الگو بودن حضرت فاطمه(س): تفاوت میان نسخه‌ها

جز (جایگزینی متن - ' (س)' به '(س)')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴: خط ۴:
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
{{درگاه|فاطمی|خانواده}}حضرت زهرا(س) از بزرگ‌ترین زنان جهان اسلام است که به خاطر فضایل و خصوصیات اخلاقی‌اش به‌عنوان الگوی زنان معرفی شده است. [[رسول خدا (ص)|رسول خدا(ص)]] دربارهٔ دخترش فاطمه زهرا(س) فرموده‌اند که ایمان به خدا در اعماق دل و باطن نفوذ کرده است. علی(ع) در پاسخ به پرسش پیامبر(ص) راجع به همسرش، فاطمه(س) را بهترین یار و مددکار خود در طاعت حق معرفی کرده است.
{{درگاه|فاطمی|خانواده}}حضرت زهرا(س) از بزرگ‌ترین زنان جهان اسلام که به خاطر فضایل و خصوصیات اخلاقی‌اش، الگوی زنان معرفی شده است. [[رسول خدا (ص)|رسول خدا(ص)]] دربارهٔ دخترش فاطمه زهرا(س) فرمودند که ایمان به خدا در اعماق دل و باطن آن‌ها نفوذ کرده است. علی(ع) در پاسخ به پرسش پیامبر(ص) راجع به همسرش، فاطمه(س) را بهترین یار و مددکار خود در طاعت حق معرفی کرده است.


[[حضرت زهرا(س)]] بسیار اهل [[صدقه]] و [[انفاق]] بود؛ به طوری که حتی لباس عروسی خود را در شب عروسی به سائلی انقاق کرد. او بارها غذای خود را به فقیر داد و خود گرسنه ماند.
[[حضرت زهرا(س)]] بسیار اهل [[صدقه]] و [[انفاق]] بود؛ به طوری که حتی لباس عروسی خود را در شب عروسی به سائلی انقاق کرد. او بارها غذای خود را به فقیر داد و خود گرسنه ماند.

نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۶

سؤال

حضرت فاطمه(س) از چه لحاظ برای زنان مسلمان الگو هستند؟

درگاه‌ها
فاطمیه.png
زن-و-خانواده.png


حضرت زهرا(س) از بزرگ‌ترین زنان جهان اسلام که به خاطر فضایل و خصوصیات اخلاقی‌اش، الگوی زنان معرفی شده است. رسول خدا(ص) دربارهٔ دخترش فاطمه زهرا(س) فرمودند که ایمان به خدا در اعماق دل و باطن آن‌ها نفوذ کرده است. علی(ع) در پاسخ به پرسش پیامبر(ص) راجع به همسرش، فاطمه(س) را بهترین یار و مددکار خود در طاعت حق معرفی کرده است.

حضرت زهرا(س) بسیار اهل صدقه و انفاق بود؛ به طوری که حتی لباس عروسی خود را در شب عروسی به سائلی انقاق کرد. او بارها غذای خود را به فقیر داد و خود گرسنه ماند.

انس با قرآن و تعلیم آن به فرزندان خویش، درک مسائل سیاسی و اجتماعی حضرت زهرا(س) از دیگر فضائل اخلاقی او بر شمرده شده است. زندگی شخصی فاطمه زهرا(س)، از جمله رفتار عطوفت‌آمیز او با همسر و فرزندانش را سرمشقی برای مادران و زنان دانسته‌اند.

ویژگی‌های حضرت زهرا(س)

امام حسن(ع): «مادرم فاطمه(س) را دیدم که در شب جمعه در محراب ايستاده بود و پیوسته ركوع و سجود می‌كرد ... چنین دعا می‌فرمود از براى مؤمنين و مؤمنات و نام می‌برد ... و از براى خود هيچ دعا نكرد. گفتم: چرا از براى خود هيچ دعا نفرمودى ... گفت: اى پسرم، اول همسايه بعد از آن خانه.‏»[۱]

