تعداد پیامبران
تعداد پیامبران در روایات، عددهای مختلفی مانند هشت هزار، ۱۲۴ هزار و ۳۲۰ هزار ذکر شده است که از آن میان، ۱۲۴ هزار تن شهرت بیشتری یافته است. دلیل شهرت ۱۲۴ هزار پیامبر، ذکر احادیث آن در چندین منبع روایی و در برابر، شاذ بودن احادیثی است که عدد پیامبران را غیر از ۱۲۴ هزار معرفی کردهاند.
بر اساس روایات و قرآن، گاهی در یک دوره زمانی چندین پیامبر مبعوث میشدند که دلیل آن شرایط زمانی یا پراکندگی جمعیت و نبود امکانات ارتباطی دانسته شدهاست.
اختلاف درباره شمار پیامبران
تعداد پیامبران مورد اختلاف است. در روایات، برای شمار پیامبران عددهایی مانند هشت هزار،[۱] ۱۲۴ هزار،[۲] ۱۴۴ هزار[۳] و ۳۲۰ هزار[۴] ذکر شده است. درباره عددهای گوناگون که برای تعداد پیامبران بیان شده، برخی احتمال دادهاند هر عدد ناظر به ویژگی خاصی از پیامبران باشد.[نیازمند منبع]برای نمونه، علامه مجلسی در کتاب بحار الانوار، احتمال داده مراد از هشت هزار پیامبر، بزرگانِ پیامبران باشند.[۵]
۱۲۴ هزار پیامبر
طبق روایتی ابوذر از پیامبر(ص) پرسید: «شمار پیامبران چه تعداد است؟» او پاسخ داد: «۱۲۴ هزار پیامبر»، ابوذر پرسید: «از آنها چه تعداد رسول بودند؟» فرمود: «۳۱۳ تن».[۶]
دستهای از احادیث، به وجود ۱۲۴ هزار پیامبر در طول تاریخ دلالت میکند. این احادیث در کتابهای حدیثی شیعه، مانند من لایحضره الفقیه،[۲] امالی شیخ صدوق،[۷] بصائر الدرجات،[۸] الخصال،[۹] و کامل الزیارات[۱۰] ذکر شده است. برخی عالمان اهل سنت نیز، روایتی از ابوذر نقل کردهاند که شمار پیامبران را ۱۲۴ هزار ذکر کرده است.[۱۱]
از بین روایات، عدد ۱۲۴ هزار پیامبر شهرت یافته و دلیل آن، ذکر این حدیث در چندین منبع روایی با سندهای متفاوت دانسته شده است.[نیازمند منبع] روایاتی که عددی غیر از ۱۲۴ هزار را ذکر کردهاند، شاذ و نادر شمرده شده است.[نیازمند منبع]
امکان ظهور چندین پیامبر در یک دوره زمانی
بر اساس قرآن[۱۲] و روایات[۱۳] گاهی در یک دوره زمانی چندین پیامبر(ع) مبعوث میشدند. طبق آیه ۱۳ سوره یس، سه پیامبر در زمان واحد برای یک قوم مبعوث شدند. همچنین بر اساس روایتی، بنیاسرائیل در یک روز هفتاد پیامبر را کشتند.[۱۳] از این روایت استفاده شده که در برخی دورههای زمانی، گروه زیادی از پیامبران در زمان واحد حضور داشتهاند.[نیازمند منبع]
بعثت چندین پیامبر در زمان واحد، به دلیل مأموریت آنها و شرایط زمانی[۱۴] یا پراکندگی جمعیت و نبود امکانات ارتباطی[نیازمند منبع] دانسته شده است.
منابع
- ↑ طوسی، محمد بن حسن، امالی، محقق / مصحح: مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، چاپ اول، 1414 ق، ص۳۹۷، حدیث ۸۸۰.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ مجلسى، محمدتقى، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، محقق / مصحح: موسوى كرمانى، حسين و اشتهاردى على پناه، قم، مؤسسه فرهنگى اسلامى كوشانبور، چاپ دوم، 1406 ق، ج8، ص82، ص۱۸۰.
- ↑ مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، محقق / مصحح: جمعى از محققان، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ دوم، 1403 ق، ج۱۶، ص۳۵۲، حدیث ۳۵.
- ↑ مفید، محمد بن محمد، الإختصاص، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر و محرمى زرندى، محمود، قم، الموتمر العالمى لالفية الشيخ المفيد، قم، چاپ اول، 1413 ق، ص۲۶۴؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، محقق / مصحح: جمعى از محققان، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ دوم، 1403 ق، ج۱۶، ص۶۰، حدیث ۶۸.
- ↑ بحار الأنوار، محمد باقر مجلسی، محقق / مصحح: جمعى از محققان، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ دوم، 1403 ق، ج۱۱، ص۳۱.
- ↑ معانی الأخبار، شیخ صدوق، جامعه مدرسین، قم، ۱۴۰۳ ق، چاپ اول، ص۳۳۳، حدیث ۱
- ↑ صدوق، محمد بن علی، امالی، تهران، كتابچى، چاپ ششم، 1376 ش، ص۲۳۶.
- ↑ صفار قمی، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، قم، کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی، چاپ دوم، 1404 ق، ص۱۲۱.
- ↑ صدوق، محمد بن علی، خصال، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر، قم، ناشر: جامعه مدرسين، چاپ اول، 1362 ش، ج۲، ص۶۴۱، حدیث ۱۸.
- ↑ ابن قولویه، جعفر، کامل الزیارات، محقق / مصحح: امينى، عبد الحسين، نجف اشرف، دار المرتضوية، چاپ اول، 1356 ش، ص۱۸۰، حدیث ۲.
- ↑ المقدسى، مطهر بن طاهر، البدء و التاريخ، بور سعيد، مكتبة الثقافة الدينية،بى تا.ُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّج3، ص1؛ طبري، أبو جعفر محمد بن جرير، تاريخ الأمم و الملوك ، تحقيق محمد أبو الفضل ابراهيم ، بيروت، دار التراث ، چاپ دوم، 387/1967.ُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُُّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّتاریخ طبری، ج۱، ص۱۵۱؛ سيوطى، عبدالرحمن بن ابى بكر، الدر المنثور فى التفسير بالماثور، قم، كتابخانه عمومى حضرت آيت الله العظمى مرعشى نجفى( ره)، چاپ اول، 1404 ه. ق، ج۱، ص۵۱.
- ↑ یس: ۱۳.
- ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق / مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، تهران، ناشر: دار الكتب الإسلامية، چاپ چهارم، 1407 ق، ج۸، ص۱۱۷.
- ↑ راهنماشناسی، مصباح یزدی، محمدتقی، مؤسسه امام خمینی (ره)، قم، ۱۳۸۸، چاپ ششم، ص۲۰.