میکائیل در قرآن

سؤال

جایگاه میکائیل از نگاه قرآن و اسلام از بدو خلقت چیست؟

نام میکائیل در قرآن تنها در یک سوره و به صورت «میکال» آمده است: ﴿مَنْ کانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَ مَلائِکَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِیلَ وَ مِیکالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْکافِرِینَ؛ کسی که دشمن خدا و فرشتگان و فرستادگان او و جبرئیل و میکائیل (میکال) باشد (کافر است و) خداوند دشمن کافران است.﴾(بقره:۹۸)

هنگامی که پیامبر اکرم(ص) به مدینه آمدند، روزی عبدالله بن صوریا (یکی از علمای یهود) با جمعی از یهود فدک، نزد پیامبر اکرم(ص) آمدند و از آن حضرت سوالات گونه گونی به عمل آوردند. از جمله گفتند: نام آن فرشته‌ای که بر تو نازل می‌شود چیست؟ فرمود: جبرئیل است. «ابن صوریا» گفت؛ او دشمن ما است، دستورهای مشکل درباره جهاد و جنگ می‌آورد، اما میکائیل همیشه دستورهای ساده و راحت آورده، اگر فرشته وحی تو میکائیل بود به تو ایمان می‌آوردیم!

میکایئل فرشته مقربی است که مسیحیان وی را در عربی میخائیل و در ترجمه فارسی‌اش میکائیل می‌نامند. گاهی وی را رئیس ملائکه نامیده‌اند. در رساله یهودا آمده است: اما میخائیل(میكائیل) رئیس ملائكه چون درباره جسد موسی با ابلیس منازعه می‌كرد، جرأت ننمود كه حكم افترا بر او بزند بلكه گفت: «یَهُوَه تو را توبیخ فرماید». در مکاشه یوحنا نیز آمده است: و در آسمان جنگ شد: میخائیل (میكائیل) و فرشتگانش با اژدها جنگ كردند و اژدها و فرشتگانش جنگ كردند.

میکائیل یکی از چهار فرشته مقرب درگاه الهی است. امام سجاد(ع) میکائیل را صاحب مقام نزد خدا، و جایگاه بلند در فرمانبرداری از خدای دانسته است: «وَ مِيكَائِيلُ‏ ذُو الْجَاهِ عِنْدَكَ، وَ الْمَكَانِ الرَّفِيعِ مِنْ طَاعَتِك‏» میکائیل در جنگ بدر با هزار فرشته به کمک رسول الله(ص) آمد.

در کتاب اخنوخ از کتاب‌های یهود، وی واسطه میان خدا و انسان و حامی بهترین افراد انسان شناخته شده است.