حضرت زهرا(س) در مدت عمر کوتاه خود الگویی قابل توجه از انسان و زن کامل برای تمامی جهانیان به یادگار گذاشت. از جمله خصوصیات او عبادت زیاد، رابطهٔ صمیمانه با مادر، هم‌راز و هم‌سنگر بودن با پدر، عفاف و حجاب، شوهرداری نمونه، ساده‌زیستی، انس با قرآن و تعلیم آن به فرزندان خویش، مراعات نظم و قوانین در زندگی، تقسیم کار خانه با خادمه‌اش (با وجود حضور کنیز در خانه، یک روز در میان کارها را خود انجام می‌داد)، اهمیت‌دادن به همسایه، ارج‌نهادن به شخصیت کودکان و رعایت عدالت بین فرزندان است.[۲]

ایمان، تقوا و عبادت

  • رسول خدا(ص) دربارهٔ دخترش فاطمه زهرا(س) می‌فرماید: «ایمان به خدا در اعماق دل و باطن زهرا(س) چنان نفوذ کرده که برای عبادت خدا خودش را از همه‌چیز فارغ می‌سازد.»[۳]
  • حسن بصری (۲۱-۱۱۰ق)، از زاهدان مشهور تاریخ اسلام، می‌گفت: «فاطمه زهر‌ا(س) عابدترین مردم بود؛ در عبادت حق‌تعالی آنقدر بر پا ایستاد تا پاهای مبارکش ورم نمود.»[۴]
  • عایشه، همسر رسول خدا (ص)، می‌گفت: «بعد از رسول خدا (ص) کسی را راستگوتر از فاطمه(س) ندیدم.»[۵]

حجاب و عفاف

حضرت فاطمهٔ زهرا(س)، در دوران پس از رحلت رسول خدا(ص)، مجبور شد تا با نامحرمان به احتجاج بپردازد. حضور ایشان در جامعه نه‌تنها با عفاف ایشان منافات نداشت، بلکه او را در جامعه به‌عنوان باحجاب‌ترین و عفیف‌ترین زنان معرفی کرد. او در مسجد سخنرانی کرد، اما درخواست کردکه هنگام رفتن به مسجد، زنان بنی‌هاشم او را همراهی کنند و اطرافش را احاطه نمایند. همچنین، در مسجد پرده‌ای میان زنان و مردان آویختند و ایشان از پشت پرده سخنرانی کرد.[۷]

رفتار با همسر

  • حضرت فاطمه(س) از لحظهٔ ورود به خانه سادهٔ حضرت علی(ع) تا آخرین روز زندگی، همراه همیشگی همسرش بود. حضرت علی(ع)، در پاسخ به پرسش پیامبر راجع به همسرش، فاطمه(س) را بهترین یار و مددکار خود در طاعت حق معرفی کرد.[۸]
  • ادب و احترام همسران نسبت به یکدیگر اقتضا می‌کند که از بیان کمبودهای خانهٔ خود به دیگران خودداری کند. روزی فاطمه(س) به حضور پدرش رسید در حالی که آثار ضعف و گرسنگی از چهره زهرا(س) نمایان بود. رسول خدا(ص)، وقتی این حالت را مشاهده کرد، دستهایش را به سوی آسمان بلند کرد و گفت: «خدایا گرسنگی فرزندم را به سیری تبدیل کن و وضع او را سامان بده.»[۹]

رفتار با فرزند

  • سلمان می‌گوید: روزی فاطمه(س) را دیدم که مشغول آسیاب‌کردن بود. در این هنگام، فرزندش حسین(ع) گریه می‌کرد و بی‌تاب بود. عرض کردم برای کمک به شما آسیاب کنم یا بچه را آرام نمایم. او فرمود: «برای آرام‌کردن فرزندم من اولویت دارم، شما آسیاب را بچرخانید.»[۱۰]
  • فاطمه زهرا(س) در لحظات پایانی عمر خود نگران حال فرزندانش بود. بیشترین نگرانی او برای محرومیت آنها از مادر بود. به همین دلیل به حضرت علی(ع) پیشنهاد کرد که پس از او کسی را به همسری انتخاب کند که بتواند از عهدهٔ تربیت درست فرزندانش برآید.[۱۱]
  • نقل شده است که حضرت زهرا(س) با فرزندش امام حسن(ع) بازی می‌کرد و او را بالا می‌انداخت و می‌فرمود:‏ «پسرم حسن مانند پدرت باش؛ میان حق و باطل جدایی افکن. خدایی را بپرست که صاحب نعمت‌های متعدد است و هیچگاه با ظالمان دوستی مکن.»[۱۲]

