فترت وحی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۷

سؤال

فترت وحی به چه دوره‌ای گفته می‌شود، نظر مستشرقان و خاورشناسان در مورد فترت وحی چه می‌باشد؟

فَترَت وحی به دوره انقطاع وحی به پیامبر(ص) گفته می‌شود. برخی گفته‌اند در دوره‌هایی از زندگی پیامبر(ص) قرآن بر او نازل نمی‌شد. گروهی از مفسران به انقطاع چند روزه وحی معتقدند و گروهی دیگر به فترت سه ساله. بعضی فترت وحی را افسانه و دروغ می‌دانند و اذعان دارند در قرآن به چنین چیزی اشاره نشده است و این ادعا بعدها گفته شده است.

انقطاع وحی

فَترَت در لغت به معنای سکون بعد از حدّت است.^[۱] در اصطلاح به معنای تأخیر و توقف در وحی به پیامبر(ص) است. این دوره با توجه به سؤالات مشرکین از پیامبر(ص) و انقطاع وحی، برای پیامبر(ص) بسیار سخت بوده است. در قرآن به این موضوع اشاره شده است:

این تأخیر در پاسخ مشرکان در خصوص سوالات مربوط به داستان اصحاب کهف، موسی و خضر، و یأجوج و مأجوج رخ داده و نیز بیش از چهل روز به طول نکشید. طولانی‌تر از آن در تاریخ ثبت نشده است.

وحی در مدت نزول قرآن همواره میان جبرئیل و پیامبر(ص) جریان نداشته است؛ بلکه هر از گاهی آن رشته متصل می‌گشته و جبرئیل تعالیم الهی را به پیامبر(ص) منتقل می‌کرد؛ اما در این میان یک یا چند بار رشته وحی منقطع شد. این نحوه انقطاعِ وحی، به فترت وحی تعبیر شده است.

این انقطاعِ وحی در نازل شدن چند سوره بوده است:

۱. قبل از نازل شدن سوره ضحی که حداکثر چهل روز بوده است. ۲. قبل از نازل شدن سوره مدثر که پس از آن وحی مستمر شده است. ۳. در اثناء سوره مریم: پس از نزول بخشی از سوره مریم حداکثر چهل روز در وحی فترت پدید آمد. ۴. پیش از سوره کهف پیش از نزول سوره کهف، حداکثر چهل روز جریان وحی متوقف شد.^[۲]

مدت زمان فترت وحی

زمان دوره فترت وحی را دوازده روز تا سه سال نقل کرده‌اند. بر اساس قول مشهور دوره فترت وحی سه سال است.^[۳] آیت الله معرفت از قرآن‌پژوهان معاصر به انقطاع وحی سه ساله معتقد است.^[۴] جعفر مرتضى عاملى استناد روايات براى اثبات عدم نزول قرآن در سه سال اول بعثت را مردود دانسته است.^[۵] برخی محققان گفته‌اند با توجه با سیر تدرجی نزول آیات، فاصله افتادن چند روزه بین نزول وحی امری طبیعی است و دوره‌ای بنام فترت وحی وجود ندارد.^[۶]

نظر مستشرقان درباره فترت وحی

مستشرقین همچون لامانس (م۱۹۳۷م) و رژی بلاشر (۱۹۷۳م) پیرامون قرآن و فترتِ وحی نظراتی دارند که نمی‌توان آنها را بدون هیچ تحلیلی عنوان کرد؛ چرا که آنها فقط دریافت‌های خود را مطرح کرده و اینکه این نظریات آنان درست باشند نمی‌توان به آنها استناد نمود.^[۷]

به‌طور کلی مستشرقین در خصوص فترت وحی و تأثیر آن در مکی و مدنی بودن مطالبی را مطرح کرده‌اند که ما به‌طور خلاصه به نظر دو تن از این شخصیت‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. لامانس، در کتاب «الاسلام» مسئله فترت و تأثیر آن در سوره‌های مکی را مطرح می‌کند. این مستشرق می‌گوید که چون فترت در وحی در زمانی اتفاق می‌افتاده است که پیامبر اسلام(ص) در مکه بوده است و لذا این مسئله بر سوره‌های مکی تأثیراتی داشته که در سوره‌های مدنی دیده نمی‌شود و آنها عبارت اند از:

ایجاز در اسلوب. کوتاهی سوره‌ها. آیات مقطعه. آیات و سور جمله واحداند که معنای کاملی ندارد. توصیفات قیامت و همراه وحشت و غم. داشتن قسم و سوگند به پدیده‌های طبیعی و حسی. از کتاب‌های مقدس مطالبی عنوان شده است.

