیشتر ==
* شرح زیارت آل یاسین، علی محمد دستغیب
* میثاق منتظران شرحی بر زیارت آل یاسین، مهدی حائری


== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس|۲}}
{{پانویس|۲}}
{{شاخه
{{شاخه
| شاخه اصلی =
| شاخه اصلی = علوم و معارف حدیث
| شاخه فرعی۱ =
| شاخه فرعی۱ = معارف حدیثی
| شاخه فرعی۲ =
| شاخه فرعی۲ =
| شاخه فرعی۳ =
| شاخه فرعی۳ =
}}
}}
{{ارزیابی
{{ارزیابی
  | شناسه = <!--خالی | شد-->
  | شناسه = شد
  | عکس = <!--خالی | شد-->
  | عکس = <!--خالی | شد-->
  | درگاه = <!--خالی | شد-->
  | درگاه = <!--خالی | شد-->
  | ادبیات = <!--خالی | شد-->
  | ادبیات = شد
  | پیوند = <!--خالی | شد-->
  | پیوند = شد
  | ناوبری = <!--خالی | شد-->
  | ناوبری = شد
  | تغییرمسیر = <!--خالی | شد-->
  | تغییرمسیر = شد
  | ارجاعات = <!--خالی | شد-->
  | ارجاعات = شد
  | ارزیابی کمی = <!--خالی | شد-->
  | ارزیابی کمی = شد
  | ارزیابی کیفی = <!--خالی | شد-->
  | ارزیابی کیفی = شد
  | اولویت = <!--الف | ب | ج | د-->
  | اولویت = ج
  | کیفیت = <!--خیلی خوب | خوب | متوسط | ضعیف-->
  | کیفیت = خوب
}}
}}
{{پایان متن}}
{{پایان متن}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۵۶


سؤال
زیارت آل یاسین چگونه دعایی می‌باشد و آیا معتبر است؟ خواندن این زیارت، چه فضیلتی دارد؟
درگاه‌ها


زیارت آل‌یاسین از زیارت‌های معروف شیعی است که بر ارتباط با امام زمان(ع) و اهل‌بیت(ع) تأکید دارد. ساختار آن شامل سه بخش اصلی است: سلام‌ها، گواهی دادن به اصول ایمان و درخواست هدایت و دعا.

زیارت آل یاسین اولین بار در کتاب الاحتجاج طبرسی (متوفای ۵۸۸) به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل شده است.

خواندن این زیارت باعث افزایش معرفت نسبت به امام زمان(ع)، وسیله‌ای برای توسل و درخواست یاری در سختی‌ها به‌شمار می‌رود و بر ضرورت شناخت امام در زندگی مؤمنان تأکید می‌کند.

معرفی

زیارت آل‌یاسین یکی از زیارات مشهور در فرهنگ شیعه است که بر ارتباط معنوی با امام زمان(عج) تأکید دارد. این زیارت با عبارت «سَلامٌ عَلَیٰ آلِ یس» آغاز می‌شود و مجموعه‌ای از سلام‌ها بر پیامبر اسلام(ص)، اهل‌بیت(ع) و به‌ویژه امام مهدی(عج) را در بر می‌گیرد.[۱] در متن این زیارت، به مقام امامت، جایگاه امام زمان(ع) و لزوم پیروی از آن حضرت اشاره شده و درخواست هدایت، استغفار و دعا برای تعجیل در ظهور آن امام بیان شده است. از لحاظ ساختاری، زیارت آل‌یاسین شامل سه بخش کلی است: سلام‌های پی‌درپی، شهادت به اصول ایمان، درخواست هدایت و دعا.[۲]

اعتبار

زیارت آل‌یاسین در دو گزارش به‌دست ما رسیده است:

  • زیارت آل یس را اولین بار، طبرسی (متوفای ۵۸۸) در کتاب الاحتجاج از محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر حمیری بدون سلسله سند به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل کرده است.[۱]
  • ابن مشهدی (متوفای ۶۱۰) در کتاب المزار الکبیر زیارت آل یاسین را با سلسله سند از محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر حمیری به عنوان توقیعی از امام زمان(ع) نقل کرده است.[۳]

علامه مجلسی در کتاب بحارالأنوار زیارت آل یاسین را از کتاب احتجاج طبرسی[۴] و سند المزار الکبیر[۵] نقل کرده است.

