مجازات عدم ثبت ازدواج موقت: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(اصلاح ارقام)
خط ۵: خط ۵:
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
{{درگاه|زن و خانواده}}
{{درگاه|زن و خانواده}}
طبق [[قانون مجازات اسلامی]]، تنها عدم ثبت ازدواج «دائم» پیامد کیفری دارد، اما عدم ثبت ازدواج «موقّت» اگر از لحاظ شرعی درست انجام گرفته باشد، مسئولیت کیفری ندارد.
طبق [[قانون مجازات اسلامی]]، تنها عدم ثبت ازدواج «دائم» پیامد کیفری دارد، اما عدم ثبت ازدواج «موقّت» اگر از لحاظ شرعی درست انجام گرفته باشد، اصولاً مسئولیت کیفری ندارد.


== اصلاح قانون مجازات اسلامی ==
== اصلاح قانون مجازات اسلامی ==
قانون‌گذار ثبت نکاح در دفتر رسمی ازدواج را لازم شمرده است و هدف از این الزام، آسان کردن اثبات نکاح و حمایت از حقوق کودکان و نیز بانوان (حق نفقه …) است. ثبت نکاح در دفتر اسناد رسمی از بسیاری گفتگوهای ناهنجار و بی‌نظمی درباره انکار ازدواج و نسب می‌کاهد و به استواری بنیان خانواده و ایجاد نظم در جامعه کمک می‌کند. به همین دلیل، در ماده یک قانون ازدواج سابق مقرر کرده بود: «... هر ازدواج و طلاق و رجوع باید در یکی از دفاتر… به ثبت برسد و چنانچه مرد و عاقدی که از اجرای این تکلیف خودداری کنند از یک ماه تا شش ماه حبس تأدیبی محکوم می‌شوند.»<ref>قانون اصلاح، قانون ازدواج، مصوّب ۲۹ / ۲ / ۱۳۱۶ ش، ماده ۱.</ref>
قانون‌گذار ثبت نکاح در دفتر رسمی ازدواج را لازم شمرده است و هدف از این الزام، آسان کردن اثبات نکاح و حمایت از حقوق کودکان و نیز بانوان (حق نفقه …) است. ثبت نکاح در دفتر اسناد رسمی از بسیاری گفتگوهای ناهنجار و بی‌نظمی درباره انکار ازدواج و نسب می‌کاهد و به استواری بنیان خانواده و ایجاد نظم در جامعه کمک می‌کند. به همین دلیل، در ماده بیستم [[قانون حمایت خانواده]] ثبت نکاح دائم الزامی اعلام شده است. همچنین در ماده بیست و یکم همین قانون استثنائا در سه مورد ثبت نکاح موقت نیز الزامی دانسته شده است: ۱ـ در صورت باردارشدن زوجه، ۲ـ در صورت توافق طرفین بر ثبت نکاح موقت و ۳ـ در صورتی که در ضمن عقد شرط شده باشد که نکاح موقت ثبت شود. در ماده ۴۹ قانون مذکور برای عدم ثبت نکاح دائم و نیز عدم ثبت نکاح موقت در موارد یادشده مجازات تعیین شده است. بر مبنای ماده اخیر چنانچه مرد از این حکم قانونگذار تخطی کرده و از ثبت نکاح خوداری نموده باشد، ضمن اجبار به ثبت نکاح دائم یا موقت به یکی از دو مجازات زیر محکوم خواهد شد: ۱- پرداخت جزای نقدی درجه پنج که بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی، از هشتاد میلیون (۸۰٫۰۰۰٫۰۰۰) ریال تا یکصد و هشتاد میلیون (۱۸۰٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال است. ۲- حبس تعزیری درجه هفت که بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی، از نود و یک روز تا شش ماه قابل تعیین است.
 
بنابراین در حال حاضر اصولا عدم ثبت نکاح موقت مجازات ندارد؛ مگر در یکی از موارد سه‌گانه مذکور در ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده.
قانون ملزم کرده است که، هر ازدواج (دایم و موقّت) باید ثبت شود و چنانچه زوج یا عاقد (سردفتر) از ثبت آن خودداری نمایند به حبس تأدیبی محکوم می‌شود. لکن این مجازات طبق نظریه شورای محترم نگهبان غیرشرعی تشخیص داده شده و به موجب این نظریه: «مجازات متعاقدین و عاقد در عقد ازدواج غیررسمی مذکور در مادّه یک قانون ازدواج … شرعی نمی‌باشد.»<ref>روزنامه رسمی، ش ۱۱۵۰۲، مورّخ ۳ / ۶ / ۱۳۶۳.</ref> پس طبق نظریّه [[شورای نگهبان]] افرادی که واقعه «ازدواج» را در دفتر رسمی ازدواج ثبت نکنند، مجازاتش غیرشرعی است.
 