نقد: این نظریه درست نیست چرا که در بخش سور مکی، سوره‌های بلندی نظیر «سوره انعام» ودر بخش مدنی، سوره‌های کوتاهی نظیر «سوره نصر» وجود دارد. از طرفی رابطه و پیوستگی بین سور وجود دارد چرا که شخصی اگر بهره‌ای از بلاغت داشته باشد، رابطه مستحکم میان اجزای قرآن را مشاهده می‌کند.^[۸]

۲. رژی بلاشر،^[۹] می‌گوید که قبل از فترتِ وحی ۲۳ سوره نازل شده است و نیز امور زیر را از خواص فترت وحی دانسته که شامل آیات مکی می‌شود:

این مرحله از دعوت اسلامی، دشمنی قریش با پیامبر اکرم رو به کاهش رفته و در عین حال روابط بین آنان قطع شده است. و این مهم، بدان جهت بود که پیامبر اکرم قریش را به کنارگذاشتن بت‌ها، تأکید بر وحدانیت خداوند و جلوگیری از بهره‌کشی بردگان و فقرا فراخوانده و در نتیجه باعث از دست رفتن امتیازات طبقاتی قریش شده است.

غالباً مقطعه و دارای یک ریتم و آوازی معین هستند. با قسم و سوگند به پدیده‌های طبیعی و حسی همراه است. و همینطور قصص انبیا و اقوام گذشته را دارد.

بلاشر از پیامبر اکرم شخصیتی شتاب زده، متردد از تکلیف، تأثیر پذیرفته از محیط اجتماعی منحط مکه و… یاد می‌کند.^[۱۰] که این مطلب مورد انکار اجماع مسلمین است. و نیز مطالبی را که به آیات مکی نسبت داده است از آثار فترت وحی به شمار نمی‌آید، بلکه فترت در وحی به جهت مصالحی بوده است که از طرف خداوند مورد توجه بوده است.

منابع

↑ قرشى بنابى، على‏، اكبر، قاموس قرآن‏، تهران، ناشر: دار الكتب الإسلامية، چاپ ششم، 1371 ه. ش‏، ج‏۵، ص۱۴۶؛ راغب اصفهانى، حسين بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن‏، محقق: داوودى، صفوان عدنان‏، بیروت، ناشر: دار الشامية، 1412 ه. ق‏، چاپ اول، ص۶۲۲.
↑ حويزى، عبدعلى بن جمعه‏، تفسير نور الثقلين‏، مصحح: رسولى، هاشم‏، قم، ناشر: اسماعيليان‏؛ چاپ چهارم، 1415 ه. ق‏، ج۳، ص۲۵۵.
↑ عبدالمجید طالب تاش، فترت وحی قرآن در ترازوی نقد، فصلنامه پژوهش‌های اعتقادی کلامی
↑ عبدالمجید طالب تاش، عیسی عیسی زاده، تحلیل و نقد دیدگاه آیت الله معرفت از فترت وحی قرآن، مطالعات علوم قرآن سال اول زمستان 1398 شماره 2،
↑ دفتر تبلیغات اسلامی، فرهنگ نامه علوم قرآن، ج۱، ص۲۳۱۹
↑ عبدالمجید طالب تاش، فترت وحی قرآن در ترازوی نقد، فصلنامه پژوهش‌های اعتقادی کلامی
↑ الصغیر، محمّدحسین علی، خاورشناسان و پژوهشهای قرآن، ترجمه محمّدصادق شریعت، قم، مؤسسه مطلع الفجر، ۱۳۷۲، چاپ اوّل ص۱۳.
↑ زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، دارقتیبه، ۱۴۲۲ق، الطبعه الثانیه ص۲۶۸–۲۸۰؛ عنایت، غازی، شبهات حول القرآن وتفنیدها، دارومکتبه الهلال، بیروت، ۱۹۹۶م. ۸۰–۸۴
↑ خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، ۱۳۷۷ ش، چاپ اوّل. ج۲ص ۲۰۴۸.
↑ معرفت، محمد هادی، صیانه القرآن من التحریف، قم، دار القرآن الکریم، ۱۴۱۰ق، چاپ اول ص۱۲۵–۱۵۶؛ مرکز الثقافه و المعارف القرآنیه، علوم القرآن عند المفسرین، مطبعه مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۴ق، چاپ اول. ج۲ ص۱۳۰.

