حدیث «ذکر علی عباده»: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
تکمیل مدخل و گسترش دادن در حد امکان |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}} | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}} | {{سوال}} | ||
طبق روایت «ذکرُ علیٍ عبادَه» | |||
طبق روایت «ذکرُ علیٍ عبادَه» آیا بردن نام امام علی(ع) عبادت است؟ یا منظور الگو قرار دادن و ذکر فضایل ایشان است؟ | |||
{{پایان سوال}} | {{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}} | {{پاسخ}} | ||
{{جعبه اطلاعات حدیث | {{جعبه اطلاعات حدیث | ||
| عنوان = | | عنوان = | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۷: | ||
| موضوع = [[امام علی(ع)]] | | موضوع = [[امام علی(ع)]] | ||
| به نقل از = [[پیامبر(ص)]] | | به نقل از = [[پیامبر(ص)]] | ||
| روایات مشابه = | | روایات مشابه = | ||
| راوی اصلی = | * وَ ذِكْرُهُ عِبَادَةٌ | ||
* ذکر علی بن ابی طالب عباده | |||
| راوی اصلی = عائشه | |||
| دیگر راویان = | | دیگر راویان = | ||
| اعتبار سند = | | اعتبار سند = | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۷: | ||
| توضیحات = | | توضیحات = | ||
}} | }} | ||
'''ذِکْرُ عَلیٍ عِبادَة''' روایتی در منابع حدیثی شیعه و | '''ذِکْرُ عَلیٍ عِبادَة''' روایتی در منابع حدیثی شیعه و اهلسنت که «سرمشق قرار دادن امام علی(ع) در رفتار و گفتار» و «معرفی و ذکر فضایل [[امام علی(ع)]]» از معانی این روایت دانسته شده است. امام علی(ع) کاملترین انسان و مظهر حق است، به همین جهت، نام بردن از او و یاد کردن او، یاد کردن حق و بزرگداشت کمالات و صفات نیکو است. | ||
== متن روایت == | |||
رسول خدا(ص) فرمود: | |||
{{عربی بزرگ| ذِكْرُ عَلِيٍ عِبَادَةٌ<ref>ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۰۵.</ref> | |||
|ترجمه=یادکردن علی عبادت است.}} | |||
برخی منابع در اول روایت آوردهاند که رسول خدا(ص) فرمود نگاه کردن به سیمای علی بن ابیطالب عبادت است و در ادامه فرمود: {{متن عربی | وَ ذِكْرُهُ عِبَادَةٌ <ref>ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي، تهران، کتابچی، چاپ ششم، ۱۳۷۶ش، ص۱۳۸، مجلس۲۸، حدیث۹.</ref> |ترجمه= و یاد کردن او عبادت است.}} | |||
برخی از منابع عبارت «ذکر علی بن ابی طالب عباده» را آوردهاند. | |||
<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، تحقيق: مالك محمودي، قم، مؤسسه النشر الإسلامي، چاپ دوم، ۱۴۱۴ق، ص۳۶۲.</ref> | |||
<ref>ابن جبر، علی بن یوسف، نهج الإيمان، تحقيق: سيد احمد حسيني، مشهد، مجتمع إمام هادي، چاپ اول، ۱۴۱۸ق، ص۲۵.</ref> | |||
== روایت در منابع شیعه == | == روایت در منابع شیعه == | ||
