گوهر دین

سؤال

صدف و گوهر دین چیست؟

گوهر دین را آموزه‌ها و اعتقادات اصلی دانسته‌اند که احکام و آموزه‌های دیگر، راه و وسیله‌ای برای رسیدن به آن‌ها است. البته باید توجه داشت تمام آموزه‌های دینی چه گوهر دین و چه غیر آن، دارای اهمیت هستند و کسی نمی‌تواند آن‌ها را جدای از دین بداند.

آیات بسیاری در قرآن، هدف انبیاء را تزکیه معرفی می‌کند:﴿کسی رستگار شد كه نفس خود را تزكيه نمود.(اعلی:۱۴) آیت الله جوادی آملی هدف اصلی دین که همان گوهر دین نیز است را تعالی یافتن و نورانی شدن انسان دانسته است.[۱] شهید مطهری نیز هدف اصلی دین را شناخت و نزدیک شدن به خدا معرفی می‌کند.[۲]

آیات دیگر، اهداف دیگری را نیز ذکر کرده‌اند. مانند اجرای عدالت:﴿لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ؛ براى حفظ و اجراى عدالت آفريديم(حدید:۲۵) حل اختلافات مردم: ﴿فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّنَ ... لِيَحْكُمَ بَينْ‏َ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُواْ فِيه؛ خدا پيامبرانى را فرستاد ... تا در ميان مردم در مورد آنچه اختلاف داشتند حكم و قضاوت كنند.(بقره:۲۱۳). ولی این‌ها، اهداف میانی دین هستند و هدف اصلی دین، همان سعادت و جاودانگی فرد است.

برخی محققان موضوع گوهر دین را به‌گونه دیگری در نظر گرفته‌اند. اینان گوهر دین را گوهر مشترک ادیان دانسته‌اند. در میان ادیان ابراهیمی و الهی، مشترکات فراوانی وجود دارد، از جمله باور به اصول سه‌گانه توحید، نبوت و معاد که می‌توان این‌ها را گوهر مشترک ادیان الهی دانست.


منابع

  1. جوادی آملی، عبدالله، نسبت دین و دنیا، قم، مرکز نشر اسراء، ۱۳۸۱، ص۲۵.
  2. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، انتشارات صدرا، ج۲، ص۱۷۷.