[1] قرشى بنابى، على‏، اكبر، قاموس قرآن‏، تهران، ناشر: دار الكتب الإسلامية، چاپ ششم، 1371 ه. ش‏، ج‏۵، ص۱۴۶؛ راغب اصفهانى، حسين بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن‏، محقق: داوودى، صفوان عدنان‏، بیروت، ناشر: دار الشامية، 1412 ه. ق‏، چاپ اول، ص۶۲۲.

[2] حويزى، عبدعلى بن جمعه‏، تفسير نور الثقلين‏، مصحح: رسولى، هاشم‏، قم، ناشر: اسماعيليان‏؛ چاپ چهارم، 1415 ه. ق‏، ج۳، ص۲۵۵.

[3] عبدالمجید طالب تاش، فترت وحی قرآن در ترازوی نقد، فصلنامه پژوهش‌های اعتقادی کلامی

[4] عبدالمجید طالب تاش، عیسی عیسی زاده، تحلیل و نقد دیدگاه آیت الله معرفت از فترت وحی قرآن، مطالعات علوم قرآن سال اول زمستان 1398 شماره 2،

[5] دفتر تبلیغات اسلامی، فرهنگ نامه علوم قرآن، ج۱، ص۲۳۱۹

[6] عبدالمجید طالب تاش، فترت وحی قرآن در ترازوی نقد، فصلنامه پژوهش‌های اعتقادی کلامی

[7] الصغیر، محمّدحسین علی، خاورشناسان و پژوهشهای قرآن، ترجمه محمّدصادق شریعت، قم، مؤسسه مطلع الفجر، ۱۳۷۲، چاپ اوّل ص۱۳.

[8] زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، دارقتیبه، ۱۴۲۲ق، الطبعه الثانیه ص۲۶۸–۲۸۰؛ عنایت، غازی، شبهات حول القرآن وتفنیدها، دارومکتبه الهلال، بیروت، ۱۹۹۶م. ۸۰–۸۴

[9] خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، ۱۳۷۷ ش، چاپ اوّل. ج۲ص ۲۰۴۸.