روایت {{متن عربی| ذِكْرُ عَلِيٍ عِبَادَةٌ}} در برخی از کتابهای شیعه آمده است از جمله: من لا یحضره الفقیه؛<ref>ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۱۳ ق، ج۲، ص۲۰۵.</ref> مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه؛<ref>ابن شاذان، محمد بن احمد، مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه، قم، مدرسه الإمام المهدى، چاپ اول، ۱۴۰۷ق، ص۱۳۶.</ref> مناقب آل أبي طالب عليهم السلام؛<ref>ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، قم، علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ ق، ج۳، ص۲۰۲.</ref> عمده عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار؛<ref>ابن بطريق، يحيى بن حسن، عمده عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار، قم، مؤسسه النشر الاسلامي، چاپ اول، ۱۴۰۷ ق، ص۳۶۵.</ref> و كشف اليقين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام.<ref>حلى، حسن بن يوسف، كشف اليقين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام، تهران، وزارت ارشاد، چاپ اول، ۱۴۱۱ ق، ص۴۴۹.</ref> | |||
روایت {{متن عربی | وَ ذِكْرُهُ عِبَادَةٌ}} نیز در برخی از کتابهای شیعه آمده است از جمله: الامالی؛<ref>ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي، تهران، کتابچی، چاپ ششم، ۱۳۷۶ش، ص۱۳۸، مجلس۲۸، حدیث۹.</ref> مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه؛<ref>ابن شاذان، محمد بن احمد، مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه، قم، مدرسه الإمام المهدى، چاپ اول، ۱۴۰۷ق، ص177.</ref> مناقب آل أبي طالب عليهم السلام؛<ref>ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، قم، علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ ق، ج۳، ص۲۰۲.</ref> بناء المقاله الفاطميه في نقض الرساله العثمانيه؛<ref>ابن طاووس، احمد بن موسى، بناء المقاله الفاطميه في نقض الرساله العثمانيه، قم، مؤسسه آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث، چاپ اول، ۱۴۱۱ ق، ص۳۰۷.</ref> كشف الغمه في معرفه الأئمه<ref>اربلى، على بن عيسى، كشف الغمه في معرفه الأئمه، تبريز، بنى هاشمى، چاپ اول، ۱۳۸۱ق، ج۱، ص۱۱۲.</ref> و نهج الحق و كشف الصدق.<ref>حلى، حسن بن يوسف، نهج الحقّ و كشف الصدق، بيروت، دار الكتاب اللبناني، چاپ اول، ۱۹۸۲م، ص۲۳۱.</ref> | |||
</ref> | |||
==روایت در منابع اهل سنت== | ==روایت در منابع اهل سنت== | ||
روایت {{متن عربی| ذِكْرُ عَلِيٍ عِبَادَه}} در برخی از کتابهای اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل شده است از جمله: مناقب علي بن أبي طالب؛<ref>ابن المغازلي، علی بن محمد، مناقب علي بن أبي طالب، بیجا، انتشارات سبط النبي(ص)، چاپ اول، ۱۴۲۶ق/ ۱۳۸۴ ش، ص۱۷۲.</ref> الجامع الصغیر؛<ref>سیوطی، عبد الرحمن بن ابیبکر، الجامع الصغير، بیروت، دار الفكر للطباعه والنشر والتوزيع ، چاپ اول، ۱۴۰۱ق/ ۱۹۸۱م، ج۱، ص۶۶۵.</ref> کنز العمال؛<ref>هندی، علی المتقی بن حسام الدین، كنز العمال، تحقيق: بكري حياني، بیروت، مؤسسه الرساله، ۱۴۰۹ق/ ۱۹۸۹م، ج۱۱، ص۶۰۱.</ref> تاریخ مدینه دمشق؛<ref>ابن عساکر، علی بن الحسن، تاريخ مدينه دمشق، تحقيق: علي شيري، بيروت، دار الفكر للطباعه والنشر والتوزيع، ۱۴۱۵ق، ج۴۲، ص۳۵۶.</ref> البدایه و النهایه؛<ref>ابن کثیر، اسماعیل بن کثیر، البدايه والنهايه، تحقيق: علي شيري، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، ۱۴۰۸ق/ ۱۹۸۸م، ج۷، ص۳۹۴.</ref> و ينابيع الموده لذوي القربى.<ref>قندوزی، سليمان بن إبراهيم، ينابيع الموده لذوي القربى، تحقيق: سيد علي جمال أشرف حسيني، چاپ اول، ۱۴۱۶ق، دار الأسوه للطباعه والنشر، ج۲، ص۲۲۹ و ص۲۴۵ و ص۳۲۸.</ref> | |||
