اولین مسلمان

سؤال

نخستین ایمان آورنده به رسالت پیامبر اکرم(ص) چه کسی بود؟

مورخان و شرح‌حال‌نگاران تاریخ صدر اسلام به اتفاق، اولین ایمان آورنده به پیامبر(ص) از مردان را علی بن ابی طالب(ع) و از زنان حضرت خدیجه(س) همسر پیامبر دانسته‌اند.^[۱]

برخی گفته‌اند که امام علی(ع) قبل از حضرت خدیجه(س) اولین مؤمن به اسلام است.^[۲] و خدیجه(س) بعد از او به پیامبر(ص) ایمان آورده است. این سخن به دلایلی درست است، چون خود امیرالمؤمنین فرمود: من در کودکی که پیش آن حضرت تربیت می‌شدم آن حضرت مرا با خود به کوه حراء می‌برد و غیر از من کسی از جای او مطلع نبود، و من همیشه با او همراه بودم. در این صورت وقتی وحی نازل شده، علی(ع) در کنار او بوده و شاهد نزول وحی، از اینروی می‌تواند اولین گرونده به پیامبر(ص) باشد.

رسول خدا(ص) نیز در جمله‌ای خطاب به علی فرمود: «إِنَّكَ تَسْمَعُ مَا أَسْمَعُ وَ تَرَى مَا أَرَى إِلاَّ أَنَّكَ لَسْتَ بِنَبِيٍّ..؛ آنچه من می‌شنوم تو نیز می‌شنوی و آنچه من می‌بینم تو نیز می‌بینی غیر از اینکه تو نبی نیستی»^[۳]

ابن سعد در الطبقات، ابن قتیبه دینوری در الامامه و السیاسه، ابن اعثم کوفی در الفتوح و ابن حجر عسقلانی در الاصابه روایتی از پیامبر(ص) نقل کرده‌اند مبنی بر این که علی اولین ایمان آورنده بر من است ملازم او باشید و هیچگاه از او جدا نشوید.^[۴]

بلاذری نیز روایتی آورده مبنی بر این که اول ایمان آورنده علی است.^[۵]

بنابراین برخی از گزارش‌های تاریخی خدیجه علیها السلام را اولین مؤمن به پیامبر(ص) معرفی کرده و برخی علی(ع) را، اما این گزارش‌ها معارض نیستند بلکه جمع بین آن روایات این است که علی از مردان و خدیجه از زنان اول هستند، چون در برخی از روایات نیز گزارش شده که علی و خدیجه و پیامبر هفت سال قبل از همه با پیامبر(ص) نماز خوانده‌اند. قراینی دیگر نیز هست که حاکی از ایمان آنان به پیامبر(ص) قبل از همه است.

مطالعه بیشتر

قرآن و معصومان در آینه علوی، امیر علی حسنلو.
تاریخ پیامبر اسلام، محمد ابراهیم آیتی.

منابع

↑ ابن عبدالبر، یوسف بن عبد الله، الاستیعاب فی معرفه الاصحاب، بیروت، دار الجیل، ج۴، ص۱۸۱۹–۱۸۲۰.
↑ ابن عبدالبر، همان، ج۳، ص۱۰۹۰، ۱۰۹۵ ابن اثیرجزری، اسدالغابه فی معرفه الصحابه، ج۳، ص۵۹۳.
↑ نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، سید جعفر، چاپ پنجم، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۷۳ش، ص۲۲۲۰، ص۱۰۱–۱۰۳.
↑ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق؛ طبقات ابن سعد، ج۱۳، ص۱۵ دینوری، الامامه و السیاسه، بیروت دارالاضواء ۱۴۱، ج۱، ص۲۲، ابن عثم، الفتوح، ج۳، ص۱۶۹
↑ بلاذری انساب الاشراف، ج۱، ص۱۱۲

[1] ابن عبدالبر، یوسف بن عبد الله، الاستیعاب فی معرفه الاصحاب، بیروت، دار الجیل، ج۴، ص۱۸۱۹–۱۸۲۰.

[2] ابن عبدالبر، همان، ج۳، ص۱۰۹۰، ۱۰۹۵ ابن اثیرجزری، اسدالغابه فی معرفه الصحابه، ج۳، ص۵۹۳.

[3] نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، سید جعفر، چاپ پنجم، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۷۳ش، ص۲۲۲۰، ص۱۰۱–۱۰۳.

[4] ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق؛ طبقات ابن سعد، ج۱۳، ص۱۵ دینوری، الامامه و السیاسه، بیروت دارالاضواء ۱۴۱، ج۱، ص۲۲، ابن عثم، الفتوح، ج۳، ص۱۶۹

[5] بلاذری انساب الاشراف، ج۱، ص۱۱۲

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]