منبع روایت «الناس عبید الدنیا»: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی پاسخ
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{در دست ویرایش|کاربر=Shamloo}}
{{شروع متن}}
{{شروع متن}}
{{سوال}}
{{سوال}}
منبع این روایت امام حسین(ع) که فرمود: «مردم بندگان دنیایند» کجاست؟
منبع این سخن امام حسین(ع) که «مردم بندگان دنیایند» کجاست؟
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
...
{{درگاه|امام حسین}}
'''روایت «النّاس عَبيدُ الدُّنيا»''' (به معنای مردم بنده دنيا هستند) از [[امام حسین(ع)]] در [[کتاب تحف العقول]] نوشته [[ابن‌شعبه حرانی]] عالم شیعی قرن چهارم نقل شده است.<ref>ابن‌شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول صلى الله عليهم، تحقیق علی‌اکبر الغفاری، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۰۴ق، ص۲۴۵.</ref> ابن‌شعبه این عبارت را در ضمن خطبه امام حسین(ع) پس از مواجهه با سپاه [[حر بن یزید|حر بن یزید ریاحی]] آورده است. این عبارت در منابع تاریخی، مانند تاریخ طبری، که این خطبه را نقل کرده‌اند نیامده است.{{عربی بزرگ|إنَّ النّاسَ عَبيدُ الدُّنيا وَ الدّينُ لَعقٌ عَلى ألسِنَتِهِم، يَحوطونَهُ ما دَرَّت مَعائِشُهُم، فَإِذا مُحِّصوا بِالبَلاءِ قَلَّ الدَّيّانونَ
| ترجمه = مردم بنده دنيا هستند و دين لقلقه زبان آنان است. از دین هوادارى مى‌كنند تا لوازم زندگى‌شان فراوان گردد، و چون در آزمونِ بلا قرار گيرند دينداران اندک‌شمار مى‌شوند.<ref>ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۲۴۵.</ref>
}}قدیمی‌ترین منبع روایی که روایت «الناس عبید الدنیا» در آن آمده کتاب تحف العقول، نوشته ابن شعبه حرانی (درگذشته ۳۸۱ق) است.<ref>ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۲۴۵.</ref> این روایت در منابع تاریخی هم نقل شده است؛ از جمله در [[مقتل الحسین خوارزمی|مقتل الحسین]] نوشته خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق).<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه السلام، قم، انوار الهدی، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۳۳۶.</ref> این عبارت را ابن‌شعبه در ضمن خطبه امام حسین(ع) در منزل ذو حسم از منزلگاه‌های میان [[مکه]] و [[کوفه]] آورده است. امام(ع) این خطبه را پس از مواجهه با سپاه حر بن یزید ریاحی القا کرده است.<ref>شریفی، محمود و دیگران، فرهنگ جامع سخنان امام حسین(ع)، ترجمه علی مؤیدی، قم، نشر معروف، ۱۳۸۵ش، ص۳۹۶–۴۰۰.</ref> این خطبه در منابع تاریخی، مانند [[اعتبار تاریخ طبری|تاریخ طبری]]<ref>طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری (تاریخ الرسل و الملوک)، لیدن، مطبعة بریل، ۱۸۷۹م، ج۴، ص۳۰۵.</ref> و تاریخ دمشق ابن‌عساکر<ref>ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ دمشق، تحقیق عمرو بن غرامة العمروی، بیروت، دارالفکر للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۲۱۷.</ref> آمده است، ولی این عبارت در آن موجود نیست.<ref>شریفی و دیگران، فرهنگ جامع سخنان امام حسین(ع)، ص۴۰۰.</ref>


== متن حدیث ==
در ادبیات فارسی نیز بنده دنیا بودن مورد نکوهش قرار گرفته است:
{{عربی بزرگ |فإن هذا الدين قد كان أسيرا بأيدي الاشرار يعمل فيه بالهوى و تطلب به الدنيا.|ترجمه=به‌راستی که دین اسیر در دستان انسان‌های شرور است. بنا بر هوای نفس به آن عمل می‌شود و به‌واسطهٔ آن به دنیا میرسند.}}
{{شعر|از بنده دنیا نپذیرند عبادت|بردار دل از عالم غَدّار و دگر هیچ<ref>صائب تبریزی، «[https://ganjoor.net/saeb/divan-saeb/ghazalkasa/sh2276 دیوان اشعار، غزلیات، غزل شمارهٔ ۲۲۷۶]»، سایت گنجور.</ref>}}
 
== منبع حدیث ==
این روایت در صفحه ۲۴۵ کتاب تحف العقول عن آل الرسول است که حسن بن شعبه حرانی از علمای قرن چهارم این کتاب را نوشته است. این کتاب را جامعه مدرسین قم در سال ۱۴۰۴ هجری قمری در قم برای دومین بار چاپ کرده است.
 
علامه مجلسی نیز این روایت را از همان کتاب در بحارالانوار نقل کرده است.
 
