تشبیه زن به عقرب در روایت: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی پاسخ
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵: خط ۵:
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}


 
'''تشبیه زن به عقرب در روایت''' امام علی(ع) آمده و منظور آن هشداری به مرد دانسته شده تا فریب شهوت خود را نخورد.<ref>جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینه جلال و جمال، قم، مرکز نشر اسرء، چاپ پنجم، ۱۳۸۱، ص۳۷۴–۳۷۵.</ref> برخی محققان در تفسیر این روایت گفته‌اند که نیش عقرب مانند نیش زنبور عسل و سوزن نیست که در ابتدا دردآور باشد، بلکه اگر انسان نداند عقرب است از نیش آن احساس لذت و شیرینی می‌نماید. منظور کلام آن حضرت(ع) این نیست که زن عقرب است، بلکه بیانگر این است که خود را به وسیله نگاه به نامحرم در معرض خطر قرار ندهید. دیدن نامحرم شیرین است امّا این گناه، درونش عقرب است. در این میان فرقی بین زن و مرد نیست، اما چون جاذبه از سوی زن بیشتر است، به همین علت، حضرت عبارت را نسبت به زن بیان داشته‌اند.<ref>جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینه جلال و جمال، قم، مرکز نشر اسرء، چاپ پنجم، ۱۳۸۱، ص۳۷۴–۳۷۵.</ref>


{{نقل قول|اَلْمَرْأَةُ عَقْرَبٌ حُلْوَةُ اَللَّسْعَةِ.{{سخ}}
{{نقل قول|اَلْمَرْأَةُ عَقْرَبٌ حُلْوَةُ اَللَّسْعَةِ.{{سخ}}
خط ۱۱: خط ۱۱:


== دلیل سخن امام علی(ع) ==
== دلیل سخن امام علی(ع) ==
سؤالی که مطرح است این است که با توجه به تأکیدات فراوان منابع اسلامی بر اهمیت فوق‌العاده زن، چرا امام علی(ع) در کلمات قصارشان زن را به عقرب تشبیه نموده‌اند؟ باید توجه داشت این‌گونه روایت‌ها هشداری به مرد است تا فریب شهوت را نخورد. نیش عقرب مانند نیش زنبور عسل و سوزن نیست که در ابتدا دردآور باشد؛ بلکه اگر انسان نداند عقرب است از نیش آن احساس لذت و شیرینی می‌نماید. منظور کلام آن حضرت این نیست که زن عقرب است بلکه بیانگر این است که خود را به وسیله نگاه به نامحرم به آتش ندهید. دیدن نامحرم شیرین است امّا این گناه، درونش عقرب است، و در این میان فرقی بین زن و مرد نیست، اما چون جاذبه از سوی زن بیشتر است به همین علت حضرت عبارت را نسبت به زن بیان داشته‌اند.<ref>جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینه جلال و جمال، قم، مرکز نشر اسرء، چاپ پنجم، ۱۳۸۱، ص۳۷۴–۳۷۵.</ref>
سؤالی که مطرح است این است که با توجه به تأکیدات فراوان منابع اسلامی بر اهمیت فوق‌العاده زن، چرا امام علی(ع) در کلمات قصارشان زن را به عقرب تشبیه نموده‌اند؟ باید توجه داشت این‌گونه روایت‌ها هشداری به مرد است تا فریب شهوت را نخورد.  


نظیر این عبارت را امام علی(ع) در مورد دنیا فرموده‌ است که: {{متن عربی|انّما مثَلُ الدنیا مثَلُ الحیه لیِّنٌ مسُّها قاتلٌ سمُّها|ترجمه=دنیا مثل آن مار خوش‌رنگی است که رنگش زیبا، پوست آن نرم است امّا همین پوست نرم، سم است.}} در این روایت مذمت دنیا مستقیماً مورد نظر نیست، بلکه مذمت دنیاپرستی و جذب آن شدن مورد نظر است. به همین صورت، جمله المرأه عقرب، هم مذمت زن نیست بلکه مذمت نگاه به نامحرم است.<ref>زن در آیینه جلال و جمال، ص۳۷۵.</ref>
نظیر این عبارت را امام علی(ع) در مورد دنیا فرموده‌ است که: {{متن عربی|انّما مثَلُ الدنیا مثَلُ الحیه لیِّنٌ مسُّها قاتلٌ سمُّها|ترجمه=دنیا مثل آن مار خوش‌رنگی است که رنگش زیبا، پوست آن نرم است امّا همین پوست نرم، سم است.}} در این روایت مذمت دنیا مستقیماً مورد نظر نیست، بلکه مذمت دنیاپرستی و جذب آن شدن مورد نظر است. به همین صورت، جمله المرأه عقرب، هم مذمت زن نیست بلکه مذمت نگاه به نامحرم است.<ref>زن در آیینه جلال و جمال، ص۳۷۵.</ref>

نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۷

سؤال

تفسیر سخن حضرت علی(ع) که فرمودند: «زنان مانند عقرب هستند» چیست؟

تشبیه زن به عقرب در روایت امام علی(ع) آمده و منظور آن هشداری به مرد دانسته شده تا فریب شهوت خود را نخورد.[۱] برخی محققان در تفسیر این روایت گفته‌اند که نیش عقرب مانند نیش زنبور عسل و سوزن نیست که در ابتدا دردآور باشد، بلکه اگر انسان نداند عقرب است از نیش آن احساس لذت و شیرینی می‌نماید. منظور کلام آن حضرت(ع) این نیست که زن عقرب است، بلکه بیانگر این است که خود را به وسیله نگاه به نامحرم در معرض خطر قرار ندهید. دیدن نامحرم شیرین است امّا این گناه، درونش عقرب است. در این میان فرقی بین زن و مرد نیست، اما چون جاذبه از سوی زن بیشتر است، به همین علت، حضرت عبارت را نسبت به زن بیان داشته‌اند.[۲]

دلیل سخن امام علی(ع)

سؤالی که مطرح است این است که با توجه به تأکیدات فراوان منابع اسلامی بر اهمیت فوق‌العاده زن، چرا امام علی(ع) در کلمات قصارشان زن را به عقرب تشبیه نموده‌اند؟ باید توجه داشت این‌گونه روایت‌ها هشداری به مرد است تا فریب شهوت را نخورد.

نظیر این عبارت را امام علی(ع) در مورد دنیا فرموده‌ است که: «انّما مثَلُ الدنیا مثَلُ الحیه لیِّنٌ مسُّها قاتلٌ سمُّها؛ دنیا مثل آن مار خوش‌رنگی است که رنگش زیبا، پوست آن نرم است امّا همین پوست نرم، سم است.» در این روایت مذمت دنیا مستقیماً مورد نظر نیست، بلکه مذمت دنیاپرستی و جذب آن شدن مورد نظر است. به همین صورت، جمله المرأه عقرب، هم مذمت زن نیست بلکه مذمت نگاه به نامحرم است.[۳]

همچنین این روایات و امثال آن که در کلام معصومین(ع) مشاهده می‌شود، در مقام ارزش‌گذاری نیست. بیان ارزش در جاهای دیگر مطرح شده است و {{قرآن|إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ[۴] ملاک و معیار تقوا است چه زن باشد چه مرد؛ بنابراین گفتن این‌گونه عبارات به هیچ وجه در جهت تحقیر و تنریل منزلت زن نیست.

د: حضرت علی(ع) برای مقام زن، حرمتی عظیم قائل است. آن حضرت تبعیض بین زن و مرد را پندار نادرست تلقی کرده و می‌فرماید: «خداوند با دارایی و فرزندان، بندگانش را مورد ارزیابی قرار می‌دهد تا روشن شود چه کسی از رزق او خشمگین و چه کسی خشنود است. البته که آن ذات سبحان، به حال آنان از خودشان هم داناتر است ولی با این همه در بوته آزمون قرار می‌گیرند تا آنچه هست در علم‌هایشان عینیت یابد. و پاداش و کیفر را سزاوار شوند چرا که پاره‌ای پسر دوست هستند و دختر را ناخوش دارند پاره‌ای دیگری به فزونی خواسته، علاقه‌منداند و هرگونه کاستی ناخوشایندشان است.[۵]

حضرت در برخی موارد مردها را از اذیت زنان بر حذر داشته است: «زنهار که زنان را حتی اگر ناموستان را دشنام دادند و به فرمانده شما جسارت کردند بیازارید و تحریک کنید.»[۶]

بنابراین هیچ‌گاه نظر امام علی(ع) توهین و تحقیر منزلت زن نیست. بلکه بیان حسّاسیت ارتباط با قشر زنان است در این حکمت هم چنان‌که گذشت حضرت علی(ع) بر مراقبت نگاه، و چگونگی ارتباط و زوایای برخورد با نامحرم اشاره دارند.

نتیجه‌گیری: با توجه به مجموع آنچه گذشت اولاً ملاک ارزش در اسلام تقوا می‌باشد و از این جهت فرقی بین زن و مرد نیست. ثانیاً حکمت نقل شده در مقام بیان کشنده بودن روابط نامشروع بین زن و مرد اجنبی است و درصدد تنقیص زنان نیست.

منابع

  1. جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینه جلال و جمال، قم، مرکز نشر اسرء، چاپ پنجم، ۱۳۸۱، ص۳۷۴–۳۷۵.
  2. جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینه جلال و جمال، قم، مرکز نشر اسرء، چاپ پنجم، ۱۳۸۱، ص۳۷۴–۳۷۵.
  3. زن در آیینه جلال و جمال، ص۳۷۵.
  4. حجرات/ ۱۴.
  5. دشتی، محمّد، نهج البلاغه، قم، انتشارات پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، حکمت ۹۳، ص۶۴۳.
  6. همان، ص۴۹۴، نامه ۱۴.