نام ملائکه در قرآن و روایات
 | این مقاله هماکنون به دست فرج الله عباسی در حال ویرایش است. |
اسماء ملائکه در قرآن و روایات را بیان کنید؟
قرآن تنها نام دو فرشته یعنی جبرئیل(ع) و میکائیل(ع) را آورده است. در مورد بقیه فرشتگان، اوصاف آنها آمده است مانند: كِرَامًا كَاتِبِينَ، عِبَادٌ مُكْرَمُونَ، مَلَكُ الْمَوْتِ، رَقِيبٌ عَتِيدٌ و ... . نام برخی از فرشتگان در روایات آورده شده است. از جمله: اسرافیل، رضوان منکر و نکیر و ... .
نامها و صفات ملائکه در قرآن
نام جبرئیل(ع) به عنوان حامل وحی و پیام الهی بر انبیاء(ع)[۱] و میکائیل[۲] که گفته شده ایشان به روزیها و حکم و معرفت نفوس مأمور هستند.[۳] در قرآن آمده است و دیگر از ملائکه نامی در قرآن نیامده و فقط با صفات آنها یاد شدهاند.[۴] مانند: عِبَادٌ مُكْرَمُونَ،[۵] كِرَامًا كَاتِبِينَ،[۶] رَقِيبٌ عَتِيدٌ،[۷] كِرَامٍ بَرَرَةٍ[۸] مَلَكُ الْمَوْتِ،[۹] صفت فرشته عامل قبض ارواح انسانها و مرگ آنان است. «حَفَظَه»[۱۰] صفت ملائکه نگهبان انسانها است.
نامهای ملائکه در احادیث
در احادیث نیز از ملائکه دیگر نام برده شده است؛ مانند: اسرافیل و کرّوبین «که نام دو ملک میباشد که با همکاری جبرئیل و میکائیل برای عذاب قوم لوط نازل شدند»[۱۱] و بعضی از ملائکه به عنوان مأموران انواع بادها شمارش شدهاند. از آن جمله از امام صادق(ع) نقل شده که الشّمال، الجنوب، الصّبا و الدبور، موکلان باد هستند.[۱۲] و «راحیل» به عنوان یکی از خادمان بهشت شمرده شده است.[۱۳] «اسماعیل» نیز به عنوان یکی از ملائکه در احادیث ما آمده است.[۱۴]
در صحیفه سجادیه، امام سجاد(ع) در سومین دعا راجع به ملائکه توصیفاتی دارند که در ضمن، بعض اصناف ملائکه و اسماء بعضی از آنها را نیز ذکر فرمودهاند.
ایشان حضرت اسرافیل را ملکی که در صور میدمد تا مردگان را زنده کند، معرفی کردهاند. و «روح» را نیز از ملائکهای که بر بعضی فرشتگان گمارده شده شمردهاند. و از جمله اوصاف دیگری که برای فرشتگان و انواع آنها ذکر شده عبارتند از: فرشتگان ساکن آسمانها، امین بر رسالات الهی، فرشتگانی که همواره در فعالیت و کار و کوشش هستند. روحانیین، فرشتگان اهل قرب و منزلت، ملائک خازن باران، حرکت دهندگان ابر، ملکی که از فریاد او غرّش رعد به وجود میآید، فرشتگان بدرقه کننده دانههای برف و تگرگ، ملائکهای که همواره قطرات باران فرود میآیند، موکلان باد، موکلان کوهها و نگهدارنده آنها، ملائکهای که وزن آبها و اندازه بارانهای سیل آسا و رگبارهای متراکم را میدانند، موکلان گرفتاری و گشایش کارهای مردم، رومان فرشتهای که مردگان را در قبر آزمایش میکند، نکیر و منکر سؤال کنندگان در قبر، فرشتگان خازنان جهنم و بهشت، خدمتگزاران بهشت.[۱۵]
مطالعه بیشتر
کتابشناسی
- سیمای فرشتگان در قرآن و نهج البلاغه، لیلا حمداللهی.
- سیری در اسرار فرشتگان، محمدزمان رستمی و طاهر آلبویه.
- فرشتگان، علیرضا رجالی تهرانی و ملائکه، محمد شجاعی زنجانی.
منابع
- ↑ سوره بقره، آیه ۹۷.
- ↑ سوره بقره، آیه ۹۸.
- ↑ قرشی، سیدعلی اکبر، قاموس قرآن، دارالکتب الاسلامیه، چاپ یازدهم، ۱۳۷۲ ش، مجلد سوم، ص۲۶۸ به نقل از ریاض السالکین.
- ↑ طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، مترجم سید محمد باقر موسوی، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ یازدهم، ۱۳۷۸، ج۱۷، ص۱۲.
- ↑ سوره انبیاء، آیه ۲۶.
- ↑ سوره انفطار، آیه ۱۱.
- ↑ سوره ق، آیه ۱۸.
- ↑ سوره عبس، آیه ۱۶.
- ↑ سوره سجده، آیه ۱۱.
- ↑ سوره انعام، آیه ۶۱.
- ↑ طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج۱۰، ص۴۸۹.
- ↑ کلینی، کافی، ج۸، ص۹۱.
- ↑ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، مؤسسه الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ هـ ق، ج۱۰۱، ص۸۷، باب ۱.
- ↑ بحار الانوار، ج۵۶، ص۱۷۱، ح ۲.
- ↑ صحیفه سجادیه، ترجمه حسین انصاریان، انتشارات پیام آزادی، چاپ دوازدهم، ۱۳۸۲، دعای سوم، درود بر ملائکه، ص۴۳–۴۸.