میل یوسف(ع) به زلیخا براساس آیات قرآن: تفاوت میان نسخهها
جز Rezapour صفحهٔ میل یوسف(ع) به زلیخا را به میل یوسف(ع) به زلیخا براساس آیات قرآن منتقل کرد |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
== آیه ۲۴ سوره یوسف == | == آیه ۲۴ سوره یوسف == | ||
{{قرآن بزرگ | {{قرآن بزرگ|وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ ۖ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا أَنْ رَأَىٰ بُرْهَانَ رَبِّهِ ۚ كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ ۚ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ | ||
| سوره = یوسف | | سوره = یوسف | ||
| آیه = ۲۴ | | آیه = ۲۴ | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
== میل داشتن در صورت نبودن برهان خداوند == | == میل داشتن در صورت نبودن برهان خداوند == | ||
آیه ۲۴ [[سوره یوسف]] به این موضوع صراحت دارد که همسر عزیز مصر قصد | آیه ۲۴ [[سوره یوسف]] به این موضوع صراحت دارد که همسر عزیز مصر قصد کامجویی از یوسف را داشت و اگر یوسف برهان خداوند را نمیدید او هم قصد و میل کامجویی از زلیخا را پیدا میکرد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۷۰، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش.</ref> | ||
از آیات قرآن به دست آوردهاند که یوسف در این موقعیت، به گناه دچار نشد.<ref>فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۸، ص۴۴۰، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.</ref> او با دیدن برهان پروردگار، از مشکل رهایی یافت و برهان الهی سبب رهایی یوسف از این مشکل گردید.<ref> | از آیات قرآن به دست آوردهاند که یوسف در این موقعیت، به گناه دچار نشد.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج۱۸، ص۴۴۰، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.</ref> او با دیدن برهان پروردگار، از مشکل رهایی یافت و برهان الهی سبب رهایی یوسف از این مشکل گردید.<ref>طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۱۲۷، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۷ق.</ref> قصد یوسف بر زلیخا را یک قصد بالقوه دانستهاند که مانعی بر فعلیت یافتن آن به وجود آمد.<ref>مدرسی، سید محمد تقی، من هدی القرآن، ج۵، ص۱۸۴، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق. </ref> | ||
== تصمیم بر قتل یا مجازات طرف مقابل == | == تصمیم بر قتل یا مجازات طرف مقابل == | ||
برخی مفسران معتقدند که مقصود از قصد یوسف و زلیخا در گفتار خداوند، قصد بر | برخی مفسران معتقدند که مقصود از قصد یوسف و زلیخا در گفتار خداوند، قصد بر کامجویی نبود. بلکه قصد بر مجازات طرف مقابل بوده است.<ref name=":0"/> زلیخا پس از نرسیدن به مقصود خود، تصمیم بر مجازات یوسف داشت و یوسف نیز به خاطر دفاع از خویشتن و تسلیم نشدن در برابر زلیخا تصمیم به قتل یا مجازات زلیخا گرفته بود.<ref name=":0">مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۷۱، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش.</ref> روایتی از [[امام رضا(ع)]] نقل شده که قصد یوسف بر زلیخا را به معنای انتقام و مجازات زلیخا توسط یوسف دانسته است.<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۱۹۳، تهران، جهان، ۱۳۷۸ق.</ref> | ||
{{همچنین ببینید|مناظره امام رضا(ع) با ابنجهم پیرامون عصمت انبیاء}} | {{همچنین ببینید|مناظره امام رضا(ع) با ابنجهم پیرامون عصمت انبیاء}} | ||
== برهان خدا چه بود؟ == | == برهان خدا چه بود؟ == | ||
