نشانههای شیعه از نظر امام حسن عسکری(ع): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
در روایاتی از امام حسن عسکری(ع) نشانههای شیعه حقیقی گفته شده است. این روایات در چه منبعی آمدهاند؟ | در روایاتی از امام حسن عسکری(ع) نشانههای شیعه حقیقی گفته شده است. این روایات در چه منبعی آمدهاند؟ | ||
{{پایان سوال}} | {{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}}'''نشانههای شیعه از نظر امام حسن عسکری(ع)''' با ایجاد تفاوت میان [[شیعه]] و دوستدار اهلبیت(ع) و ارائه برخی ویژگیهای عملی برای شیعه | {{پاسخ}}'''نشانههای شیعه از نظر امام حسن عسکری(ع)''' با ایجاد تفاوت میان [[شیعه]] و دوستدار اهلبیت(ع) و ارائه برخی ویژگیهای عملی برای شیعه ترسیم شده است. | ||
[[امام حسن عسکری(ع)]]، شیعه را کسی معرفی کرده که از دستورات ائمه(ع) پیروی کند و نشانههای عملی داشته باشد؛ مانند: ۱. خواندن پنجاه رکعت نماز در شبانهروز. ۲. زیارت اربعین امام حسین(ع). ۳. انگشتر به دست راست کردن. ۴. پیشانی بر خاک ساییدن. ۵. بلند خواندن «بسم الله الرحمن الرحیم» در [[نمازهای یومیه|نمازهای روزانه]]. | |||
روایات نشانههای شیعه از امام حسن عسکری(ع) در کتابهای الخرائج و الجرائح قطب الدین راوندی، تهذیب الاحکام شیخ طوسی، المزار شیخ مفید و... آمده است. | |||
==تفاوت شیعه و دوستدار== | ==تفاوت شیعه و دوستدار== | ||
برخی پژوهشگران، شیعه اثنا عشری را کسی تعریف کردهاند که از نظر فکری و دینی، به امامت دوازده امام معصوم(ع) پس از پیامبر اکرم(ص) اعتقاد داشته باشد.<ref name=":0">جعفریان، رسول، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، تهران، نشر علم، ۱۳۹۰ش، ص۶۷۷.</ref> این اصطلاح در میان شیعیان شامل «محبان» یا دوستداران عام اهل بیت(ع) نمیشود. برخی نیز معتقدند تفاوت میان «شیعه» و «دوستدار» در روایتی از امام حسن عسکری(ع) بهروشنی تبیین شده است<ref name=":0" /> که از [[امام حسن عسکری(ع)]] درباره تفاوت [[شیعه|تشیع]] از نوع اعتقادی آن و تشیع در حد دوستی اهلبیت(ع) سؤال شد؟ امام فرمود: {{متن عربی|شِيعَتُنَا هُمُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ آثَارَنَا وَ يُطِيعُونَنَا فِي جَمِيعِ أَوَامِرِنَا وَ نَوَاهِينَا وَ مَنْ خَالَفَنَا فِي كَثِيرٍ مِمَّا فَرَضَهُ اللَّهُ فَلَيْسَ مِنْ شِيعَتِنَا|ترجمه=شیعیان ما کسانی هستند که از سنتهای ما پیروی میکنند و تمام اوامر و نواهی ما را اطاعت میکنند؛ پس اینان شیعیان ما هستند و اما کسانی که در بسیاری از چیزهایی که خداوند واجب کرده ما را مخالفت میکنند از شیعیان ما نیستند.}}.<ref>قطبالدين راوندى، سعيد بن هبةالله، الخرائج و الجرائح، قم، مؤسسه امام مهدى(ع)، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۶۸۴.</ref> | |||
گفته شده که در | گفته شده که در روایات شیعی، اصطلاح «مؤمن» و «مسلمان» گاهی اشاره به شیعه و مسلمان غیرشیعه به کار رفته است.<ref name=":0" /> بنیان این تمایز به دوره پس از شکلگیری فرقههای انحرافی در اسلام بازمیگردد. هر یک از این گروهها در تعریف ایمان و اسلام دچار افراط یا تفریط شمرده میشدند. در این میان، امامان شیعه(ع) اسلام را همان شهادتین میدانستند، ولی برای ایجاد مرز میان شیعه و غیرشیعه، عنوان «مؤمن» را ویژه شیعیان به کار میبردند و دیگر مسلمانان را تنها «مسلمان» میخواندند.<ref name=":0" /> برخی پژوهشگران معتقدند این تفکیک در تعدادی از روایات با مثالی از ورود به مسجدالحرام و کعبه توضیح داده شده است: {{متن عربی|ترجمه=مسلمان کسی است که به مسجدالحرام وارد شده، ولی مؤمن (شیعه) کسی است علاوه بر آن، وارد کعبه نیز میشود.}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۲، ص۲۸.</ref> | ||
==رفتارهایی بهعنوان نشانههای تشیع== | ==رفتارهایی بهعنوان نشانههای تشیع== | ||