[10] معرفت، محمد هادی، صیانه القرآن من التحریف، قم، دار القرآن الکریم، ۱۴۱۰ق، چاپ اول ص۱۲۵–۱۵۶؛ مرکز الثقافه و المعارف القرآنیه، علوم القرآن عند المفسرین، مطبعه مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۴ق، چاپ اول. ج۲ ص۱۳۰.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{شروع متن}}
 {{سوال}}
-نظر مستشرقان و خاورشناسان در مورد فترت وحی چه می¬باشد؟
+فترت وحی به چه دوره‌ای گفته می‌شود، نظر مستشرقان و خاورشناسان در مورد فترت وحی چه می‌باشد؟
 {{پایان سوال}}
-{{پاسخ}}
+{{پاسخ}}'''فَترَت وحی''' به دوره انقطاع وحی به پیامبر(ص) گفته می‌شود. برخی گفته‌اند در دوره‌هایی از زندگی پیامبر(ص) قرآن بر او نازل نمی‌شد. گروهی از مفسران به انقطاع چند روزه وحی معتقدند و گروهی دیگر به فترت سه ساله. بعضی فترت وحی را افسانه و دروغ می‌دانند و اذعان دارند در قرآن به چنین چیزی اشاره نشده است و این ادعا بعدها گفته شده است.
-در لغت : راغب فتور را « سكون بعد حدّه، و لين بعد شدّه، و ضعف بعد قوّه » سكون بعد از حدّت، نرمى پس از شدّت، ضعف بعد از قوّت گفته است.<ref>قاموس قرآن، ج‏۵، ص: ۱۴۶- المفردات في غريب القرآن، ص: ۶۲۲</ref>
-و در اصطلاح: فترت وحى تأخیرى در وحی است که بر رسول خدا(ص) نازل می شده است. این تأخیر در پاسخ مشرکان در خصوص سئوالات مربوط به داستان اصحاب کهف، موسى و خضر، و یأجوج و مأجوج رخ داده و نیز بیش از چهل روز به طول نکشیده است طولانی تر از آن در تاریخ ثبت نشده‏است.
+==انقطاع وحی==
+فَترَت در لغت به معنای سکون بعد از حدّت است.<ref>قرشى بنابى، على‏، اكبر، قاموس قرآن‏، تهران، ناشر: دار الكتب الإسلامية، چاپ ششم، 1371 ه. ش‏، ج‏۵، ص۱۴۶؛ راغب اصفهانى، حسين بن محمد،
-آنچه مسلم است این است که وحى در مدت نزول قرآن همواره میان جبرئیل ع و پیامبر صجریان نداشته است بلکه هر از گاهى آن رشته متصل مى‏گشته و جبرئیل تعالیم الهى را به پیامبر(ص) وحى مى‏کرده اما در این میان یک یا چند بار رشته‏ىِ وحى انقطاع یافته‏است که پیامبر(ص) و قومش را به خود مشغول ساخته است این نحوه‏ى انقطاع وحى، به فترت وحى تعبیر شده است.
+مفردات ألفاظ القرآن‏، محقق: داوودى، صفوان عدنان‏، بیروت، ناشر: دار الشامية، 1412 ه. ق‏، چاپ اول، ص۶۲۲.</ref> در اصطلاح به معنای تأخیر و توقف در وحی به پیامبر(ص) است. این دوره با توجه به سؤالات مشرکین از پیامبر(ص) و انقطاع وحی، برای پیامبر(ص) بسیار سخت بوده است. در قرآن به این موضوع اشاره شده است:
-این انقطاع وحی در نازل شدن چند سوره بوده است:
+این تأخیر در پاسخ مشرکان در خصوص سوالات مربوط به داستان [[اصحاب کهف]]، [[موسی]] و [[خضر]]، و [[یأجوج و مأجوج]] رخ داده و نیز بیش از چهل روز به طول نکشید. طولانی‌تر از آن در تاریخ ثبت نشده است.
-.	قبل از نازل شدن سوره‏ىِ ضحى که حداکثر چهل روز بوده است .
+[[وحی]] در مدت نزول قرآن همواره میان [[جبرئیل]] و پیامبر(ص) جریان نداشته است؛ بلکه هر از گاهی آن رشته متصل می‌گشته و جبرئیل تعالیم الهی را به پیامبر(ص) منتقل می‌کرد؛ اما در این میان یک یا چند بار رشته وحی منقطع شد. این نحوه انقطاعِ وحی، به [[فترت وحی]] تعبیر شده است.
-.
-.	قبل از نازل شدن سوره مدثر که پس از آن وحى مستمر شده است .
-.
-.	در اثناء سوره مریم: پس از نزول بخشى از سوره‏ىِ مریم حداکثر چهل روز در وحى فترت پدید آمد.
-.