==منظور از یاد کردن علی(ع)== | ==منظور از یاد کردن علی(ع)== | ||
متن حدیث، نام بردن و یاد کردن از علی(ع) را عبادت خدا دانسته است؛ اما برخی گفتهاند که مراد از «ذکر» فراتر از بردن نام آن حضرت است و ذکر کردن فضایل هم خود عبادت است.<ref>ابن جبر، علی بن یوسف، نهج الإيمان، تحقيق: سيد أحمد حسيني، مشهد، مجتمع إمام هادي، چاپ اول، ۱۴۱۸ق، ص۲۵.</ref> برخی از عالمان اهلسنت، منظور از «ذکر: نام بردن و یادکردن» در این حدیث را بیان مناقب و فضایل امام علی، نقل سخنان او، بازگویی موعظههای او یا نقل احادیث از او دانستهاند. <ref>مناوی، عبدالرؤوف، فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، بیروت، دار الكتب العلمية، چاپ اول، ۱۴۱۵ق / ۱۹۹۴ م، ج۳، ص۷۵۶.</ref><ref>صنعانی، محمد بن إسماعیل، التنویر شرح الجامع الصغیر، تحقیق محمد إسحاق، ریاض، مکتبه دار السلام، چاپ اول، ۱۴۳۲ق، ج۶، ص۱۷۸.</ref> بنابراین ذکر مناقب، بیان فضایل و کمالات وجودی آن حضرت، به هر نحوی که باشد، در جهت معرفی آن حضرت و بیان کلمات او و مانند آن، میتواند از مصادیق یاد علی(ع) باشد. کسیکه به یاد علی(ع) باشد؛ کارهای او را سرمشق قرار داده و بکوشد تا حد امکان همانند او عمل کند، این عمل جلوهای از ذکر و بردن نام علی(ع) است. | |||
{{پایان پاسخ}} | |||
== مطالعه بیشتر == | |||
* حديث ذكر علي ( ع ) عباده، سيد حسن آل مجدد شيرازي | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
{{شاخه | {{شاخه | ||
| شاخه اصلی = | | شاخه اصلی = علوم و معارف حدیث | ||
| شاخه فرعی۱ = | | شاخه فرعی۱ = دلالت حدیث | ||
| شاخه فرعی۲ = | | شاخه فرعی۲ = | ||
| شاخه فرعی۳ = | | شاخه فرعی۳ = | ||
}} | }} | ||
| خط ۶۱: | خط ۷۷: | ||
| تکمیل = | | تکمیل = | ||
| اولویت = ج | | اولویت = ج | ||
| کیفیت = | | کیفیت = ب | ||
}} | }} | ||
{{پایان متن}} | {{پایان متن}} | ||
نسخهٔ ۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۷
سؤال
طبق روایت «ذکرُ علیٍ عبادَه» آیا بردن نام امام علی(ع) عبادت است؟ یا منظور الگو قرار دادن و ذکر فضایل ایشان است؟
 قطعه خوشنویسی از حدیث ذکر علی عباده، اثر مسعود محسنیفر | |
| اطلاعات حدیث | |
|---|---|
| موضوع | امام علی(ع) |
| به نقل از | پیامبر(ص) |
| روایات مشابه |
|
| راویان | |
| راوی اصلی | عائشه |
ذِکْرُ عَلیٍ عِبادَة روایتی در منابع حدیثی شیعه و اهلسنت که «سرمشق قرار دادن امام علی(ع) در رفتار و گفتار» و «معرفی و ذکر فضایل امام علی(ع)» از معانی این روایت دانسته شده است. امام علی(ع) کاملترین انسان و مظهر حق است، به همین جهت، نام بردن از او و یاد کردن او، یاد کردن حق و بزرگداشت کمالات و صفات نیکو است.
