پرش به محتوا

القاب حضرت فاطمه(س): تفاوت میان نسخه‌ها

Mnazarzadeh (بحث | مشارکت‌ها)
بارگزاری اولیه
 
جز جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'
 
(۲۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{شروع متن}}
{{شروع متن}}
{{شاخه
 
| شاخه اصلی = کلام
|شاخه فرعی۱ = امامت خاصه
|شاخه فرعی۲ = حضرت زهرا(س)
|شاخه فرعی۳ =
}}
{{سوال}}
{{سوال}}
وجه تسميه القاب حضرت زهرا ـ عليها السلام ـ چيست؟
القاب حضرت زهرا(س) و وجه تسمیه آن‌ها چیست؟
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
در آيين پر شکوه اسلام در مورد انتخاب نام زيبا و خوش آهنگ و معني دار، سفارش و تأکيد بسيار شده است. اين امر را نه تنها برعهده پدر و مادر گذاشته بلکه داشتن نام و لقب پسنديده را يکي از حقوق مشروع فرزندان به حساب مي آورد، با توجه به چنين زمينه اي در اسلام، به هر کدام از اسامي و القاب حضرت زهرا ـ عليها السلام ـ که توجه شود علاوه بر معاني زيبا و پسنديده، داراي نکات آموزنده و هدفي ارزنده هم بوده است.
{{درگاه|فاطمی}}
[[حضرت فاطمه(س)]] دارای القاب بسیاری است. [[امام صادق(ع) در کتب اهل سنت|امام صادق(ع)]] نُه لقب برای ایشان نام برده است: فاطمه، صدیقه، مبارکه، طاهره، زکیه، راضیه، مرضیه، [[محدثه‌بودن حضرت فاطمه(س)|محدثه]]، زهرا.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، ج۴۳.</ref>


در اينجا بايد توجه به اين مطلب داشته باشيم که لقب و کنيه در ادبيات عرب نقش خاصي دارد. زيرا در واقع، وسيله يا عاملي است که توصيف و تشخيص خصوصيات اخلاقي و روحي هر فرد را نشان مي دهد. و از سوي ديگر در آن روزها مسأله لقب و کنيه و نام افراد از اهميت به خصوص و حسّاسي برخوردار بوده است.
ائمه معصوم(ع) علت برخی از این القاب را ذکر کرده‌اند:
* فاطمه: فاطمه وصفی است از مصدر فطم. فطم در زبان عرب به معنای بریدن، قطع کردن و جدا شدن آمده است. شیخ صدوق از امام صادق(ع) نقل می‌کند: «بدان جهت او را فاطمه گفتند که او از شرک، شرور و بدی‌ها جدا شده و بریده است.»<ref>جلاء العیون، ج۱، ص۱۲۵.</ref> و همچنین در روایت دیگری، فاطمه و شیعیانش را بریده شده از جهنم معرفی می‌نمایند.<ref>بحار الانوار، ج۴۳، ص۲۱۱.</ref>
* طاهره: طاهره یعنی پاک و پاکیزه از هر پلیدی و زشتی، [[امام باقر(ع) در کتب اهل سنت|امام باقر(ع)]] از پدرانش نقل کرده است: فاطمه(س) دختر [[پیامبر اسلام(ص) اولین مسلمان|پیامبر اسلام]](ص) به این جهت طاهره نامیده شد که از هر پلیدی پاکیزه بود.<ref>بحار الانوار، ج۴۳، ص۱۹.</ref>
* محدثه: اسحاق بن جعفر می‌گوید: از امام صادق(ع) شنیدم که فرمود: ملائکه از آسمان فرود می‌آمدند و مانند [[حضرت مریم]] دختر عمران با فاطمه(س) سخن می‌گفتند و فاطمه هم با آنها سخن می‌گفت.<ref>بحار الانوار، ج۴۳، ص۸۷.</ref>


بنابراين تعمق در نام فاطمه (سلام الله عليها) و ساير القاب حضرت، ما را با ابعاد مختلف شخصيت زهراي اطهر(س) آشنا مي سازد که به بررسي کوتاه القاب آن بزرگ بانوي اسلام مي پردازيم.
==مطالعه بیشتر==
* پژوهشی پیرامون القاب و اسامی حضرت زهرا(س)، علیرضا سبحانی نسب.
* نامها و القاب فاطمه زهرا(س)، لاهیجی.
* زندگانی حضرت زهرا(س)، محمد عبده.


