پیشگوییهای قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}} | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}} | {{سوال}} | ||
قرآن در مواردی از حوادث آینده خبر داده و مسلمانان این پیش‌گویی‌ها را نشانه الهی‌بودن آن می‌دانند. پرسش این است: اگر صرف پیشگویی از یک حادثه دلیل حقانیت و الهی‌بودن یک کتاب یا ادعا باشد، تفاوت ماهوی پیشگوییهای قرآن با پیشگوییهای افرادی مانند ژول ورن و نوستراداموس چیست؟ با این استدلال باید آنان را پیامبر و کتاب‌هایشان را آسمانی بدانیم! آیا قرآن واقعاً پیشگویی کرده‌است؟ | |||
{{پایان سوال}} | {{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}} | {{پاسخ}} | ||
خبر دادن قطعی از حوادث آینده، از اعجاز محتوایی قرآن دانسته می‌شود. تفاوت پیشگوییهای قرآن با پیش‌بینی‌های انسانی در این است که قرآن آنها را مبتنی بر وحی و علم الهی می‌داند؛ ازاین‌رو، تحققشان قطعی و خطاناپذیر است، در حالی‌که پیش‌بینی‌های انسانی بر حدس، گمان یا دانش محدود بشر استوارند و احتمال خطا در آنها وجود دارد. | |||
== قرآن کتاب پیشگویی نیست == | |||
قرآن [[معجزه]] پیامبر اسلام(ص) و کتاب زندگی و تبیین زیست مؤمنانه است، نه کتاب پیشگویی. قرآن شیوه خدایی‌زیستن و زندگی بر محور توحید را می‌آموزد و تنها به مباحثی می‌پردازد که این هدف را محقق کند. اگر در مواردی از [[علم غیب|غیب]] خبر داده، نه با هدف پیشگویی، بلکه برای تقویت قلب مؤمنان و نیروبخشی به انگیزه‌های آنان است. پرداختن قرآن به پدیده‌های طبیعی نیز برای توجه‌دادن به توحید و خداشناسی است، نه گزارش علمی؛ و سخن گفتن از پیشینیان برای درس‌آموزی است، نه قصه‌گویی و تاریخ‌نگاری؛ بنابراین نباید انتظار داشت قرآن پر از پیش‌گویی‌هایی به سبک کاهنان باشد؛ زیرا قرآن کتاب هدایت، تعلیم اخلاق و حکمت است و به هر چیز بر اساس تحقق این هدف می‌نگرد. البته اخبار غیبی قرآن، هرچند به عنوان تحدی در قرآن نیامده، می‌تواند موضوع [[تحدی قرآن|تحدی و هم‌آورد طلبی]] برای اثبات حقانیت آن در برابر مخالفان قرار گیرد. | |||
==قرآن | === خبر از آینده در قرآن === | ||
قرآن | یکی از اعجازهای محتوایی قرآن کریم، خبر دادن قطعی از حوادث آینده است. پیشگوییهای قرآن، برخلاف پیش‌بینی‌های انسانی که بر حدس، گمان، شهود و دانش محدود بشر استوارند، بر [[وحی]] و علم الهی مبتنی‌اند و ازاین‌رو خطاناپذیر دانسته می‌شوند. این پیش‌گویی‌ها در زمان نزول آیات، با هدف امیدبخشی، تقویت ایمان و یاری مؤمنان در صبر و پایداری بیان شده‌اند. | ||
=== | ==== خبرهای غیبی قرآن از آینده ==== | ||
قرآن در برخی موارد و با انگیزه‌های خاص، از حوادث آینده خبر داده است. این اخبار به‌طور خلاصه عبارت‌اند از: | |||
* خبر از فتح قریب‌الوقوع مکه به دست مسلمانان؛ {{قرآن|قُلْ لِلَّذِینَ کَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَیٰ جَهَنَّمَ ۚ وَبِئْسَ الْمِهَادُ|ترجمه=به آنها که کافر شدند بگو: (از پیروزی موقت خود در جنگ اُحُد، شاد نباشید!) به زودی مغلوب خواهید شد؛ (و سپس در رستاخیز) به سوی جهنم، محشور خواهید شد. و چه بد جایگاهی است!|سوره=آل عمران|آیه=۱۲}} | |||
