کتب اربعه شیعه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی پاسخ
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۷: خط ۱۷:


== تهذیب الاحکام ==
== تهذیب الاحکام ==
نگارش محمدبن حسن طوسی معروف به [[شیخ طوسی]] از بزرگترین عالمان شیعه که در سال ۳۸۵ متولد و در سال ۴۶۰ قمری وفات یافت. کتاب تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه مشهور به [[تهذیب الاحکام]] از کتب اربعه و از مهمترین کتب حدیثی قرن پنجم است. کتاب تهذیب الاحکام با دربرداشتن بیشترین احادیث فقهی، در مقایسه با سایر کتب چهارگانه، از مهمترین منابع استنباط فقهی امامیان به‌شمار می‌رود.<ref>دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ج۱، ص۴۱۱۰.</ref>
از منابع مهم فقهی و یکی از کتابهای چهارگانة حدیث شیعه ، اثرِ محمدبن حسن طوسی معروف به شیخ طوسی ، دانشمند امامی قرن پنجم .
 
به نوشتة مؤلف در مقدمة کتاب (ج 1، ص 2ـ3)، یکی از دوستان وی از وجود احادیث بظاهر متعارض در منابع شیعی با او سخن گفته و یادآور شده که این موضوع موجب انتقاد شدید مخالفان و جداشدن برخی شیعیان نا آگاه از مذهب حق گردیده است ، لذا از مؤلف درخواست کرده که شرحی استدلالی بر کتاب مقنعة شیخ مفید بنگارد که در آن علاوه بر ذکر مستندات قطعی هر مسئله و احادیث مشهور، احادیث متعارض هم آورده شود و شیوة رفع ناسازگاری این احادیث با یکدیگر و تأویل آنها یا وجوه ضعف احادیث متعارض بیان گردد. کتاب تهذیب در پاسخ به این درخواست تألیف شد و در واقع ، خاستگاهی کلامی دارد.
 
تهذیب الاحکام نخستین تألیف شیخ طوسی بوده و در آن به هیچیک از آثار مؤلف اشاره نشده ، ولی او در دیگر آثار خود بارها به این اثر ارجاع داده است.
 
نگارش محمدبن حسن طوسی معروف به [[شیخ طوسی]] از بزرگترین عالمان شیعه که در سال ۳۸۵ متولد و در سال ۴۶۰ قمری وفات یافت. کتاب تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه مشهور به [[تهذیب الاحکام]] از کتب اربعه و از مهمترین کتب حدیثی قرن پنجم است. کتاب تهذیب الاحکام با دربرداشتن بیشترین احادیث فقهی، در مقایسه با سایر کتب چهارگانه، از مهمترین منابع استنباط فقهی امامیان به‌شمار می‌رود.<ref>شبیری، سیدمحمدجواد، «تهذیب‌ الاحکام‌»، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۸، ذیل مدخل.</ref>


== الاِستبصار ==
== الاِستبصار ==

نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۲

سؤال

کتب اربعه شیعه چه زمانی نگارش شد؟

درگاه‌ها
حوزه-و-روحانیت.png


نامگذاری

عنوان کتب اربعه برای چهار کتاب حديثی شیعی که عمدتا شامل احاديث فقهی اماميه می شوند، چندان کهن نيست. اين عنوان از اوائل دوره صفويه و گويا برای نخستین بار توسط شهید ثانی به کار رفته. البته قبل از آن اصطلاح اصول اربعه برای همین منظور توسط ابن ابی جمهور به کار رفته است. کم و بیش معاصر شهيد دوم، اصطلاح کتب اربعه توسط محقق اردبيلي (د. ۹۹۳ ق) هم برای اين چهار کتاب به کار رفته. با اين وصف بايد گفت که حسین بن عبد الصمد در کنار اين چهار کتاب، از کتاب گم شده مدينة العلم شيخ صدوق هم به عنوان کتاب پنجم ياد می کند و از مجموع آنها با تعبير اصول خمسه نام می برد.[۱]

الکافی

نوشته ثقه الاسلام محمد بن یعقوب کلینی، مشهور به کلینی از کتب اربعه و از معتبرترین کتب حدیثی شیعه است. کلینی در دوران غیبت صغری می‌زیسته و ولادت او در سال ۲۵۵ قمری و وفاتش سال ۳۲۹ است. کافی برای نگارش این کتاب بیست سال وقت صرف کرد. مجموع روایات کافی ۱۶۱۹۹ حدیث می‌باشد که از این تعداد ۱۱۱۸ حدیث صحیح، ۱۱۱۸ حدیث موثق، ۳۲۲ قوی و حسن، ۹۴۸۷ حدیث ضعیف می‌باشد.[۲]

مَن لا یَحضُرُه الفقیه

نوشته شیخ صدوق محدث و فقیه بزرگ شیعه امامیه، متولد سال ۳۰۵ قمری و وفات سال ۳۸۱ است.

تهذیب الاحکام

از منابع مهم فقهی و یکی از کتابهای چهارگانة حدیث شیعه ، اثرِ محمدبن حسن طوسی معروف به شیخ طوسی ، دانشمند امامی قرن پنجم .

به نوشتة مؤلف در مقدمة کتاب (ج 1، ص 2ـ3)، یکی از دوستان وی از وجود احادیث بظاهر متعارض در منابع شیعی با او سخن گفته و یادآور شده که این موضوع موجب انتقاد شدید مخالفان و جداشدن برخی شیعیان نا آگاه از مذهب حق گردیده است ، لذا از مؤلف درخواست کرده که شرحی استدلالی بر کتاب مقنعة شیخ مفید بنگارد که در آن علاوه بر ذکر مستندات قطعی هر مسئله و احادیث مشهور، احادیث متعارض هم آورده شود و شیوة رفع ناسازگاری این احادیث با یکدیگر و تأویل آنها یا وجوه ضعف احادیث متعارض بیان گردد. کتاب تهذیب در پاسخ به این درخواست تألیف شد و در واقع ، خاستگاهی کلامی دارد.

تهذیب الاحکام نخستین تألیف شیخ طوسی بوده و در آن به هیچیک از آثار مؤلف اشاره نشده ، ولی او در دیگر آثار خود بارها به این اثر ارجاع داده است.

نگارش محمدبن حسن طوسی معروف به شیخ طوسی از بزرگترین عالمان شیعه که در سال ۳۸۵ متولد و در سال ۴۶۰ قمری وفات یافت. کتاب تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه مشهور به تهذیب الاحکام از کتب اربعه و از مهمترین کتب حدیثی قرن پنجم است. کتاب تهذیب الاحکام با دربرداشتن بیشترین احادیث فقهی، در مقایسه با سایر کتب چهارگانه، از مهمترین منابع استنباط فقهی امامیان به‌شمار می‌رود.[۳]

الاِستبصار

نوشته شیخ طوسی متولد ۳۸۵ قمری و وفات سال ۴۶۰. کتاب استبصار پس از کتاب تهذیب الاحکام نوشته شده است.


منابع

  1. انصاری، حسن، «کتب اربعه»، بررسی‌های تاریخی، تاریخ درج مطلب: ۶ فروردین ۱۳۹۹ش، تاربخ بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۲ش.
  2. کتب اربعه حدیث شیعه، کاظم مدیر شانه چی، نامه آستان قدس، ۱۳۴۷، شماره ۳۸.
  3. شبیری، سیدمحمدجواد، «تهذیب‌ الاحکام‌»، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۸، ذیل مدخل.