-.	پیش از سوره‏ىِ کهف پیش از نزول سوره‏ىِ‏کهف، حداکثر چهل روز جریان وحى متوقف شد.<ref>حویزى؛ تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۵۵</ref>
-.
-==اما نظر مستشرقان و خاورشناسان ==
-مستشرقین همچون لامانس (م۱۹۳۷م)، رژی بلاشر (۱۹۷۳م) پیرامون قرآن و فترت وحی نظراتی دارند که نمی¬توان آنها را بدون هیچ تحلیلی عنوان کرد چرا که آنها فقط دریافتهای خود را مطرح کرده و اینکه این نظریات آنان درست باشند نمی توان به آنها استناد نمود.<ref>الصغیر، محمّدحسین علی، خاورشناسان و پژوهشهای قرآن، ترجمه محمّدصادق شریعت، قم، مؤسسه مطلع الفجر، ۱۳۷۲، چاپ اوّل ص۱۳.</ref> مستشرقین در همه زمینه ها تخصصی و غیر تخصصی مانند اسلام شناسی، عرب شناسی و هندشناسی و غیره با اطلاعات، سلیقه و فرهنگ حاکم بر خود شان نظر داده اند مانند.<ref>روش ضمیر، محمدابراهیم، درآمدی بر معرفی مستشرقان و قرآن پژوهی، مجله الهیات و حقوق تابستان و پاییز ۱۳۸۱ - شماره ۴ و ۵ ص۱۹۳</ref>
+این انقطاعِ وحی در نازل شدن چند سوره بوده است:
-به طور کلی مستشرقین در خصوص فترت وحی و تأثیر آن در مکی و مدنی بودن مطالبی را مطرح کرده اند که ما به طور خلاصه به نظر دو تن از این شخصیت های مستشرق اشاره می کنیم:
+۱. قبل از نازل شدن سوره ضحی که حداکثر چهل روز بوده است. ۲. قبل از نازل شدن سوره مدثر که پس از آن وحی مستمر شده است. ۳. در اثناء [[سوره مریم]]: پس از نزول بخشی از سوره مریم حداکثر چهل روز در وحی فترت پدید آمد. ۴. پیش از سوره کهف پیش از نزول سوره کهف، حداکثر چهل روز جریان وحی متوقف شد.<ref>حويزى، عبدعلى بن جمعه‏، تفسير نور الثقلين‏، مصحح: رسولى، هاشم‏، قم، ناشر: اسماعيليان‏؛ چاپ چهارم،  1415 ه. ق‏، ج۳، ص۲۵۵.</ref>
-)	لامانس
+== مدت زمان فترت وحی ==
-)
+زمان دوره فترت وحی را دوازده روز تا سه سال نقل کرده‌اند. بر اساس قول مشهور دوره فترت وحی سه سال است.<ref>عبدالمجید طالب تاش، فترت وحی قرآن در ترازوی نقد، فصلنامه پژوهش‌های اعتقادی کلامی</ref> آیت الله معرفت از قرآن‌پژوهان معاصر به انقطاع وحی سه ساله معتقد است.<ref>عبدالمجید طالب تاش، عیسی عیسی زاده، تحلیل و نقد دیدگاه آیت الله معرفت از فترت وحی قرآن، مطالعات علوم قرآن سال اول زمستان 1398 شماره 2،</ref> جعفر مرتضى عاملى استناد روايات براى اثبات عدم نزول قرآن در سه سال اول بعثت را مردود دانسته است.<ref>دفتر تبلیغات اسلامی، فرهنگ نامه علوم قرآن، ج۱، ص۲۳۱۹</ref> برخی محققان گفته‌اند با توجه با سیر تدرجی نزول آیات، فاصله افتادن چند روزه بین نزول وحی امری طبیعی است و دوره‌ای بنام فترت وحی وجود ندارد.<ref>عبدالمجید طالب تاش، فترت وحی قرآن در ترازوی نقد، فصلنامه پژوهش‌های اعتقادی کلامی</ref>
-ایشان متولد :۱۸۸۲ متوفای: ۱۹۳۷ اهل بلژيكي در كتاب « الاسلام »مسئله فترت و تأثیر آن در سوره های مکی را مطرح می¬کند. این مستشرق می گوید که چون فترت در وحی در زمانی اتفاق می افتاده است که پیامبر اسلام در مکه بوده است و لذا این مسئله بر سوره های مکی تاثیراتی داشته که در سوره های مدنی دیده نمی شود و آنها عبارت اند از:
-- ايجاز در اسلوب
+==نظر مستشرقان درباره فترت وحی==
+مستشرقین همچون [[لامانس]] (م۱۹۳۷م) و [[رژی بلاشر]] (۱۹۷۳م) پیرامون قرآن و فترتِ وحی نظراتی دارند که نمی‌توان آنها را بدون هیچ تحلیلی عنوان کرد؛ چرا که آنها فقط دریافت‌های خود را مطرح کرده و اینکه این نظریات آنان درست باشند نمی‌توان به آنها استناد نمود.<ref>الصغیر، محمّدحسین علی، خاورشناسان و پژوهشهای قرآن، ترجمه محمّدصادق شریعت، قم، مؤسسه مطلع الفجر، ۱۳۷۲، چاپ اوّل ص۱۳.</ref>