قرآن از آنچه مانع یوسف شد، با تعبیر «برهان پروردگار» یاد کرده است.<ref>سوره یوسف، آیه۲۴.</ref> كلمه «برهان» به معناى سلطان است، و هر جا اطلاق شود مقصود از آن سببى است كه يقينآور باشد. معجزه و دلیل و حجت در قرآن هم به معنای برهان آمده است. مفسران این برهان را نوعی علم شهودی تعبیر کردهاند که به معنای علم مكشوف و يقين مشهود و ديدنى است.<ref> | قرآن از آنچه مانع یوسف شد، با تعبیر «برهان پروردگار» یاد کرده است.<ref>سوره یوسف، آیه۲۴.</ref> كلمه «برهان» به معناى سلطان است، و هر جا اطلاق شود مقصود از آن سببى است كه يقينآور باشد. معجزه و دلیل و حجت در قرآن هم به معنای برهان آمده است. مفسران این برهان را نوعی علم شهودی تعبیر کردهاند که به معنای علم مكشوف و يقين مشهود و ديدنى است.<ref>طباطبایی، محمدحسین، تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص ۱۷۴ | ||
</ref> | </ref> | ||
[[محمد جواد مغنیه]] از مفسران معاصر معتقد است با وجود همه عوامل برای گناه اما مانعی سرسخت یوسف را نجات داد و آن، علم او به حلال و حرام، حیاء و یقین او به اینکه خداوند از رگ گردن به او نزدیکتر است، بود.<ref>مغنیه، تفسیر الکاشف، ج۴، ص۳۰۳، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۴۲۴ق.</ref> | [[محمد جواد مغنیه]] از مفسران معاصر معتقد است با وجود همه عوامل برای گناه اما مانعی سرسخت یوسف را نجات داد و آن، علم او به حلال و حرام، حیاء و یقین او به اینکه خداوند از رگ گردن به او نزدیکتر است، بود.<ref>مغنیه، محمدجواد، تفسیر الکاشف، ج۴، ص۳۰۳، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۴۲۴ق.</ref> | ||
آیت الله مکارم شیرازی از عالمان شیعه مجموعهای از عوامل را مانع گناه یوسف دانستهاند: | آیت الله مکارم شیرازی از عالمان شیعه مجموعهای از عوامل را مانع گناه یوسف دانستهاند: | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۲: | ||
* آگاهی او نسبت به حکم تحریم زنا. | * آگاهی او نسبت به حکم تحریم زنا. | ||
* مقام نبوت و معصوم بودن از گناه. | * مقام نبوت و معصوم بودن از گناه. | ||
* یک نوع امداد و کمک الهی که بخاطر اعمال نیک در آن لحظه حساس به سراغ او آمد<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۷۳.</ref> | * یک نوع امداد و کمک الهی که بخاطر اعمال نیک در آن لحظه حساس به سراغ او آمد<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۷۳.</ref> | ||
برخی مفسران احتمال دادهاند که [[پارچه انداختن روی بت به دست زلیخا|واقعه پارچه انداختن بر روی بت]] توسط زلیخا را همان برهان و نشان خداوند بوده که به کمک یوسف آمده و سبب شد یوسف نفس خود را کنترل کند.<ref>فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۸، ص۴۴۳.</ref> | برخی مفسران احتمال دادهاند که [[پارچه انداختن روی بت به دست زلیخا|واقعه پارچه انداختن بر روی بت]] توسط زلیخا را همان برهان و نشان خداوند بوده که به کمک یوسف آمده و سبب شد یوسف نفس خود را کنترل کند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج۱۸، ص۴۴۳.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۵
آیا یوسف(ع) به زلیخا میل داشت؟
یوسف(ع) براساس آیات قرآن، اگر برهان خداوند را نمیدید، به مقتضای طبع بشری، میل به همسر عزیز مصر پیدا میکرد. اما یوسف، به گناه دچار نشد و با دیدن برهان پروردگار از موقعیت گناه، رهایی یافت. برهان الهی را به علم، ایمان، علم شهودی، صفات برجسته اخلاقی، عصمت و مقام نبوت دانستهاند. برخی نیز واقعه پارچه انداختن بر روی بت توسط زلیخا را برهان خداوند دانستهاند.
برخی مفسران معتقدند که مقصود از قصد یوسف(ع) در آیه ۲۴ سوره یوسف، قصد بر کامجویی نبود بلکه قصد بر مجازات و قتل طرف مقابل بود که با دیدن برهان الهی، از این فکر رهایی یافت.