در روایت مشهور دیگری | در روایت مشهور دیگری از [[امام حسن عسکری(ع)]]، پنج نشانه برای شیعه شمرده شده است: {{متن عربی|عَلاماتُ الْمُؤْمِنِ خَمْسٌ: صَلاةُ الْخَمْسينَ وَزِيارَةُ الأَرْبَعينَ وَالتَّخَتُّمُ فِى الْيَمينِ وَ تَعْفيرُ الْجَبينِ وَ الْجَهْرُ بِبِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ|ترجمه=مؤمن پنج نشانه دارد: نماز پنجاه ركعت (مجموع واجبات و مستحبات)، زيارت اربعين، انگشتر در دست راست كردن، در سجده پيشانى بر خاك نهادن و بسم الله الرحمن الرحيم را (در نماز) بلند گفتن}}.<ref name=":1">طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دار الكتب الاسلاميه، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۵۲.</ref> این روایت در برخی از منابع معتبر روایی شیعه نقل شده است: از جمله در [[اعتبار کتاب تهذیب الاحکام شیخ طوسی|تهذیب الاحکام]]<ref name=":1" /> [[شیخ طوسی]]، کتاب المزار<ref>مفید، محمد بن محمد، كتاب المزار (مناسک المزار)، تحقیق محمدباقر ابطحی، قم، كنگره جهانى هزاره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ص۵۳.</ref> [[شیخ مفید]] و روضة الواعظین<ref>فتال نیشابوری، محمد بن احمد، روضة الواعظين و بصيرة المتعظين، قم، انتشارات رضی، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۹۵.</ref> فتال نیشابوری. | ||
این روایت از امام حسن عسکری(ع) در برشمردن نشانههای عملی شیعه روایتی جالب توجه و شاخص برشمرده شده است.<ref>جعفریان، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، ص۶۷۸.</ref> | این روایت از امام حسن عسکری(ع) در برشمردن نشانههای عملی شیعه روایتی جالب توجه و شاخص برشمرده شده است.<ref name=":2">جعفریان، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، ص۶۷۸.</ref> امام(ع) اولین نشانه عملی شیعهبودن یک فرد را نمازهای پنجاهگانه دانسته که همان پنجاه و یک نماز واجب و مستحب تشریعشده برای یک شبانهروز دانسته شده است. دوم، [[اربعین حسینی|زیارت اربعین]] که همین روایت را موجب شیوع زیارت اربعین [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] در شیعه قلمداد کردهاند. سوم، قرار دادن انگشتر در دست راست که علامتی ظاهری قلمداد شده که اساس آن برای دور بودن انگشتر در وقت طهارت از آلودگی و حفظ بهداشت دانسته شده است. چهارم، پیشانی بر خاک گذاشتن یعنی سجده بر خاک کردن. پنجم، بلند خواندن آیه «بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱلرَّحْمٰنِ ٱلرَّحِيمِ» در نمازهای یومیه.<ref name=":2" /> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس|۲}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{شاخه | {{شاخه | ||
| شاخه اصلی = | | شاخه اصلی = علوم و معارف حدیث | ||
| شاخه فرعی۱ = | | شاخه فرعی۱ = اعتبار حدیث | ||
| شاخه فرعی۲ = | | شاخه فرعی۲ = | ||
| شاخه فرعی۳ = | | شاخه فرعی۳ = | ||
}} | }} | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۳: | ||
}} | }} | ||
{{پایان متن}} | {{پایان متن}} | ||
[[es:Las señales del chiita según el Imam Hasan al-Askari]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۹ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۳
در روایاتی از امام حسن عسکری(ع) نشانههای شیعه حقیقی گفته شده است. این روایات در چه منبعی آمدهاند؟
نشانههای شیعه از نظر امام حسن عسکری(ع) با ایجاد تفاوت میان شیعه و دوستدار اهلبیت(ع) و ارائه برخی ویژگیهای عملی برای شیعه ترسیم شده است.
امام حسن عسکری(ع)، شیعه را کسی معرفی کرده که از دستورات ائمه(ع) پیروی کند و نشانههای عملی داشته باشد؛ مانند: ۱. خواندن پنجاه رکعت نماز در شبانهروز. ۲. زیارت اربعین امام حسین(ع). ۳. انگشتر به دست راست کردن. ۴. پیشانی بر خاک ساییدن. ۵. بلند خواندن «بسم الله الرحمن الرحیم» در نمازهای روزانه.
روایات نشانههای شیعه از امام حسن عسکری(ع) در کتابهای الخرائج و الجرائح قطب الدین راوندی، تهذیب الاحکام شیخ طوسی، المزار شیخ مفید و... آمده است.