-- كوتاهي سوره ها
+به‌طور کلی مستشرقین در خصوص فترت وحی و تأثیر آن در مکی و مدنی بودن مطالبی را مطرح کرده‌اند که ما به‌طور خلاصه به نظر دو تن از این شخصیت‌ها اشاره می‌کنیم:
-- آيات مقطعه
+'''۱.''' لامانس، در کتاب «الاسلام» مسئله فترت و تأثیر آن در سوره‌های مکی را مطرح می‌کند. این مستشرق می‌گوید که چون فترت در وحی در زمانی اتفاق می‌افتاده است که پیامبر اسلام(ص) در مکه بوده است و لذا این مسئله بر سوره‌های مکی تأثیراتی داشته که در سوره‌های مدنی دیده نمی‌شود و آنها عبارت اند از:
-- آيات وسور جمله واحداند که معناي كاملي ندارد.
+ایجاز در اسلوب. کوتاهی سوره‌ها. آیات مقطعه. آیات و سور جمله واحداند که معنای کاملی ندارد. توصیفات قیامت و همراه وحشت و غم. داشتن قسم و سوگند به پدیده‌های طبیعی و حسی. از کتاب‌های مقدس مطالبی عنوان شده است.
-- توصيفات قيامت و همراه وحشت و غم
+نقد: این نظریه درست نیست چرا که در بخش سور مکی، سوره‌های بلندی نظیر «سوره انعام» ودر بخش مدنی، سوره‌های کوتاهی نظیر «سوره نصر» وجود دارد. از طرفی رابطه و پیوستگی بین سور وجود دارد چرا که شخصی اگر بهره‌ای از بلاغت داشته باشد، رابطه مستحکم میان اجزای قرآن را مشاهده می‌کند.<ref>زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، دارقتیبه، ۱۴۲۲ق، الطبعه الثانیه ص۲۶۸–۲۸۰؛ عنایت، غازی، شبهات حول القرآن وتفنیدها، دارومکتبه الهلال، بیروت، ۱۹۹۶م. ۸۰–۸۴</ref>
-- همراه قسم وسوگند به پديده هاي طبيعي وحسي.
+'''۲.''' رژی بلاشر،<ref>خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، ۱۳۷۷ ش، چاپ اوّل. ج۲ص ۲۰۴۸.</ref> می‌گوید که قبل از فترتِ وحی ۲۳ سوره نازل شده است و نیز امور زیر را از خواص فترت وحی دانسته که شامل آیات مکی می‌شود:
-- از کتابهای مقدس مطالبی عنوان شده.
+این مرحله از دعوت اسلامی، دشمنی قریش با پیامبر اکرم رو به کاهش رفته و در عین حال روابط بین آنان قطع شده است. و این مهم، بدان جهت بود که پیامبر اکرم قریش را به کنارگذاشتن بت‌ها، تأکید بر وحدانیت خداوند و جلوگیری از بهره‌کشی بردگان و فقرا فراخوانده و در نتیجه باعث از دست رفتن امتیازات طبقاتی قریش شده است.
-اما نقد : این نظریه درست نیست چرا که در بخش سور مكي، سوره هاي بلندي نظير « سوره انعام» ودر بخش مدني، سوره هاي كوتاهي نظير« سوره نصر» وجود دارد. از طرفی رابطه و پیوستگی بین سور وجود دارد چرا که شخصی اگر بهره اي از بلاغت داشته باشد، رابطه مستحكم ميان اجزاي قرآن را مشاهده مي كند..<ref>زرقاني، محمد عبدالعظيم، مناهل العرفان في علوم القرآن، دارقتيبه، ۱۴۲۲ق،الطبعه الثانيه ص۲۶۸-۲۸۰ ؛ عنايت، غازي، شبهات حول القرآن وتفنيدها،دارومكتبه الهلال، بيروت، ۱۹۹۶م.۸۰-۸۴</ref>
+غالباً مقطعه و دارای یک ریتم و آوازی معین هستند. با قسم و سوگند به پدیده‌های طبیعی و حسی همراه است. و همینطور قصص انبیا و اقوام گذشته را دارد.
-۲. رژی بلاشر
+بلاشر از پیامبر اکرم شخصیتی شتاب زده، متردد از تکلیف، تأثیر پذیرفته از محیط اجتماعی منحط مکه و… یاد می‌کند.<ref>معرفت، محمد هادی، صیانه القرآن من التحریف، قم، دار القرآن الکریم، ۱۴۱۰ق، چاپ اول ص۱۲۵–۱۵۶؛ مرکز الثقافه و المعارف القرآنیه، علوم القرآن عند المفسرین، مطبعه مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۴ق، چاپ اول. ج۲ ص۱۳۰.</ref> که این مطلب مورد انکار اجماع مسلمین است. و نیز مطالبی را که به آیات مکی نسبت داده است از آثار فترت وحی به شمار نمی‌آید، بلکه فترت در وحی به جهت مصالحی بوده است که از طرف خداوند مورد توجه بوده است.
