هدف و فلسفه حجاب

سؤال

هدف از تشریع حجاب اسلامی و فلسفه حجاب و پوشش چیست؟

درگاه‌ها

اهدافی درباره تشریع و وجوب حجاب اسلامی مطابق آیات قرآن و روایات ذکر شده است؛

• تزکیه نفس، ﴿قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِکَ أَزْکی لَهُمْ؛ ای رسول ما به مردان مؤمن بگو چشم‌های خود را از نگاه ناروا بپوشند و اندامشان را حفظ کنند، که این باعث پاکیزگی جسم و جان ایشان است.﴾(نور:۳۰)

• طهارت، قرآن می‌فرماید: «و هرگاه از زنان رسول چیزی می‌طلبید از پس پرده بخواهید، که حجاب برای آن که دل‌های شما و آنها پاک و پاکیزه بماند بهتر است.»

• عفت و تقوا، «و زنان سالخورده که از ولادت و عادت بازنشسته‌اند و امید ازدواج و نکاح ندارند، بر آنان ایرادی نیست اگر تجملات و زینت خود را نمایان کنند و نزد نامحرمان جامه رویین خود را از تن برگیرند و اگر باز عفت و تقوای بیشتر گزینند، بر آنان بهتر است و خدا به سخنان خلق شنوا و آگاه است.»

• پاکدامنی و امنیت، «ای پیامبر با زنان و دختران خود و زنان مؤمنان بگو که خویشتن را به چادرهای خود فروپوشند که موجب می‌شود آنها به عفت و حریت شناخته شوند تا از تعرض و جسارت آزار نکشند، بر آنان بسیار بهتر است و خدا در حق خلق، آمرزنده و مهربان است.»

• پیش‌گیری از گناه و هوس‌رانی، از امام رضا(ع) نقل شده است: «نگاه به موهای زنان با حجاب ازدواج کرده و بانوان دیگر، از آن جهت حرام شده است که نگاه، مردان را برمی‌انگیزد و در آنچه که ورود در آن حلال و شایسته نیست، به فساد فرا می‌خواند.»

چون نگاه به نامحرم توسط مردان، باعث تحریک جنسی آنان و در نتیجه منجر به فساد می‌شود، خداوند در کنار دستور حجاب و پوشش بدن به بانوان، به مردان نیز دستور به حجاب و پوشش چشم داده و نگاه به نامحرم را بر آنان حرام کرده است.

از مجموع آیات و حدیث فوق استفاده می‌شود که هدف و فلسفه وجوب حجاب اسلامی، ایجاد طهارت، عفت و پاکدامنی و ایجاد امنیت فردی در بین افراد جامعه، و ایجاد صلاح و پیش‌گیری از فساد است.

علاوه بر این، حجاب در رشد استعدادهای فکری و عملی بانوان و پیشرفت جامعه نیز مؤثر است. زیرا در وضعیتی که حجاب رعایت شده و عموم بانوان زیبایی‌ها و زنانگی خود را جز بر محارم خویش ابراز نکنند، این مظاهر در به کارگیری زنان بی تأثیر بود و چیزی جز استعدادها و توانمندی‌های فکری و عملی ایشان، در به کارگیری آنان نقش نخواهد داشت. به این ترتیب با رعایت عمومی حجاب زنان به عنوان نیمی از جامعه، تمام توان عملی و استعدادهای فکری خود را برای رشد ئ ترقی خود به کار خواهند گرفت و در این راستا جامعه نیز پیشرفت به سزایی خواهد داشت.