امام صادق عليه السلام مي فرمايد: «حضرت فاطمه را ۹ نام است: فاطمه، صديقه، مبارکه، طاهره، زکيه، راضيه، مرضيه، محدثه، زهرا.<ref>مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، ج۴۳.</ref>
۱) فاطمه: پيش از ظهور اسلام سه تن از زنان بدين نام موسوم بوده اند که در اسلام به فواطم مشهورند مانند: فاطمه دختر اسد بن هاشم و فاطمه دختر عتيه بن ربيعه و فاطمه دختر عمر بن عائذ. فاطمه وصفي است که از مصدر فطم و فطم در زبان عرب به معناي بريدن، قطع کردن و جدا شدن آمده است. شيخ صدوق در خصال صدوق و امالي در توضيح نام مبارک فاطمه از امام صادق عليه السلام نقل می‌کند که: بدان جهت او را فاطمه گفتند که او از شرک و شرور و بديها جدا شده و بريده است.<ref>جلاء العيون، ج۱، ص۱۲۵.</ref> و همچنين در جاي ديگر فاطمه و شيعيانش را از جهنم بريده شده معرفي مي نمايند.<ref>بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۱۱.</ref>
۲) صديقه: صديقه يعني بسيار راستگو. کسي که در راستگويي کامل است و هرگز دروغ نگفته است و سخن خود را بعمل خود تصديق مي نمايد نمونه و مظهر اعلاي چنين شخصيتي است و مَثَل روشن صديقه بودن است صدق در رفتار و گفتار از مراحل عاليه ايمان و صفاي نفس و دل است به طوري که دارندگان چنين خصوصيتي از امتيازات ويژه اي برخوردار است و در رديف انبياي الهي توصيف شده اند.<ref>نساء/ ۶۸؛ مريم/ ۳۹ و ۵۶.</ref>
۳) مبارکه: برکت يعني نمو و سعادت و افزايش. راغب در توضيح اين کلمه مي نويسد: جايي که خير الهي به صورتي که قابل نگهداري و شمارش و اندازه گيري و محدود کردن نباشد و هر کس به آن بنگرد فزوني محسوس در آن خير بيند، گويند در آن برکت است و مبارک است.<ref>مفردات راغب، بيروت، ص۱۱۹.</ref>
برکت، رشد و نمو، سعادت و هر آنچه خير خوبي است، همه و همه را خداوند متعال در نسل پيامبر اسلام (صلي الله عليه و آله) قرار داد و اين همه را نيز منحصر و مخصوص به وجود مبارک زهراي اطهر و سلاله پاک و ذريه او قرار داد. لذا بخاطر همين برکات که نمونه بارز آن فرزندان آن حضرت هستند آن حضرت را مبارکه لقب دادند.
۴) طاهره: طاهره يعني پاک و پاکيزه از هر پليدي و زشتي، امام باقر عليه السلام به نقل از پدران بزرگوارش عليهم السلام مي فرمايد: فاطمه دختر محمد صلي الله عليه و آله بدين جهت طاهر ناميده شد که از هر پليدي پاکيزه بود.<ref>بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۹.</ref> شخصيت حضرت زهرا عليها السلام نمونه بارز اهل بيت در آيه شريفه تطهير است.
۵) زکيه: مشتق از زکات است که به معناي نمو و زيادتي و برکت است که از برکت الهي حاصل شده لذا آن حضرت زکيه مبارکه هستند که اين برکت و فزوني همراه با برکت هم در دنيا و هم در آخرت مي باشد.<ref>مفردات، ص۳۸۸.</ref>
۶) مرضيه: درجه مرضيين در نزد پروردگار درجه اي عالي است و چه کم و اندکند از بندگان خدا که مورد رضاي حق قرار گرفته اند و مسلّما قرار گرفتن در زمره افراد مرضيّ به خاطر عدالت ورزيدن و استقامت و پايمردي انجام پذير است. و از جمله کساني که به اين درجه و مقام بزرگ نائل شده اند حضرت زهرا سلام الله عليها است.
۷) محدثه: اسحاق بن جعفر مي گويد: از امام صادق عليه السلام شنيدم که فرمود: ملائکه از آسمان فرود مي آمدند و مانند حضرت مريم دختر عمران با فاطمه سخن مي گفتند و فاطمه هم با آنها سخن مي گفت.<ref>بحارالانوار، ج۴۳، ص۸۷.</ref> به همين خاطر لقب محدثه يکي از القاب حضرت فاطمه عليها السلام مي باشد.
۸) زهرا: زهرا در لغت به معناي درخشنده و روشن و اين لقب از هر جهت برازنده اين بانوي پاک است زيرا او چهره درخشان زن مسلمان، فروغ تابان معرفت و نمونه روشن پرهيزگاري و خداپرستي است. اين درخشندگي به ساعتي مخصوص و روزي معين اختصاص ندارد، از آن روز که وظيفه خود را تعهد کرد تا امروز و براي هميشه چون گوهري بر پيشاني تربیت اسلامي مي درخشد. به هر صورت مقام و منزلت حضرت زهرا عليها السلام آنقدر بلند است که تنها بخشي از مقام و منزلت او را در قالب القاب مي توان شناخت.
{{پایان پاسخ}}
{{مطالعه بیشتر}}
==معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:==
۱ـ پژوهشي پيرامون القاب و اسامي حضرت زهرا سلام الله عليها، عليرضا سبحاني نسب.
۲ـ نامها و القاب فاطمه زهرا سلام الله عليها، لاهيجي.
۳ـ زندگاني حضرت زهرا سلام الله عليها، محمد عبده.
{{پایان مطالعه بیشتر}}
==منابع==
<references />