-رژی بلاشر (Regis Blachere) مستشرق فرانسوی متولد سال ۱۹۰۰ م است که از مهمترین آثار وی درباره قرآن، در آستانه قرآن و نیز ترجمه قرآن به زبان فرانسه است.<ref>خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، ۱۳۷۷ ش، چاپ اوّل.ج ۲ص ۲۰۴۸.</ref>
+==منابع==
+{{پانویس|۲}}
-بلاشر می گوید که قبل از فترت وحی ۲۳ سوره نازل شده است و نیز امور زیر را از خواص فترت وحی دانسته که شامل آیات مکی می شود:
+{{کلام}}
-- اين مرحله از دعوت اسلامي، دشمني قريش با پيامبر اكرم رو به كاهش رفته و در عين حال روابط بين آنان قطع شده است واين مهم، بدان جهت بود كه پيامبر اكرم قريش را به كنارگذاشتن بتها، تاكيد بر وحدانيت خداوند وجلوگيري از بهره كشي بردگان وفقرا فراخوانده و در نتيجه باعث از دست رفتن امتيازات طبقاتي قريش شده است.
+{{شاخه
+ | شاخه اصلی = کلام
+| شاخه فرعی۱ = نبوت
+| شاخه فرعی۲ =
+| شاخه فرعی۳ =
+}}
+{{تکمیل مقاله
+ | شناسه =شد
+ | تیترها =شد
+ | ویرایش =شد
+ | لینک‌دهی =شد
+ | ناوبری =
+ | نمایه =
+ | تغییر مسیر =شد
+ | ارجاعات =
+ | بازبینی نویسنده =
+ | بازبینی =
+ | تکمیل =
+ | اولویت =ج
+ | کیفیت =د
+}}
-- غالبا مقطعه و داراي يك ريتم وآوازي معين هستند.
+#{{پایان متن}}
+<references />
-- باقسم و سوگند به پديده هاي طبيعي و حسي همراه است .
-- قصص انبيا واقوام گذشته.
-بلاشر از پيامبر اكرم شخصيتي شتاب زده، متردد ازتكليف، تاثير پذيرفته از محيط اجتماعي منحط مكه و...ياد مي كند..<ref>معرفت، محمد هادي، صيانه القرآن من التحريف، قم، دار القرآن الكريم، ۱۴۱۰ق، چاپ اول ص۱۲۵ ـ ۱۵۶؛ مركز الثقافه و المعارف القرآنيه، علوم القرآن عند المفسرين، مطبعه مكتب الاعلام الاسلامي، ۱۳۷۴ق، چاپ اول.ج۲ ص۱۳۰.</ref> که این مطلب مورد انکار اجماع مسلمین است.<ref>بهتر است براسی اطلاع بیشتر به این سایت نیز مراجعه بفرمایید: Ahmadifar۶۵@yahoo.com</ref> و نیز مطالبی را که به آیات مکی نسبت داده است از آثار فترت وحی به شمار نمی آید بلکه فترت در وحی به جهت مصالحی بوده است که از طرف خداوند مورد توجه بوده است.
-{{پایان پاسخ}}
-{{مطالعه بیشتر}}
-==مطالعه بيشتر==
-زرکشی، بدرالدین محمد بن عبدالله، البرهان فی علوم القرآن، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دار احیاء الکتب العربیه، ۱۳۷۶ ق.
-.	طباطبائي، محمد حسين، ‌الميزان في تفسير القرآن، منشورات الاعلمي للمطبوعات، بيروت، ۱۳۹۳ق، چاپ دوم.
-.
-.	معرفت، محمد هادي، التمهيد في علوم القرآن، مؤسسه نشر اسلامي، قم، ۱۴۱۲ق.
-.
-.	معرفت، محمد هادي، صيانه القرآن من التحريف، قم، دار القرآن الكريم، ۱۴۱۰ق، چاپ اول.
-.
-.	میرمحمدی، ابوالفضل، بحوث فی تاریخ القرآن و علومه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۰ق
-.	{{پایان مطالعه بیشتر}}
-.
-.	==منابع==
-.	<references />
-.	{{شاخه
-.	 | شاخه اصلی =
-.	|شاخه فرعی۱ =
-.	|شاخه فرعی۲ =
-.	|شاخه فرعی۳ =
-.	}}
-.	{{تکمیل مقاله
-.	 | شناسه = کلام
-.	 | تیترها = نبوت
-.	 | ویرایش = وحی
-.	 | لینک‌دهی =
-.	 | ناوبری =
-.	 | نمایه =
-.	 | تغییر مسیر =
-.	 | ارجاعات =
-.	 | بازبینی =
-.	 | تکمیل =
-.	 | اولویت =
-.	 | کیفیت =
-.	}}
-.	{{پایان متن}}