متن روایت
رسول خدا(ص) فرمود:
| « | ذِكْرُ عَلِيٍ عِبَادَةٌ[۱]
یادکردن علی عبادت است. |
» |
برخی منابع در اول روایت آوردهاند که رسول خدا(ص) فرمود نگاه کردن به سیمای علی بن ابیطالب عبادت است و در ادامه فرمود: «وَ ذِكْرُهُ عِبَادَةٌ [۲]؛ و یاد کردن او عبادت است.»
برخی از منابع عبارت «ذکر علی بن ابی طالب عباده» را آوردهاند. [۳] [۴]
روایت در منابع شیعه
روایت «ذِكْرُ عَلِيٍ عِبَادَةٌ» در برخی از کتابهای شیعه آمده است از جمله: من لا یحضره الفقیه؛[۵] مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه؛[۶] مناقب آل أبي طالب عليهم السلام؛[۷] عمده عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار؛[۸] و كشف اليقين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام.[۹]
روایت «وَ ذِكْرُهُ عِبَادَةٌ» نیز در برخی از کتابهای شیعه آمده است از جمله: الامالی؛[۱۰] مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه؛[۱۱] مناقب آل أبي طالب عليهم السلام؛[۱۲] بناء المقاله الفاطميه في نقض الرساله العثمانيه؛[۱۳] كشف الغمه في معرفه الأئمه[۱۴] و نهج الحق و كشف الصدق.[۱۵]
روایت در منابع اهل سنت
روایت «ذِكْرُ عَلِيٍ عِبَادَه» در برخی از کتابهای اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل شده است از جمله: مناقب علي بن أبي طالب؛[۱۶] الجامع الصغیر؛[۱۷] کنز العمال؛[۱۸] تاریخ مدینه دمشق؛[۱۹] البدایه و النهایه؛[۲۰] و ينابيع الموده لذوي القربى.[۲۱]
منظور از یاد کردن علی(ع)
متن حدیث، نام بردن و یاد کردن از علی(ع) را عبادت خدا دانسته است؛ اما برخی گفتهاند که مراد از «ذکر» فراتر از بردن نام آن حضرت است و ذکر کردن فضایل هم خود عبادت است.[۲۲] برخی از عالمان اهلسنت، منظور از «ذکر: نام بردن و یادکردن» در این حدیث را بیان مناقب و فضایل امام علی، نقل سخنان او، بازگویی موعظههای او یا نقل احادیث از او دانستهاند. [۲۳][۲۴] بنابراین ذکر مناقب، بیان فضایل و کمالات وجودی آن حضرت، به هر نحوی که باشد، در جهت معرفی آن حضرت و بیان کلمات او و مانند آن، میتواند از مصادیق یاد علی(ع) باشد. کسیکه به یاد علی(ع) باشد؛ کارهای او را سرمشق قرار داده و بکوشد تا حد امکان همانند او عمل کند، این عمل جلوهای از ذکر و بردن نام علی(ع) است.
مطالعه بیشتر
- حديث ذكر علي ( ع ) عباده، سيد حسن آل مجدد شيرازي
منابع
- ↑ ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۰۵.
- ↑ ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي، تهران، کتابچی، چاپ ششم، ۱۳۷۶ش، ص۱۳۸، مجلس۲۸، حدیث۹.
- ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، تحقيق: مالك محمودي، قم، مؤسسه النشر الإسلامي، چاپ دوم، ۱۴۱۴ق، ص۳۶۲.
- ↑ ابن جبر، علی بن یوسف، نهج الإيمان، تحقيق: سيد احمد حسيني، مشهد، مجتمع إمام هادي، چاپ اول، ۱۴۱۸ق، ص۲۵.
- ↑ ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۱۳ ق، ج۲، ص۲۰۵.
- ↑ ابن شاذان، محمد بن احمد، مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه، قم، مدرسه الإمام المهدى، چاپ اول، ۱۴۰۷ق، ص۱۳۶.