لذا قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) این اشکال را رفع و برای عدم ثبت ازدواج «دایم» حبس تعزیری تا یک سال را مقرر نموده است. لکن این مادّه فقط برای مردی که اقدام به ازدواج «دائم» کرده است مجازات تعیین کرده و شامل عدم ثبت ازدواج «موقّت» نمی‌شود.<ref>صفایی، سید حسین، امامی، اسدالله، مختصر حقوق خانواده، تهران: دادگستر ۱۳۷۶، ص۵۱و۵۲.</ref>


<span></span>
<span></span>
خط ۱۸: خط ۱۵:


== مطالعه بیشتر ==
== مطالعه بیشتر ==
حقوق مدنی خانواده، ناصر کاتوزیان، جاول.
حقوق مدنی خانواده، ناصر کاتوزیان، ج اول.
مختصر حقوق خانواده، سید حسین صفایی و اسدالله امامی، تهران، دادگستر ۱۳۷۶.
مختصر حقوق خانواده، سید حسین صفایی و اسدالله امامی، تهران، دادگستر، ویرایش چهارم و بعد از آن.


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ ‏۱۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۶

سؤال

آیا عدم ثبت ازدواج موقت مجازات دارد؟

درگاه‌ها
زن-و-خانواده.png


طبق قانون مجازات اسلامی، تنها عدم ثبت ازدواج «دائم» پیامد کیفری دارد، اما عدم ثبت ازدواج «موقّت» اگر از لحاظ شرعی درست انجام گرفته باشد، اصولاً مسئولیت کیفری ندارد.

اصلاح قانون مجازات اسلامی

قانون‌گذار ثبت نکاح در دفتر رسمی ازدواج را لازم شمرده است و هدف از این الزام، آسان کردن اثبات نکاح و حمایت از حقوق کودکان و نیز بانوان (حق نفقه …) است. ثبت نکاح در دفتر اسناد رسمی از بسیاری گفتگوهای ناهنجار و بی‌نظمی درباره انکار ازدواج و نسب می‌کاهد و به استواری بنیان خانواده و ایجاد نظم در جامعه کمک می‌کند. به همین دلیل، در ماده بیستم قانون حمایت خانواده ثبت نکاح دائم الزامی اعلام شده است. همچنین در ماده بیست و یکم همین قانون استثنائا در سه مورد ثبت نکاح موقت نیز الزامی دانسته شده است: ۱ـ در صورت باردارشدن زوجه، ۲ـ در صورت توافق طرفین بر ثبت نکاح موقت و ۳ـ در صورتی که در ضمن عقد شرط شده باشد که نکاح موقت ثبت شود. در ماده ۴۹ قانون مذکور برای عدم ثبت نکاح دائم و نیز عدم ثبت نکاح موقت در موارد یادشده مجازات تعیین شده است. بر مبنای ماده اخیر چنانچه مرد از این حکم قانونگذار تخطی کرده و از ثبت نکاح خوداری نموده باشد، ضمن اجبار به ثبت نکاح دائم یا موقت به یکی از دو مجازات زیر محکوم خواهد شد: ۱- پرداخت جزای نقدی درجه پنج که بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی، از هشتاد میلیون (۸۰٫۰۰۰٫۰۰۰) ریال تا یکصد و هشتاد میلیون (۱۸۰٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال است. ۲- حبس تعزیری درجه هفت که بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی، از نود و یک روز تا شش ماه قابل تعیین است. بنابراین در حال حاضر اصولا عدم ثبت نکاح موقت مجازات ندارد؛ مگر در یکی از موارد سه‌گانه مذکور در ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده.


مطالعه بیشتر

حقوق مدنی خانواده، ناصر کاتوزیان، ج اول. مختصر حقوق خانواده، سید حسین صفایی و اسدالله امامی، تهران، دادگستر، ویرایش چهارم و بعد از آن.

منابع