ن ب و کلام
مسائل برجسته	توحید • عدل • نبوت • امامت • معاد • خاتمیت • مهدویت • عصمت • رجعت
ایمان	ایمان به معنای امید • ایمان در اندیشه روشنفکری ایران • ایمان دینی و ایمان غیردینی • ایمان رویارویی مجذوبانه با خدا • ایمان شهودی تجربی • ایمان معرفتی • ایمان و اراده انسان • تعاریف ایمان نخبه‌گرایانه یا عمومی • رابطه ایمان و معرفت • مفهوم ایمان در دنیای مدرن • موانع ایمان به خدا
دین	روش‌های پژوهش دین • مفهوم و جایگاه دین در غرب • رابطه وحی، دین و ایمان در جهان مدرن
عصمت	اعتقاد اصحاب به عصمت حضرت محمد(ص) • اعتقاد به عصمت در یهودیت و مسیحیت • تفاوت درجات عصمت • تفاوت عصمت معصومان قبل و بعد از نبوت و امامت • دلیل استغفار معصومان(ع) • دلیل عصمت امامان شیعه • رابطه عصمت و اختیار در معصومان • سازگار بودن عصمت با طبیعت انسان • عصمت انبیا در مناظره امام رضا(ع) • مشورت نادرست پیامبر در بارور کردن نخل‌ها • نسبت گناه به پیامبران در قرآن • پیامدهای اعتقاد به عصمت • کشتار کودکان بی‌گناه با ولادت حضرت موسی
وحی	تجربه دینی بودن وحی • فترت وحی • معنای وحی در دنیای جدید
پس از مرگ	انا لله و انا الیه راجعون • اعراف • عالم دیگر پس از قیامت