تفاوت شیعه و دوستدار
برخی پژوهشگران، شیعه اثنا عشری را کسی تعریف کردهاند که از نظر فکری و دینی، به امامت دوازده امام معصوم(ع) پس از پیامبر اکرم(ص) اعتقاد داشته باشد.[۱] این اصطلاح در میان شیعیان شامل «محبان» یا دوستداران عام اهل بیت(ع) نمیشود. برخی نیز معتقدند تفاوت میان «شیعه» و «دوستدار» در روایتی از امام حسن عسکری(ع) بهروشنی تبیین شده است[۱] که از امام حسن عسکری(ع) درباره تفاوت تشیع از نوع اعتقادی آن و تشیع در حد دوستی اهلبیت(ع) سؤال شد؟ امام فرمود: «شِيعَتُنَا هُمُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ آثَارَنَا وَ يُطِيعُونَنَا فِي جَمِيعِ أَوَامِرِنَا وَ نَوَاهِينَا وَ مَنْ خَالَفَنَا فِي كَثِيرٍ مِمَّا فَرَضَهُ اللَّهُ فَلَيْسَ مِنْ شِيعَتِنَا؛ شیعیان ما کسانی هستند که از سنتهای ما پیروی میکنند و تمام اوامر و نواهی ما را اطاعت میکنند؛ پس اینان شیعیان ما هستند و اما کسانی که در بسیاری از چیزهایی که خداوند واجب کرده ما را مخالفت میکنند از شیعیان ما نیستند.».[۲]
گفته شده که در روایات شیعی، اصطلاح «مؤمن» و «مسلمان» گاهی اشاره به شیعه و مسلمان غیرشیعه به کار رفته است.[۱] بنیان این تمایز به دوره پس از شکلگیری فرقههای انحرافی در اسلام بازمیگردد. هر یک از این گروهها در تعریف ایمان و اسلام دچار افراط یا تفریط شمرده میشدند. در این میان، امامان شیعه(ع) اسلام را همان شهادتین میدانستند، ولی برای ایجاد مرز میان شیعه و غیرشیعه، عنوان «مؤمن» را ویژه شیعیان به کار میبردند و دیگر مسلمانان را تنها «مسلمان» میخواندند.[۱] برخی پژوهشگران معتقدند این تفکیک در تعدادی از روایات با مثالی از ورود به مسجدالحرام و کعبه توضیح داده شده است: «مسلمان کسی است که به مسجدالحرام وارد شده، ولی مؤمن (شیعه) کسی است علاوه بر آن، وارد کعبه نیز میشود.»[۳]
رفتارهایی بهعنوان نشانههای تشیع
در روایت مشهور دیگری از امام حسن عسکری(ع)، پنج نشانه برای شیعه شمرده شده است: «عَلاماتُ الْمُؤْمِنِ خَمْسٌ: صَلاةُ الْخَمْسينَ وَزِيارَةُ الأَرْبَعينَ وَالتَّخَتُّمُ فِى الْيَمينِ وَ تَعْفيرُ الْجَبينِ وَ الْجَهْرُ بِبِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ؛ مؤمن پنج نشانه دارد: نماز پنجاه ركعت (مجموع واجبات و مستحبات)، زيارت اربعين، انگشتر در دست راست كردن، در سجده پيشانى بر خاك نهادن و بسم الله الرحمن الرحيم را (در نماز) بلند گفتن».[۴] این روایت در برخی از منابع معتبر روایی شیعه نقل شده است: از جمله در تهذیب الاحکام[۴] شیخ طوسی، کتاب المزار[۵] شیخ مفید و روضة الواعظین[۶] فتال نیشابوری.
این روایت از امام حسن عسکری(ع) در برشمردن نشانههای عملی شیعه روایتی جالب توجه و شاخص برشمرده شده است.[۷] امام(ع) اولین نشانه عملی شیعهبودن یک فرد را نمازهای پنجاهگانه دانسته که همان پنجاه و یک نماز واجب و مستحب تشریعشده برای یک شبانهروز دانسته شده است. دوم، زیارت اربعین که همین روایت را موجب شیوع زیارت اربعین امام حسین(ع) در شیعه قلمداد کردهاند. سوم، قرار دادن انگشتر در دست راست که علامتی ظاهری قلمداد شده که اساس آن برای دور بودن انگشتر در وقت طهارت از آلودگی و حفظ بهداشت دانسته شده است. چهارم، پیشانی بر خاک گذاشتن یعنی سجده بر خاک کردن. پنجم، بلند خواندن آیه «بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱلرَّحْمٰنِ ٱلرَّحِيمِ» در نمازهای یومیه.[۷]
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ جعفریان، رسول، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، تهران، نشر علم، ۱۳۹۰ش، ص۶۷۷.
- ↑ قطبالدين راوندى، سعيد بن هبةالله، الخرائج و الجرائح، قم، مؤسسه امام مهدى(ع)، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۶۸۴.
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۲، ص۲۸.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دار الكتب الاسلاميه، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۵۲.
- ↑ مفید، محمد بن محمد، كتاب المزار (مناسک المزار)، تحقیق محمدباقر ابطحی، قم، كنگره جهانى هزاره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ص۵۳.
- ↑ فتال نیشابوری، محمد بن احمد، روضة الواعظين و بصيرة المتعظين، قم، انتشارات رضی، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۹۵.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ جعفریان، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، ص۶۷۸.