نام ملائکه در قرآن و روایات
 | این مقاله هماکنون به دست فرج الله عباسی در حال ویرایش است. |
اسماء ملائکه در قرآن و روایات را بیان کنید؟
قرآن تنها نام دو فرشته یعنی جبرئیل(ع) و میکائیل(ع) را آورده است. در مورد بقیه فرشتگان، اوصاف آنها آمده است مانند: كِرَامًا كَاتِبِينَ، عِبَادٌ مُكْرَمُونَ، مَلَكُ الْمَوْتِ، رَقِيبٌ عَتِيدٌ و ... . نام برخی از فرشتگان در روایات آورده شده است. از جمله: اسرافیل، رضوان منکر و نکیر و ... .
نامها و صفات ملائکه در قرآن
قرآن فقط در دو مورد نام فرشتگان الهی را آورده است:
- جبریل: نام جبریل سه بار در قرآن آمده است.[۱][۲][۳] جبریل که گاهی جبرئیل و جبرائیل هم گفته میشود، پیامآور وحی الهی بر پیامبران است.[۱] در قرآن تعابیر دیگری نیز هست که مفسران آنها را ناظر به جبرئیل دانسته اند، از جمله : «روح الامین»[۴] که حاکی از امانتداری او در رساندن وحی است؛ «رسولٍ کریم »[۵] که بر خصلتهای نیک وی دلالت دارد؛ « شدیدالقوی: بسیار نیرومند»[۶] و «ذومِرّة: دارای توانمندی»[۷] و «ذی قوة: داری نیرو»[۸] که بیان کننده توانمندی و قدرت بر انجام اوامر الهی است؛ «روح القدس»[۹] وحی را بر پیامبر نازل میکند.[۱۰][۱۱]
- میکائیل: میکائیل[۱۲] که گفته شده ایشان به روزیها و حکم و معرفت نفوس مأمور هستند.[۱۳]
فرشتگان دیگری هم در قرآن آمده است که نه با نام و بلکه با صفات از آنها یاد شده است.[۱۴] از جمله:
- عِبَادٌ مُكْرَمُونَ،[۱۵]
- كِرَامًا كَاتِبِينَ،[۱۶]
- رَقِيبٌ عَتِيدٌ،[۱۷]
- كِرَامٍ بَرَرَةٍ[۱۸]
- مَلَكُ الْمَوْتِ،[۱۹]
- «حَفَظَه».[۲۰]
نامهای ملائکه در احادیث
در احادیث نیز از ملائکه دیگر نام برده شده است؛ مانند: اسرافیل و کرّوبین «که نام دو ملک میباشد که با همکاری جبرئیل و میکائیل برای عذاب قوم لوط نازل شدند»[۲۱] و بعضی از ملائکه به عنوان مأموران انواع بادها شمارش شدهاند. از آن جمله از امام صادق(ع) نقل شده که الشّمال، الجنوب، الصّبا و الدبور، موکلان باد هستند.[۲۲] و «راحیل» به عنوان یکی از خادمان بهشت شمرده شده است.[۲۳] «اسماعیل» نیز به عنوان یکی از ملائکه در احادیث ما آمده است.[۲۴]
در صحیفه سجادیه، امام سجاد(ع) در سومین دعا راجع به ملائکه توصیفاتی دارند که در ضمن، بعض اصناف ملائکه و اسماء بعضی از آنها را نیز ذکر فرمودهاند.
ایشان حضرت اسرافیل را ملکی که در صور میدمد تا مردگان را زنده کند، معرفی کردهاند. و «روح» را نیز از ملائکهای که بر بعضی فرشتگان گمارده شده شمردهاند. و از جمله اوصاف دیگری که برای فرشتگان و انواع آنها ذکر شده عبارتند از: فرشتگان ساکن آسمانها، امین بر رسالات الهی، فرشتگانی که همواره در فعالیت و کار و کوشش هستند. روحانیین، فرشتگان اهل قرب و منزلت، ملائک خازن باران، حرکت دهندگان ابر، ملکی که از فریاد او غرّش رعد به وجود میآید، فرشتگان بدرقه کننده دانههای برف و تگرگ، ملائکهای که همواره قطرات باران فرود میآیند، موکلان باد، موکلان کوهها و نگهدارنده آنها، ملائکهای که وزن آبها و اندازه بارانهای سیل آسا و رگبارهای متراکم را میدانند، موکلان گرفتاری و گشایش کارهای مردم، رومان فرشتهای که مردگان را در قبر آزمایش میکند، نکیر و منکر سؤال کنندگان در قبر، فرشتگان خازنان جهنم و بهشت، خدمتگزاران بهشت.[۲۵]
مطالعه بیشتر
کتابشناسی
- سیمای فرشتگان در قرآن و نهج البلاغه، لیلا حمداللهی.
- سیری در اسرار فرشتگان، محمدزمان رستمی و طاهر آلبویه.
- فرشتگان، علیرضا رجالی تهرانی و ملائکه، محمد شجاعی زنجانی.
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ سوره بقره، آیه ۹۷.
- ↑ سوره بقره، آیه ۹۸.
- ↑ سوره تحریم، آیه ۴.
- ↑ سوره شعراء، آیه ۱۹۳.
- ↑ سوره حاقه، آیه ۴۰. سوره تکویر، آیه ۱۹.
- ↑ سوره نجم، آیه ۵.
- ↑ سوره نجم، آیه ۶.
- ↑ سوره تکویر، آیه ۲۰.
- ↑ سوره نحل، آیه ۱۰۲.
- ↑ میبدی، احمدبن محمد، کشف الاسرار و عده الابرار، تهران، چاپ علی اصغر حکمت، ۱۳۶۱ش، ج۱، ص۲۶۳.
- ↑ فخررازی، محمدبن عمر، التفسیرالکبیر، قاهره، چاپ افست ج۳، ص۱۷۷.
- ↑ سوره بقره، آیه ۹۸.
- ↑ قرشی، سیدعلی اکبر، قاموس قرآن، دارالکتب الاسلامیه، چاپ یازدهم، ۱۳۷۲ ش، مجلد سوم، ص۲۶۸ به نقل از ریاض السالکین.
- ↑ طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، مترجم سید محمد باقر موسوی، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ یازدهم، ۱۳۷۸، ج۱۷، ص۱۲.
- ↑ سوره انبیاء، آیه ۲۶.
- ↑ سوره انفطار، آیه ۱۱.
- ↑ سوره ق، آیه ۱۸.
- ↑ سوره عبس، آیه ۱۶.
- ↑ سوره سجده، آیه ۱۱.
- ↑ سوره انعام، آیه ۶۱.
- ↑ طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج۱۰، ص۴۸۹.
- ↑ کلینی، کافی، ج۸، ص۹۱.
- ↑ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، مؤسسه الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ هـ ق، ج۱۰۱، ص۸۷، باب ۱.
- ↑ بحار الانوار، ج۵۶، ص۱۷۱، ح ۲.
- ↑ صحیفه سجادیه، ترجمه حسین انصاریان، انتشارات پیام آزادی، چاپ دوازدهم، ۱۳۸۲، دعای سوم، درود بر ملائکه، ص۴۳–۴۸.