== منابع ==
{{پانویس}}
{{شاخه
| شاخه اصلی = کلام
| شاخه فرعی۱ = امامت خاصه
| شاخه فرعی۲ = حضرت فاطمه(س)
| شاخه فرعی۳ =
}}
{{تکمیل مقاله
{{تکمیل مقاله
  | شناسه =  
  | شناسه = -
  | تیترها =  
  | تیترها = -
  | ویرایش =  
  | ویرایش =شد
  | لینک‌دهی =  
  | لینک‌دهی = شد
  | ناوبری =  
  | ناوبری =
  | نمایه =  
  | نمایه = شد
  | تغییر مسیر =  
  | تغییر مسیر = شد
  | بازبینی =  
| ارجاعات =
  | تکمیل =  
  | بازبینی نویسنده = 
  | اولویت =  
| ارزیابی کمی = شد
  | کیفیت =  
  | تکمیل =
  | اولویت = ج
  | کیفیت = ج
}}
}}
{{پایان متن}}
{{پایان متن}}
[[رده:فضائل حضرت فاطمه]]
[[رده:فضایل حضرت فاطمه(س)]]
{{#seo:
|title=القاب حضرت فاطمه زهرا (س) - وجه تسمیه القاب حضرت فاطمه (س) - ویکی پاسخ
|title_mode=Replaced Title
|keywords=القاب حضرت فاطمه
|description=القاب حضرت فاطمه زهرا(س) مانند فاطمه، زهرا، محدثه و طاهره چه معنایی دارند؟ در این مطلب با استناد به روایات، وجه تسمیه هر یک از القاب حضرت زهرا(س) را بخوانید.
}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۲


سؤال

القاب حضرت زهرا(س) و وجه تسمیه آن‌ها چیست؟

درگاه‌ها


حضرت فاطمه(س) دارای القاب بسیاری است. امام صادق(ع) نُه لقب برای ایشان نام برده است: فاطمه، صدیقه، مبارکه، طاهره، زکیه، راضیه، مرضیه، محدثه، زهرا.[۱]

ائمه معصوم(ع) علت برخی از این القاب را ذکر کرده‌اند:

  • فاطمه: فاطمه وصفی است از مصدر فطم. فطم در زبان عرب به معنای بریدن، قطع کردن و جدا شدن آمده است. شیخ صدوق از امام صادق(ع) نقل می‌کند: «بدان جهت او را فاطمه گفتند که او از شرک، شرور و بدی‌ها جدا شده و بریده است.»[۲] و همچنین در روایت دیگری، فاطمه و شیعیانش را بریده شده از جهنم معرفی می‌نمایند.[۳]
  • طاهره: طاهره یعنی پاک و پاکیزه از هر پلیدی و زشتی، امام باقر(ع) از پدرانش نقل کرده است: فاطمه(س) دختر پیامبر اسلام(ص) به این جهت طاهره نامیده شد که از هر پلیدی پاکیزه بود.[۴]
  • محدثه: اسحاق بن جعفر می‌گوید: از امام صادق(ع) شنیدم که فرمود: ملائکه از آسمان فرود می‌آمدند و مانند حضرت مریم دختر عمران با فاطمه(س) سخن می‌گفتند و فاطمه هم با آنها سخن می‌گفت.[۵]

مطالعه بیشتر

  • پژوهشی پیرامون القاب و اسامی حضرت زهرا(س)، علیرضا سبحانی نسب.
  • نامها و القاب فاطمه زهرا(س)، لاهیجی.
  • زندگانی حضرت زهرا(س)، محمد عبده.


منابع

  1. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، ج۴۳.
  2. جلاء العیون، ج۱، ص۱۲۵.
  3. بحار الانوار، ج۴۳، ص۲۱۱.
  4. بحار الانوار، ج۴۳، ص۱۹.
  5. بحار الانوار، ج۴۳، ص۸۷.