- ↑ ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، قم، علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ ق، ج۳، ص۲۰۲.
- ↑ ابن بطريق، يحيى بن حسن، عمده عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار، قم، مؤسسه النشر الاسلامي، چاپ اول، ۱۴۰۷ ق، ص۳۶۵.
- ↑ حلى، حسن بن يوسف، كشف اليقين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام، تهران، وزارت ارشاد، چاپ اول، ۱۴۱۱ ق، ص۴۴۹.
- ↑ ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي، تهران، کتابچی، چاپ ششم، ۱۳۷۶ش، ص۱۳۸، مجلس۲۸، حدیث۹.
- ↑ ابن شاذان، محمد بن احمد، مائه منقبه من مناقب أمير المؤمنين و الأئمه، قم، مدرسه الإمام المهدى، چاپ اول، ۱۴۰۷ق، ص177.
- ↑ ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، قم، علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ ق، ج۳، ص۲۰۲.
- ↑ ابن طاووس، احمد بن موسى، بناء المقاله الفاطميه في نقض الرساله العثمانيه، قم، مؤسسه آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث، چاپ اول، ۱۴۱۱ ق، ص۳۰۷.
- ↑ اربلى، على بن عيسى، كشف الغمه في معرفه الأئمه، تبريز، بنى هاشمى، چاپ اول، ۱۳۸۱ق، ج۱، ص۱۱۲.
- ↑ حلى، حسن بن يوسف، نهج الحقّ و كشف الصدق، بيروت، دار الكتاب اللبناني، چاپ اول، ۱۹۸۲م، ص۲۳۱.
- ↑ ابن المغازلي، علی بن محمد، مناقب علي بن أبي طالب، بیجا، انتشارات سبط النبي(ص)، چاپ اول، ۱۴۲۶ق/ ۱۳۸۴ ش، ص۱۷۲.
- ↑ سیوطی، عبد الرحمن بن ابیبکر، الجامع الصغير، بیروت، دار الفكر للطباعه والنشر والتوزيع ، چاپ اول، ۱۴۰۱ق/ ۱۹۸۱م، ج۱، ص۶۶۵.
- ↑ هندی، علی المتقی بن حسام الدین، كنز العمال، تحقيق: بكري حياني، بیروت، مؤسسه الرساله، ۱۴۰۹ق/ ۱۹۸۹م، ج۱۱، ص۶۰۱.
- ↑ ابن عساکر، علی بن الحسن، تاريخ مدينه دمشق، تحقيق: علي شيري، بيروت، دار الفكر للطباعه والنشر والتوزيع، ۱۴۱۵ق، ج۴۲، ص۳۵۶.
- ↑ ابن کثیر، اسماعیل بن کثیر، البدايه والنهايه، تحقيق: علي شيري، بیروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، ۱۴۰۸ق/ ۱۹۸۸م، ج۷، ص۳۹۴.
- ↑ قندوزی، سليمان بن إبراهيم، ينابيع الموده لذوي القربى، تحقيق: سيد علي جمال أشرف حسيني، چاپ اول، ۱۴۱۶ق، دار الأسوه للطباعه والنشر، ج۲، ص۲۲۹ و ص۲۴۵ و ص۳۲۸.
- ↑ ابن جبر، علی بن یوسف، نهج الإيمان، تحقيق: سيد أحمد حسيني، مشهد، مجتمع إمام هادي، چاپ اول، ۱۴۱۸ق، ص۲۵.
- ↑ مناوی، عبدالرؤوف، فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، بیروت، دار الكتب العلمية، چاپ اول، ۱۴۱۵ق / ۱۹۹۴ م، ج۳، ص۷۵۶.
- ↑ صنعانی، محمد بن إسماعیل، التنویر شرح الجامع الصغیر، تحقیق محمد إسحاق، ریاض، مکتبه دار السلام، چاپ اول، ۱۴۳۲ق، ج۶، ص۱۷۸.