این آیه، پس از [[جنگ احد]] نازل شده‌است؛ در حالی‌که مسلمانان از نظر شرایط ظاهری سیاسی و نظامی، تا حد قابل توجهی دچار شکست شده و ناامیدی در دل بسیاری از آنها نفوذ کرده‌بود. در این آیه خداوند از پیروزی قریب‌الوقوع مسلمانان در آینده سخن می‌گوید و ضمن بیم‌دادن و هشدار به کافران، به مؤمنان، بشارت موفقیت و پیروزی می‌دهد؛ زمان زیادی نمی‌گذرد که وعده قرآن تحقق می‌یابد و درهای مکه به دست مسلمانان گشوده می‌شود!<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۴۵۰.</ref> | |||
* خبر از پیروزی امپراتوری روم بر امپراتوری ایران؛ {{قرآن|غُلِبَتِ الرُّومُ|۲|فِی أَدْنَی الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ|۳|ترجمه=رومیان در نزدیکترین زمین مغلوب شدند! و آنها پس از مغلوب شدن فعلی به زودی غلبه خواهند کرد.|سوره=روم|آیه=۳-۲}} | |||
خداوند در سوره روم وعده می‌دهد به زودى امپراطورى روم كه از امپراطورى ايران شكست خورد، بعد از چند سال بر آن امپراطورى غلبه خواهد كرد<ref>طباطبايى، محمدحسين، الميزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد باقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ش، ج۱۶، ص232 و 233.</ref> این اتفاق، چنان‌که قرآن از آن خبر داده بود، چند سال بعد به وقوع پیوست؛<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، سال ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص360 - 362.</ref> | |||
* خبر از | * خبر از شکست کافران در جنگ بدر؛ {{قرآن|أَمْ یَقُولُونَ نَحْنُ جَمِیعٌ مُنْتَصِرٌ * سَیُهْزَمُ الْجَمْعُ وَیُوَلُّونَ الدُّبُرَ|ترجمه=بلکه می‌گویند: ما با هم مجتمع و بسیاریم و پیروزیم. به زودی آن جماعت (در جنگ بدر) شکست خورده و به جنگ پشت کنند|سوره=قمر|آیه=۴۴–۴۵}} | ||
قرآن در این آیه از شكست كفار و پراکنده شدن جمعيت آنان پيش‌گويى مىكند. بعد از نازل شدن این آیه، [[جنگ بدر]] پيش آمد و كفار شكست خوردند و اين يكى از پيش‌گويي‌هاى قرآن كريم است.<ref>طباطبايى، محمدحسين، الميزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد باقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ش، ج۱۹، ص 138 و139.</ref> | |||
* | * قرآن با هدف اثبات رسالت پیامبر اکرم(ص) و وحیانی‌بودن خود، از مخالفان خواسته است اگر در حقانیت رسالت آن حضرت تردید دارند، کتابی مانند قرآن یا ده سوره یا یک سوره همانند آن بیاورند<ref>مركز فرهنگ و معارف قرآن، دايره المعارف قرآن كريم، قم، بوستان كتاب قم، چاپ سوم، ۱۳۸۲ش، ج۷، ص۲۷۳.</ref>: {{قرآن|وَإِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَیٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَکُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ|ترجمه=و اگر شما را شکی است در قرآنی که بر بنده خود (محمد) فرستادیم، پس بیاورید یک سوره مانند آن، و گواهان خود را بخوانید به جز خدا، اگر راست می‌گویید|سوره=بقره|آیه=۲۳}} | ||
{{پایان پاسخ}} | {{پایان پاسخ}} | ||
{{مطالعه بیشتر}} | {{مطالعه بیشتر}} | ||
==مطالعه بیشتر== | == مطالعه بیشتر == | ||
* سید رضا مؤدب، ''اعجاز قرآن''، قم، انتشارات احسن الحدیث، چاپ اول، ۱۳۷۹ش. | |||
* محمدهادی معرفت، ''علوم قرآنی''، قم، انتشارات التمهید، چاپ اول، ۱۳۷۸ش. | * محمدهادی معرفت، ''علوم قرآنی''، قم، انتشارات التمهید، چاپ اول، ۱۳۷۸ش. | ||
* سید محمدباقر حجتی، ''تاریخ قرآن کریم''، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۷۷ش. | * سید محمدباقر حجتی، ''تاریخ قرآن کریم''، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۷۷ش. | ||
