پرش به محتوا

فهرست فرزندان امام علی(ع)

نسخهٔ تاریخ ‏۱۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۴ توسط عبدالرحیم رضاپور (بحث | مشارکت‌ها) (منابع)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)


سؤال

تعداد فرزندان علی(ع) را بیان فرمائید؟

درگاه‌ها


امام علی(ع) از حضرت فاطمه(س) و دیگر همسرانشان،‌ فرزندانی داشتند که مشهور مورخان تعداد آن‌ها را بیست و هشت نفر (دوازده پسر و شانزده دختر) دانسته‌اند. اسامی بیشتر فرزندان امام علی(ع) در تاریخ ثبت شده است.

همسران و فرزندان

طبق قول مشهور میان مورخان، تعداد فرزندان حضرت علی(ع) بیست و هشت نفر است، دوازده پسر و شانزده دختر:

  1. از فاطمه زهرا(س): امام حسن مجتبی(ع)، امام حسین(ع)، زینب کبری، ام کلثوم، محسن.
  2. از ام‌البنین دختر خرام بن خالد کلابیّه: عباس، جعفر، عثمان، عبدالله. هر چهار برادر در کربلا همراه امام حسین(ع) به شهادت رسیدند.
  3. از خوله بنت جعفر بن قیس حنفیه: محمد حنفیه.
  4. از ام‌حبیب دختر ربیعه: عمر و رقیه که دوقلو به دنیا آمدند.
  5. از لیلی دختر مسعود نهشلی از تیره تمیم: ابوبکر، محمد، اصغر، عبیدالله.[۱]
  6. از اسماء بنت عمیس: یحیی.
  7. از ام مسعود (ام سعید) دختر عروه بن مسعود ثقفی: أم‌الحسن و رمله.
  8. از سایر همسران: نفیسه، زینت صغری، رقیه صغری، ام‌هانی، ام‌الکرام، جمانه (ام‌جعفر)، اُمامه، ام‌سلمه، خدیجه، فاطمه.[۲]

شیخ مفید در کتاب ارشاد، تعداد فرزندان حضرت علی(ع) را بیست و هفت فرزند ذکر کرده و وجود پسری به نام «محسن» سقط شده را به نظر گروهی از شیعیان نسبت می‌دهد.[۳]

بیان موارد اختلافی

برخی از مورخان فرزندان دیگری را از همسرانی دیگر برای آن حضرت نوشته‌اند، از جمله:

  1. دختری که در سنین کودکی از دنیا رفت، مادرش محیاه دختر امرء القیس کلبی است.[۴]
  2. بنا به قولی اسماء بنت عمیس از حضرت علی(ع) پسری به نام «عون» نیز به دنیا آورد.[۵]
  3. تمیمه و میمونه را هم از دختران حضرت علی(ع) به شمار آورده‌اند، مادران این دو دختر، أمّ ولد (کنیز) بوده است.[۶]
  4. عباس اصغر، عبدالرحمان عمر اصغر، عثمان اصغر و جعفر اصغر و یک دختر به نام «امه الله» بدون بیان نام مادر.[۷]

برخی محققان منشاء اختلاف را یکی از این دو مطلب دانسته‌اند:

  • ممکن است بعضی از فرزندان آن حضرت به دو اسم مشهور و خوانده شده باشند.
  • احتمال دارد مورخانی که آمار کمتری برای شمار فرزندان آن امام گفته‌اند، برخی از فرزندان حضرت علی(ع) را که در دوران کودکی از دنیا رفته‌اند، به حساب نیاورده باشند.

منابع

  1. ابن أبی الحدید از «عبیدالله» به نام «عبدالله» یاد کرده است؛ ابن أبی الحدید، شرح نهج البلاغه، قم، کتابخانه عمومی آیت الله مرعشی نجفی، چاپ اول، 1337 هـ، جزء ۹، ص۲۴۲.
  2. مفید، محمد بن محمد، الارشاد، محقق / مصحح: مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، قم، ناشر: كنگره شيخ مفيد، چاپ اول، ۱۴۱۳ هـ، ج۱، ص ۳۵۵–۳۵۴؛ طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، تاریخ الطبری، تحقيق: محمد أبو الفضل ابراهيم، بيروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387/1967، ج۵، ص ۱۵۳–۱۵۴.
  3. مفید، محمد بن محمد، الارشاد، محقق / مصحح: مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، قم، ناشر: كنگره شيخ مفيد، چاپ اول، ۱۴۱۳ هـ، ج۱، ص ۳۵۵–۳۵۴.
  4. ابن شهر آشوب، مناقب، قم، ناشر: علامه‏، چاپ اول، 1379 ق‏، ج 3، ص۳۰۵؛ طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، تاریخ الطبری، تحقيق: محمد أبو الفضل ابراهيم، بيروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387/1967، ج۵، ص 155.
  5. طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، تاریخ الطبری، تحقيق: محمد أبو الفضل ابراهيم، بيروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387/1967، ج۵، ص۱۵۴؛ ابن شهر آشوب، مناقب، قم، ناشر: علامه‏، چاپ اول، 1379 ق‏، ج 3، ص۳۰۴.
  6. ابن شهر آشوب، مناقب، قم، ناشر: علامه‏، چاپ اول، 1379 ق‏، ج 3، ص۳۰۵.
  7. الموصلى‏، شرف الدين ابى محمد عمر بن شجاع الدين محمد بن عبد الواحد، مناقب آل محمد المسمى بالنعيم المقيم لعترة النبأ العظيم‏، بيروت‏، مؤسسة الأعلمى‏، چاپ اول، 1424 ق‏، ص85.