پرش به محتوا

قبر حضرت فاطمه(س)

سؤال

چرا قبر حضرت فاطمه زهرا(س) مخفي است؟

نقاشی «لاهوت در تابوت» با تکنیک رنگ روغن، اثر حسن روح‌الامینی
درگاه‌ها


مقدمه

يگانه دختر رسول خدا پس از پدرش رنج‌هاي سنگين ديد؛ چنانکه خود فرمود : پس از پدرم مصائبي به من رسيد که اگر به روز روشن وارد مي شد؛ چون شب، تارش مي‌کرد؛ به همين روي زندگي کوتاه مدت زهرا پس از پدر سپري شد تا در بستر بيماري افتاد حضرت زهرا(س) زماني كه احساس کرد ساعات آخر حيات نزديك شده و در بستر به حالت احتضار آرميد، علي(ع) بر بالاي بسترشان آمد و بعد از صحبت‌هايي كه با همديگر كردند، فاطمه(س) اجازه خواست تا چند وصيّت به همسرش علي(ع) داشته باشد.[۱]

از جمله وصاياي حضرت زهرا(س) اين بود كه گفتند اي پسرعمو! اگر تا چند ساعت ديگر از دنيا رفتم، جنازه‌ام را شبانه تشييع كن و مراسم تشييع مرا اعم از غسل و كفن و نماز و دفن، بايد پنهاني به انجام رسانيد و فقط به كساني اجازه حضور در تشييع دهيد كه مرا نرنجانده باشند و برخي گفته‌اند، حضرت زهرا(س) تصريح كردند نگذاريد ابي‌بكر و ... بر من نماز بخوانند و در تشييع جنازه من شركت كنند.[۲]

يقيناً حضرت زهرا(س) با اين كارشان مي‌خواستند باري ديگر همانند جريان فدك مبارزه‌اي را تازه با وصيّت‌نامۀ سياسي خويش شروع كنند كه ضربۀ سهمگيني به حكومت وقت وارد سازند.[۳]

فاطمۀ اطهر(س) با وصيّت خويش افكار خفتۀ مردم مدينه و تاريخ و آيندگان را بيدار ‌ساخت و توجه افكار عمومي را نسبت به پايمال شدن حقّ خويش جلب ‌كرد.[۴]

اميرالمؤمنين با عمل به وصيّت زهرا(س) ردپاي ظلمي که به دختر رسول خدا(س) شده بود را حفظ کرد تا به نسل‌هاي آينده راه راست را نسان دهد و از طرفي مشروعيت خليفه را زير سؤال برد و مظلوميت زهرا(س) را بيشتر آشكار و اين سؤال را هميشه براي همگان مطرح نمايد كه چرا قبر زهرا(س) مخفي مانده است.

بدين طريق زماني كه حضرت زهرا(س) از دنيا رفتند مردم سراسيمه به خانۀ زهرا(س) ‌آمدند و منتظر بيرون آمدن جنازه بودند كه علي(ع) به ابوذر فرمود: برو و با صداي بلند اعلام كن كه برگردند چرا كه تشييع جنازۀ دختر رسول خدا امشب صورت نمي‌گيرد و به تأخير افتاده است. مردم كه متفرق شدند حضرت علي(ع) با كمك اسماء بدن حضرت را غسل و كفن كردند و در نيمۀ شب با عده‌اي از نزديكان و ياران خويش كه عبارت بودند. از: سلمان، ابوذر، مقداد، عمار، عباس و زبير و چند تن ديگر به همراه علي(ع) جنازۀ دختر رسول‌خدا را شبانه تشييع كردند و شبانه به خاك سپردند و حضرت علي(ع) قبر فاطمه(س) را هم‌سطح زمين كردند و حتي روايت شده در چند نقطه در بقيع، قبرهاي متعدد درست كردند تا قبر فاطمه(س) قابل شناسايي نباشد؛ ازاينرو مخفي بودن قبر فاطمه(س) به‌عنوان يک راز، براي هميشه باقی مانده است و كساني هم كه حضور داشتند بعدها محل قبر فاطمه(س) را بازگو نكردند.[۵]

علل مخفی بودن قبر

بنابراين علت، مخفي ماندن قبر آن حضرت را مي‌توان در امور زير خلاصه كرد:

  1. دشمنان و غاصبانِ حق آن مظلومه به قبر آن حضرت دسترسي نداشته و به آن بي‌حرمتي نکنند.
  2. خواستۀ خود آن حضرت بود كه شبانه و مخفيانه، دفن شوند كه به تبع آن قبرشان مخفي بماند.
  3. با توجه به محتواي وصيت ايشان در مورد دفن آن حضرت؛ مي‌توان گفت كه مي‌خواستند با اين كار، افكار عمومي را بيدار كرده و مردم را نسبت به ظلم و انحراف حُكّام زمانشان نسبت به اهل بيت(ع)، آگاه سازند و مهم‌تر از همه راه راستين اسلام و پيامبر(ص) از راه‌هاي منحرف جدا باشد؛ ازاينرو مي توان گفت يکي از حکمت‌هاي پنهان بودن قبر زهرا(س)، زنده نگه داشتن اسلام اصيل و ناب است.


مطالعه بیشتر

  1. زندگاني حضرت فاطمه مرحوم دکتر شهيدي.

منابع

  1. حجة اللّه النجفي الرضوي الاميري، احتجاج الزهرا فاطمه، انتشارات فروزان، چاپ دوم، ص210
  2. ابن عبدالبر،الاستيعاب،چاپ حيدرآباد دکن،ج2ص752وبخاري محمد ابن اسماعيل ،چاپ اميريه ي مصر،ج5ص139
  3. خشاوي، شهين، زندگاني سياسي حضرت زهرا(س)، تهران، نشر عابد، چاپ اول، 1378، ص 280.
  4. عاملي، سيد جعفر مرتضي، رنجهاي زهرا(س)، ترجمة محمد سپهري، قم، نشر ايام، چاپ اول، 1378، ص 223.
  5. مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، ترجمة محمدجواد نجفي، انتشارات اسلاميه، 1354، جلد دهم، ص 195.