* محمدتقی مصباح یزدی، ''قرآن‌شناسی''، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول، ۱۳۷۶ش. | * محمدتقی مصباح یزدی، ''قرآن‌شناسی''، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول، ۱۳۷۶ش. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس|۲}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{شاخه | {{شاخه | ||
| شاخه اصلی =علوم قرآن | | شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن | ||
| شاخه فرعی۱ =اعجاز قرآن | | شاخه فرعی۱ = اعجاز قرآن | ||
| شاخه فرعی۲ = | | شاخه فرعی۲ = | ||
| شاخه فرعی۳ = | | شاخه فرعی۳ = | ||
}} | }} | ||
{{تکمیل مقاله | {{تکمیل مقاله | ||
| شناسه = | | شناسه = شد | ||
| تیترها = | | تیترها = شد | ||
| ویرایش = | | ویرایش = | ||
| لینک‌دهی = | | لینک‌دهی = شد | ||
| ناوبری = | | ناوبری = | ||
| نمایه = | | نمایه = | ||
| تغییر مسیر =شد | | تغییر مسیر =شد | ||
| ارجاعات = | | ارجاعات = | ||
| بازبینی نویسنده = | | بازبینی نویسنده = | ||
| بازبینی = | | بازبینی = | ||
| تکمیل = | | تکمیل = | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۰
سؤال
قرآن در مواردی از حوادث آینده خبر داده و مسلمانان این پیش‌گویی‌ها را نشانه الهی‌بودن آن می‌دانند. پرسش این است: اگر صرف پیشگویی از یک حادثه دلیل حقانیت و الهی‌بودن یک کتاب یا ادعا باشد، تفاوت ماهوی پیشگوییهای قرآن با پیشگوییهای افرادی مانند ژول ورن و نوستراداموس چیست؟ با این استدلال باید آنان را پیامبر و کتاب‌هایشان را آسمانی بدانیم! آیا قرآن واقعاً پیشگویی کرده‌است؟
خبر دادن قطعی از حوادث آینده، از اعجاز محتوایی قرآن دانسته می‌شود. تفاوت پیشگوییهای قرآن با پیش‌بینی‌های انسانی در این است که قرآن آنها را مبتنی بر وحی و علم الهی می‌داند؛ ازاین‌رو، تحققشان قطعی و خطاناپذیر است، در حالی‌که پیش‌بینی‌های انسانی بر حدس، گمان یا دانش محدود بشر استوارند و احتمال خطا در آنها وجود دارد.
قرآن کتاب پیشگویی نیست
قرآن معجزه پیامبر اسلام(ص) و کتاب زندگی و تبیین زیست مؤمنانه است، نه کتاب پیشگویی. قرآن شیوه خدایی‌زیستن و زندگی بر محور توحید را می‌آموزد و تنها به مباحثی می‌پردازد که این هدف را محقق کند. اگر در مواردی از غیب خبر داده، نه با هدف پیشگویی، بلکه برای تقویت قلب مؤمنان و نیروبخشی به انگیزه‌های آنان است. پرداختن قرآن به پدیده‌های طبیعی نیز برای توجه‌دادن به توحید و خداشناسی است، نه گزارش علمی؛ و سخن گفتن از پیشینیان برای درس‌آموزی است، نه قصه‌گویی و تاریخ‌نگاری؛ بنابراین نباید انتظار داشت قرآن پر از پیش‌گویی‌هایی به سبک کاهنان باشد؛ زیرا قرآن کتاب هدایت، تعلیم اخلاق و حکمت است و به هر چیز بر اساس تحقق این هدف می‌نگرد. البته اخبار غیبی قرآن، هرچند به عنوان تحدی در قرآن نیامده، می‌تواند موضوع تحدی و هم‌آورد طلبی برای اثبات حقانیت آن در برابر مخالفان قرار گیرد.
خبر از آینده در قرآن
یکی از اعجازهای محتوایی قرآن کریم، خبر دادن قطعی از حوادث آینده است. پیشگوییهای قرآن، برخلاف پیش‌بینی‌های انسانی که بر حدس، گمان، شهود و دانش محدود بشر استوارند، بر وحی و علم الهی مبتنی‌اند و ازاین‌رو خطاناپذیر دانسته می‌شوند. این پیش‌گویی‌ها در زمان نزول آیات، با هدف امیدبخشی، تقویت ایمان و یاری مؤمنان در صبر و پایداری بیان شده‌اند.