آیه ۲۴ سوره یوسف
| ﴿ | وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ ۖ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا أَنْ رَأَىٰ بُرْهَانَ رَبِّهِ ۚ كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ ۚ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ
زلیخا قصد او کرد و یوسف نیز اگر برهان پروردگار را نمیدید، قصد وی مینمود، چنین کردیم تا بدی و زشتکاری را از وی بازگردانیم. یوسف:۲۴ |
﴾ |
میل داشتن در صورت نبودن برهان خداوند
آیه ۲۴ سوره یوسف به این موضوع صراحت دارد که همسر عزیز مصر قصد کامجویی از یوسف را داشت و اگر یوسف برهان خداوند را نمیدید او هم قصد و میل کامجویی از زلیخا را پیدا میکرد.[۱]
از آیات قرآن به دست آوردهاند که یوسف در این موقعیت، به گناه دچار نشد.[۲] او با دیدن برهان پروردگار، از مشکل رهایی یافت و برهان الهی سبب رهایی یوسف از این مشکل گردید.[۳] قصد یوسف بر زلیخا را یک قصد بالقوه دانستهاند که مانعی بر فعلیت یافتن آن به وجود آمد.[۴]
تصمیم بر قتل یا مجازات طرف مقابل
برخی مفسران معتقدند که مقصود از قصد یوسف و زلیخا در گفتار خداوند، قصد بر کامجویی نبود. بلکه قصد بر مجازات طرف مقابل بوده است.[۵] زلیخا پس از نرسیدن به مقصود خود، تصمیم بر مجازات یوسف داشت و یوسف نیز به خاطر دفاع از خویشتن و تسلیم نشدن در برابر زلیخا تصمیم به قتل یا مجازات زلیخا گرفته بود.[۵] روایتی از امام رضا(ع) نقل شده که قصد یوسف بر زلیخا را به معنای انتقام و مجازات زلیخا توسط یوسف دانسته است.[۶]
برهان خدا چه بود؟
قرآن از آنچه مانع یوسف شد، با تعبیر «برهان پروردگار» یاد کرده است.[۷] كلمه «برهان» به معناى سلطان است، و هر جا اطلاق شود مقصود از آن سببى است كه يقينآور باشد. معجزه و دلیل و حجت در قرآن هم به معنای برهان آمده است. مفسران این برهان را نوعی علم شهودی تعبیر کردهاند که به معنای علم مكشوف و يقين مشهود و ديدنى است.[۸]
محمد جواد مغنیه از مفسران معاصر معتقد است با وجود همه عوامل برای گناه اما مانعی سرسخت یوسف را نجات داد و آن، علم او به حلال و حرام، حیاء و یقین او به اینکه خداوند از رگ گردن به او نزدیکتر است، بود.[۹]
آیت الله مکارم شیرازی از عالمان شیعه مجموعهای از عوامل را مانع گناه یوسف دانستهاند:
- علم، ایمان، تربیت انسانی و صفات برجسته.
- آگاهی او نسبت به حکم تحریم زنا.
- مقام نبوت و معصوم بودن از گناه.
- یک نوع امداد و کمک الهی که بخاطر اعمال نیک در آن لحظه حساس به سراغ او آمد[۱۰]
برخی مفسران احتمال دادهاند که واقعه پارچه انداختن بر روی بت توسط زلیخا را همان برهان و نشان خداوند بوده که به کمک یوسف آمده و سبب شد یوسف نفس خود را کنترل کند.[۱۱]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۷۰، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش.
- ↑ فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج۱۸، ص۴۴۰، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.
- ↑ طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۱۲۷، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۷ق.
- ↑ مدرسی، سید محمد تقی، من هدی القرآن، ج۵، ص۱۸۴، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۷۱، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش.
- ↑ ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۱۹۳، تهران، جهان، ۱۳۷۸ق.
- ↑ سوره یوسف، آیه۲۴.
- ↑ طباطبایی، محمدحسین، تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص ۱۷۴
- ↑ مغنیه، محمدجواد، تفسیر الکاشف، ج۴، ص۳۰۳، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۴۲۴ق.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۷۳.
- ↑ فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج۱۸، ص۴۴۳.