پرش به محتوا

سند حدیث منزلت

نسخهٔ تاریخ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۲ توسط فرج الله عباسی (بحث | مشارکت‌ها) (آوردن کتاب های مربوط به حدیث منزلت در مطالعه بیشتر)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)


سؤال

آیا سند حدیث منزلت صحیح است و آیا حضرت علی(ع) به آن استناد کرده‌است؟

حدیث منزلت، از روایات متواتر و صحیح نزد شیعه و اهل سنت می‌باشد؛ که در آن پیامبر(ص)، امام علی (ع) را به منزله هارون نسبت به موسی قرار داده‌است. این حدیث در چندین مجلس از خود امام علی(ع) نقل شده‌است که حضرت برای احتجاج با افراد مختلفی، این روایت و فضیلت را یادآور شده‌اند. هم‌چنین این حدیث توسط معاندین امام علی نیز نقل شده‌است و آن‌ها به وجود این حدیث اذعان کرده‌اند. علامه شرف الدین در کتاب المراجعات، اسامی تعداد زیادی از صحابه که این حدیث را نقل کرده‌اند و صد کتاب از اهل سنت که این حدیث را نقل کرده‌اند، آورده‌است.

استناد امام علی(ع) به حدیث منزلت

امیرالمؤمنین علی(ع) در جریان احتجاج با ابوبکر فرمود: تو را به خداوند سوگند می‌دهم که بگویی آیا رسول خدا(ص) نفرمود: (یا علی) مَثَل تو نسبت به من همانند هارون نسبت به موسی است و آیا این وزیر بودن و همراهی رسول خدا (ص) فضیلت من است یا تو؟ ابوبکر در جواب گفت: رسول خدا (ص) فرمود که این فضیلت در مورد شما است.[۱]

هم‌چنین حضرت علی(ع) در احتجاج با اصحاب شوری خطاب به آن‌ها فرمود: شما را به خدا سوگند می‌دهم آیا در بین شما کسی هست که پیامبر(ص) به او فرموده باشد: «انت منی بمنزله هارون من موسی الا انه لا نبی بعدی» تو نسبت به من همانند هارون نسبت به موسی، هستی الا این‌که پیامبری بعد از من نخواهد آمد؟ همه گفتند: نه.[۲]

نقل حدیث منزلت توسط معاندین

سعد بن ابی وقاص که در باطن، از دشمنان علی (ع) بود و به مقامات معنوی و افتخارات بارز امام رشک می‌ورزید، در مجلس معاویه وقتی که معاویه به علی بن ابی‌طالب ناسزا گفت، با وجود سابقه عداوت و مخالفت‌های خود با امام، رو به معاویه کرد و گفت: به خدا سوگند اگر یکی از آن سه فضیلتی که علی داشت من داشتم برای من بهتر بود تا آن‌چه آفتاب بر آن می‌تابد مال من باشد. روزی که پیامبر(ص) علی(ع) را در مدینه جانشین خود قرار داد و به جنگ تبوک رفت، به علی(ع) چنین فرمود: موقعیت تو نسبت به من، همان موقعیت هارون است نسبت به موسی، جز این‌که پیامبری پس از من نیست ... .[۳]

نقل حدیث منزلت توسط صحابه

مرحوم سید عبدالحسین شرف الدین در کتابش المراجعات می‌فرماید: این حدیث از احادیث متواتر است و جماعت کثیری از صحابه آن را نقل کرده‌اند. مانند سعد بن ابی وقاص، معاویه، جابر، ابو سعید الخدری، عبدالله بن عمر، عمر بن الخطاب، اسماء بنت عمیس، ابوهریره و نزدیک به صد کتاب از اهل سنت[۴] این حدیث را نقل کرده‌اند.[۵]


مطالعه بیشتر

  • نگاهي به حديث منزلت، علي حسيني ميلاني .
  • حدیث منزلت؛ از اثبات تواتر تا تبیین دلالت بر امامت، میرحامدحسین لکهنوی
  • حديث منزلت از نظر سند، محمد باقر پوسايي
  • کتاب منزلت بی مانند (شرح حدیث منزلت)، علیرضا مستشاری


منابع

  1. ↑ طبرسی، احمد بن علی، احتجاج، مشهد، نشر المرتضى‏، چاپ اول، 1403 ق‏، ج۱، ص118.
  2. ↑ طبرسی، احمد بن علی، احتجاج، مشهد، نشر المرتضى‏، چاپ اول، 1403 ق‏، ج1، ص136.
  3. ↑ سبحانی، جعفر، فروغ ولایت، تاریخ تحلیلی زندگانی امیرالمؤمنین -علی‌علیه السلام- ، انتشارات صحیفه، ص۱۱۴ و ۱۱۵.
  4. ↑ احمد بن حنبل، فضائل صحابه، باب ۴.
  5. ↑ شرف الدین موسوی، سید عبدالحسین، المراجعات، تحقیق و تعلیق حسین الراض، قم، المجمع العالمي لأهل البيت‏، چاپ دوم، 1426 ق‏، ص 264–269.