خبرهای غیبی قرآن از آینده
قرآن در برخی موارد و با انگیزه‌های خاص، از حوادث آینده خبر داده است. این اخبار به‌طور خلاصه عبارت‌اند از:
- خبر از فتح قریب‌الوقوع مکه به دست مسلمانان؛ ﴿قُلْ لِلَّذِینَ کَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَیٰ جَهَنَّمَ ۚ وَبِئْسَ الْمِهَادُ؛ به آنها که کافر شدند بگو: (از پیروزی موقت خود در جنگ اُحُد، شاد نباشید!) به زودی مغلوب خواهید شد؛ (و سپس در رستاخیز) به سوی جهنم، محشور خواهید شد. و چه بد جایگاهی است!﴾(آل عمران:۱۲)
این آیه، پس از جنگ احد نازل شده‌است؛ در حالی‌که مسلمانان از نظر شرایط ظاهری سیاسی و نظامی، تا حد قابل توجهی دچار شکست شده و ناامیدی در دل بسیاری از آنها نفوذ کرده‌بود. در این آیه خداوند از پیروزی قریب‌الوقوع مسلمانان در آینده سخن می‌گوید و ضمن بیم‌دادن و هشدار به کافران، به مؤمنان، بشارت موفقیت و پیروزی می‌دهد؛ زمان زیادی نمی‌گذرد که وعده قرآن تحقق می‌یابد و درهای مکه به دست مسلمانان گشوده می‌شود![۱]
- خبر از پیروزی امپراتوری روم بر امپراتوری ایران؛ ﴿غُلِبَتِ الرُّومُ۲فِی أَدْنَی الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ۳؛ رومیان در نزدیکترین زمین مغلوب شدند! و آنها پس از مغلوب شدن فعلی به زودی غلبه خواهند کرد.﴾(روم:۳-۲)
خداوند در سوره روم وعده می‌دهد به زودى امپراطورى روم كه از امپراطورى ايران شكست خورد، بعد از چند سال بر آن امپراطورى غلبه خواهد كرد[۲] این اتفاق، چنان‌که قرآن از آن خبر داده بود، چند سال بعد به وقوع پیوست؛[۳]
- خبر از شکست کافران در جنگ بدر؛ ﴿أَمْ یَقُولُونَ نَحْنُ جَمِیعٌ مُنْتَصِرٌ * سَیُهْزَمُ الْجَمْعُ وَیُوَلُّونَ الدُّبُرَ؛ بلکه می‌گویند: ما با هم مجتمع و بسیاریم و پیروزیم. به زودی آن جماعت (در جنگ بدر) شکست خورده و به جنگ پشت کنند﴾(قمر:۴۴–۴۵)
قرآن در این آیه از شكست كفار و پراکنده شدن جمعيت آنان پيش‌گويى مىكند. بعد از نازل شدن این آیه، جنگ بدر پيش آمد و كفار شكست خوردند و اين يكى از پيش‌گويي‌هاى قرآن كريم است.[۴]
- قرآن با هدف اثبات رسالت پیامبر اکرم(ص) و وحیانی‌بودن خود، از مخالفان خواسته است اگر در حقانیت رسالت آن حضرت تردید دارند، کتابی مانند قرآن یا ده سوره یا یک سوره همانند آن بیاورند[۵]: ﴿وَإِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَیٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَکُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ؛ و اگر شما را شکی است در قرآنی که بر بنده خود (محمد) فرستادیم، پس بیاورید یک سوره مانند آن، و گواهان خود را بخوانید به جز خدا، اگر راست می‌گویید﴾(بقره:۲۳)
مطالعه بیشتر
- سید رضا مؤدب، اعجاز قرآن، قم، انتشارات احسن الحدیث، چاپ اول، ۱۳۷۹ش.
- محمدهادی معرفت، علوم قرآنی، قم، انتشارات التمهید، چاپ اول، ۱۳۷۸ش.
- سید محمدباقر حجتی، تاریخ قرآن کریم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۷۷ش.
- محمدتقی مصباح یزدی، قرآن‌شناسی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول، ۱۳۷۶ش.
منابع
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۴۵۰.
- ↑ طباطبايى، محمدحسين، الميزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد باقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ش، ج۱۶، ص232 و 233.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، سال ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص360 - 362.
- ↑ طباطبايى، محمدحسين، الميزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد باقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ش، ج۱۹، ص 138 و139.
- ↑ مركز فرهنگ و معارف قرآن، دايره المعارف قرآن كريم، قم، بوستان كتاب قم، چاپ سوم، ۱۳۸۲ش، ج۷، ص۲۷۳.