دلیل مکعب بودن کعبه

سؤال

چرا خانه خدا به صورت مکعب است؟

از ویژگیهای «کعبه» که از اسم آن هم مشخص است مکعب و مربع شکل بودن این خانه است. در برخی از روایات دلایلی بر مکعب بودن این خانه بیان شده است:

• برخی گفته‌اند: کعبه به معنی مرتفع است به لحاظ رفعت معنوی این بیت است.
• در روایتی از امام صادق(ع) در رابطه با مربع شکل بودن خانه خدا آمده است: کعبه در محاذات(مقابل) بیت المعمور است، بیت المعمور در محاذات عرش واقع است و عرش چهار ضلع و رکن دارد. از این رو کعبه نیز مربع و بر چهار رکن ساخته شد. امام(ع) در بیان از تربیع عرش فرمودند: کلماتی که اسلام بر آن بنیان شده چهار تا است و این کلمات همان تسبیحات اربعه «سبحان الله» و «الحمدلله» و «لا اله الاّ الله»، و «الله اکبر» است.

معنای سخن امام این است که تسبیحات اربعه نظام هستی بر آنها مبتنی است سبب تحقق عرش مربّع است و تکّون عرش مایه تحقق بیت المعمور و بالاخره بیت المعمور سبب تحقق موجودی طبیعی در عالم طبیعت می‌شود که کعبه است و چهار دیوار دارد. یعنی آنچه در عالم طبیعت است الگویی از عالم مثال است، عالم مثال خود الگویی از عالم مجردات تامّ است، و عالم مجردات تامّ نیز الگویی از اسمای حسنای الهی است که فوق تام است.