روایت این است که امام حسین(ع) در یکی از سخنرانی‌های خود در راه کربلا فرمود: «همانا دنیا تغییر یافته و منکرات زیاد شده و معروف از میان رفته است. آیا نمی‌بینید که به حق عمل نمی‌شود و از باطل جلوگیری نمی‌گردد. به درستی که من مرگ را جز سعادت و زندگی با ظالمان را جز خسران نمی‌دانم.»
 
سپس فرمود: «مردم بنده دنیا هستند الی آخر…».
 
<ref>کتاب تحف العقول شامل بخش‌های متنوعی است از جمله: ۱. وصیت‌های پیامبر به حضرت علی(ع)، معاذ بن جبل و… ۲. سخنرانی آن حضرت در حجه الوداع، ۳. نامه‌ها و وصایای حضرت علی(ع) به امام حسن(ع)، ۴. وصیت آن حضرت به امام حسین(ع)، ۵. سخنرانی‌ها و خطبه‌های آن حضرت از جمله خطبه‌های معروف به وسیله و دیباج، ۶. عهدنامه مالک اشتر، ۷. رساله حقوق امام زین العابدین(ع)، ۸. احتجاج امام جعفر صادق(ع) با سفیان ثوری، ۹. رساله امام هادی(ع) درباره جبر و تفویض، ۱۰. نامه امام حسن عسکری(ع) به اسحاق بن اسماعیل و روایات و موضوعات مفید و سودمند دیگر از ائمه(ع).</ref>{{پایان پاسخ}}


== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{شاخه
{{شاخه
  | شاخه اصلی =حدیث
  | شاخه اصلی =حدیث
خط ۳۰: خط ۲۱:
}}
}}
{{تکمیل مقاله
{{تکمیل مقاله
  | شناسه =
  | شناسه =شد
  | تیترها =
  | تیترها =شد
  | ویرایش =
  | ویرایش =شد
  | لینک‌دهی =
  | لینک‌دهی =شد
  | ناوبری =
  | ناوبری =
  | نمایه =
  | نمایه =
  | تغییر مسیر =
  | تغییر مسیر =شد
  | ارجاعات =
  | ارجاعات =
  | بازبینی =
  | بازبینی =شد
  | تکمیل =
  | تکمیل =
  | اولویت =
  | اولویت =ج
  | کیفیت =
  | کیفیت =ب
}}
}}
{{پایان متن}}
{{پایان متن}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۲۷

سؤال

منبع این سخن امام حسین(ع) که «مردم بندگان دنیایند» کجاست؟

درگاه‌ها
امام حسین.png


روایت «النّاس عَبيدُ الدُّنيا» (به معنای مردم بنده دنيا هستند) از امام حسین(ع) در کتاب تحف العقول نوشته ابن‌شعبه حرانی عالم شیعی قرن چهارم نقل شده است.[۱] ابن‌شعبه این عبارت را در ضمن خطبه امام حسین(ع) پس از مواجهه با سپاه حر بن یزید ریاحی آورده است. این عبارت در منابع تاریخی، مانند تاریخ طبری، که این خطبه را نقل کرده‌اند نیامده است.

قدیمی‌ترین منبع روایی که روایت «الناس عبید الدنیا» در آن آمده کتاب تحف العقول، نوشته ابن شعبه حرانی (درگذشته ۳۸۱ق) است.[۳] این روایت در منابع تاریخی هم نقل شده است؛ از جمله در مقتل الحسین نوشته خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق).[۴] این عبارت را ابن‌شعبه در ضمن خطبه امام حسین(ع) در منزل ذو حسم از منزلگاه‌های میان مکه و کوفه آورده است. امام(ع) این خطبه را پس از مواجهه با سپاه حر بن یزید ریاحی القا کرده است.[۵] این خطبه در منابع تاریخی، مانند تاریخ طبری[۶] و تاریخ دمشق ابن‌عساکر[۷] آمده است، ولی این عبارت در آن موجود نیست.[۸]

در ادبیات فارسی نیز بنده دنیا بودن مورد نکوهش قرار گرفته است:

از بنده دنیا نپذیرند عبادت بردار دل از عالم غَدّار و دگر هیچ[۹]

منابع

  1. ابن‌شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول صلى الله عليهم، تحقیق علی‌اکبر الغفاری، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۰۴ق، ص۲۴۵.
  2. ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۲۴۵.
  3. ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول، ص۲۴۵.
  4. خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه السلام، قم، انوار الهدی، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۳۳۶.
  5. شریفی، محمود و دیگران، فرهنگ جامع سخنان امام حسین(ع)، ترجمه علی مؤیدی، قم، نشر معروف، ۱۳۸۵ش، ص۳۹۶–۴۰۰.
  6. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری (تاریخ الرسل و الملوک)، لیدن، مطبعة بریل، ۱۸۷۹م، ج۴، ص۳۰۵.
  7. ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ دمشق، تحقیق عمرو بن غرامة العمروی، بیروت، دارالفکر للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۲۱۷.
  8. شریفی و دیگران، فرهنگ جامع سخنان امام حسین(ع)، ص۴۰۰.
  9. صائب تبریزی، «دیوان اشعار، غزلیات، غزل شمارهٔ ۲۲۷۶»، سایت گنجور.