استفاده از واژه امام برای پیشوایان کفر در قرآن

(تغییرمسیر از واژه امام برای باطل)
سؤال

چرا قرآن به پیشوایان کفر هم امام می‌گوید؟

امام به معنای پیشوا و راهبر است که هم برای پیشوایان کفر استعمال می‌شود و هم برای پیشوای مومنان.[۱] از همین جهت در قرآن برای رهبران کفر، عبارت: ﴿أَئِمَّه الْکُفْرِ(توبه:۱۲)استفاده شده است.

همانگونه که عده‌ای مردم را به سمت ایمان می‌برند، عده‌ای نیز جامعه را به سوی شرک و بت‌پرستی، کفر و فساد می‌برند و هر دو عده جلودار هستند. اشکالی ندارد که هم به افرادی که مردم را به ایمان دعوت می‌کنند، امام گفته شود و هم افرادی که مردم را به کفر می‌کشانند؛ خداوند دو بار در قرآن به رهبران باطل امام گفته است:

  • ﴿وَ إِنْ نَکَثُوا أَیْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَ طَعَنُوا فی دینِکُمْ فَقاتِلُوا أَئِمَّه الْکُفْرِ إِنَّهُمْ لا أَیْمانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ یَنْتَهُونَ؛ و اگر سوگندهای خویش را پس از پیمان بستن بشکنند و در دین شما زبان به عیب گویی و نیش زدن بگشایند، پس با پیشوایان کفر کارزار کنید زیرا که آنها را [پایبندی به] سوگند [و پیمان] نیست باشد که [از کفر و شرک و پیمان‌شکنی] بازایستند(توبه:۱۲)
  • ﴿وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّه یَدْعُونَ إِلَی النَّارِ وَ یَوْمَ الْقِیامَه لا یُنْصَرُونَ؛ و آنان را پیشوایانی گردانیدیم که به آتش دوزخ می‌خوانند و روز رستاخیز یاری نشوند(قصص:۴۱)

منابع

  1. راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن، مترجم: غلامرضا خسروی حسینی، تهران، مرتضوى، چاپ ول، ۱۳۶۹ش، ج۱، ص۱۹۷. قرشى بنابى، على‏اكبر، قاموس قرآن، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ ششم، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۱۲۰.