فضیلت و خواص

مخاطب سلام امام

زیارت آل‌یاسین را خود حضرت ولی‌عصر در نامه‌ای به یکی از یاران، به نام محمّد بن عبدالله حِمیَری تعلیم کرده و در نامه چنین فرمود: «هر گاه خواستید به وسیله ما، به سوی خداوند توجه کنید و به ما روی‌آورید، پس همان گونه که خداوند فرموده است بگویید: سلام علی آل‌یاسین … .»[۱]

هنگامی که شیعیان برای توسل به امام‌زمان، از سراسر جهان رو به قبله ایستاده و بعد از نمازها و در دعاها و زیارت‌ها خود، به روح پاک امامان معصوم و حضرت مهدی سلام می‌فرستند، بر اساس اینکه جواب سلام واجب است، می‌دانند که پاسخی برای این سلام‌ها از جانب حضرات معصومین خواهد بود؛ چرا که خداوند در سوره نساء آیه ۸۶ می‌فرماید: ﴿وَإِذَا حُیِّیتُمْ بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ۗ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ حَسِیبًا؛ هر گاه شما را تحیت و سلامی گفتند شما نیز باید به تحیت و سلامی بهتر از آن یا مانند آن پاسخ دهید، که خدا به حساب هر چیزی کاملاً خواهد رسید.

معرفت و شناخت امام

یکی دیگر از آثار خواندن زیارت آل یاسین، معرفت و شناخت به امام زمان(ع) است و شناخت از وظایف اصلی تمام شیعیان و پیروان ائمه اطهار است چرا که پیامبر اکرم فرمود: «مَنْ ماتَ وَ لَمْ یعْرِفْ إمامَ زَمانِهِ مَاتَ مِیتَهً جَاهِلِیه؛ هر فردی که بمیرد در حالی که امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است.»[۶]

تمسک به عترت

تمسک به اهل بیت(ع) در منابع معتبر شیعه[۷][۸] و اهل سنت[۹][۱۰][۱۱] نقل شده است که رسول خدا(ص) فرمود: «إِنِّی تَارِک فِیکمُ الثَّقَلَینِ مَا إِنْ تَمَسَّکتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتَّی یرِدَا عَلَی الْحَوْضَ فَانْظُرُوا کیفَ تَخْلُفُونِّی فِیهِمَا أَلَا هذا عَذْبٌ فُراتٌ فَاشْرَبُوا وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ فَاجْتَنِبُوا؛ همانا من در میان شما دو چیز سنگین و گران می‌گذارم، که اگر بدان‌ها چنگ زنید هرگز پس از من گمراه نشوید: کتاب خدا و عترت من أهل بیتم، و این دو از یک دیگر جدا نشوند تا در کنار حوض کوثر بر من درآیند. پس بنگرید چگونه پس از من درباره آن دو رفتار کنید، آگاه باشید که این (یعنی تمسک به عترت) آب خوش‌گوار و شیرین است پس بیاشامید، و آن دیگر (یعنی روی برتافتن از ایشان) آب شور و تلخ است و از آن بپرهیزید»[۱۲] بر مبنای این سفارش پیامبر اکرم، شیعیان در مواقع درماندگی در شرایطی که نیاز به کمک دارند، با توسل به حضرات معصومین، رفع گرفتاری کنند. خواندن زیارت آل یاسین، تمسک کردن به عترت رسول خداست.

مطالعه بیشتر

  • شرح زیارت آل یاسین، علی محمد دستغیب
  • میثاق منتظران شرحی بر زیارت آل یاسین، مهدی حائری

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ طبرسی، احمد بن علی، الإحتجاج علی أهل اللجاج، مشهد، نشر مرتضی‏، چاپ اول، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۴۹۲.
  2. کورانی، علی (۱۴۰۰). شرح زیارت آل یاسین. تهران: فرا کتاب. ص۹.
  3. مشهدی، محمد بن جعفر (۱۳۷۸). المزار الکبیر. تهران: موسسه نشر اسلامی. ص۵۸۸.
  4. مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحار الأنوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۵۳، ص۱۷۱. ج۹۱، ص۲. ج۹۹، ص۸۱.
  5. مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحار الأنوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۹۱، ص۳۶.
  6. شیخ صدوق (۱۳۹۵). کمال الدین. ج۲. قم: جامعه مدرسین. ص۴۰۹.
  7. کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی. ج۱. تهران: دار الکتب الإسلامیة. ص۲۹۴.
  8. ابن بابویه، محمد بن علی (۱۴۱۶). الخصال. ج۱. قم: مؤسسة النشر الإسلامی‏. ص۶۵.
  9. ابن حنبل، احمد بن محمد (۱۴۱۶). مسند الإمام أحمد بن حنبل. ج۱۷. بیروت: مؤسسة الرسالة. ص۲۱۱، ۱۷۰.
  10. دارمی، عبدالله بن عبدالرحمن (۱۴۲۱). مسند الدارمی المعروف به (سنن الدارمی). ج۴. ریاض: دار المغنی‏. ص۲۰۹۰.
  11. نیسابوری، مسلم بن حجاج (۱۴۱۲). صحیح مسلم. ج۴. قاهره: دار الحدیث‏. ص۱۸۷۳.
  12. ابن عطیه (۱۴۲۳). ابهی المداد. ج۱. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات. ص۱۳۰.