رفتار با مردم

یکی از نقش‌آفرینی‌های حضرت زهرا‌(س) در حیات دینی خود تلاش برای بالابردن فرهنگ انسانی و دینی جامعه از طریق رشددادن اندیشهٔ و رفع شبهات آنان بود. نقل شده است که زنی نزد فاطمه(س) رسید و گفت: «مادری پیر و ناتوان دارم که در نماز بسیار اشتباه می‌کند؛ مرا فرستاده تا از شما بپرسم که چگونه نماز بخواند.» آن حضرت فرمود: «هرچه می‌خواهی بپرس.» آن زن سؤالات خود را مطرح کرد، تا به ده سؤال رسید و فاطمه(س) با روی گشاده جواب داد. زن از زیادی پرسش‌های خود شرمنده شد و گفت: «شما را بیش از این زحمت نمی‌دهم.» حضرت گفت: «باز هم بپرس.» آنگاه برای تقویت روحیه سؤال‌کننده چنین فرمود: «اگر به کسی کاری واگذار کنند، برای مثال از او بخواهند که بار سنگینی را به ارتفاع بلندی حمل کنند و در برابر این کار صدهزار دینار به او جایزه بدهند، آیا او با توجه به آن پاداش احساس خستگی می‌کند؟» زن جواب منفی داد. آن حضرت(س) فرمود: «من در برابر پرسشی که جواب می‌گویم از خدا پاداشی به مراتب بیشتر دریافت می‌کنم و هرگز ملول و خسته نمی‌شوم.» از رسول خدا(ص) شنیدم که روز قیامت دانشمندان اسلام در برابر خدا حاضر می‌شوند و به اندازهٔ کوششی که در راه هدایت مردم کرده‌اند از خدای خود پاداش می‌گیرند.[۱۳]

صدقه و انفاق

حضرت زهرا(س) بسیار اهل صدقه و انفاق بود؛ فقیری، پس از اتمام عروسی حضرت زهرا(س) و امام علی(ع)‌ به در خانه آنان رفته و درخواست کمک کرد و حضرت زهرا لباس عروسی‌اش را به فقیر داد و خود لباس کهنه به تن کردند.[۱۴] او همچنین بارها غذای خود را به فقیر داد و خود گرسنه ماند.[۱۵]

مطالعه بیشتر

  • فاطمه زهرا(س) بانوی نمونه اسلام، ابراهیم امینی، انتشارات شفق.
  • زندگانی حضرت فاطمه(س)،سید جعفر شهیدی، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

منابع

  1. اربلی، علی بن عیسی، تصحیح ابراهیم میانجی، تهران، انتشارات اسلامیه، ۱۳۸۲ش.
  2. المجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ‏بحارالأنوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة، بیروت‏، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ج ۴۳، ص ۹۱.
  3. المجلسی، ‏بحارالأنوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة، ج ۴۳، ص ۴۶.
  4. المجلسی، ‏بحارالأنوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة، ج ۴۳، ص ۷۶.
  5. المجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ‏بحارالأنوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة، بیروت‏، دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ج ۴۳، ص ۸۴.
  6. شریعتی، علی، فاطمه فاطمه است، تهران، انتشارات سلمان، ۱۳۵۷ش، ص۱۳۴.
  7. ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبة‌الله، شرح نهج البلاغة، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، مكتبة آية الله المرعشی النجفی، ۱۴۱۴ق، ج ۱۶، ص ۲۴۹.
  8. مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ‏بحارالأنوار، بیروت‏: دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۱۱۷.
  9. المجلسی، ‏بحارالأنوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة، ج ۴۳، ص ۶۲.
  10. المجلسی، ‏بحارالأنوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة،ج ۴۳، ص ۲۸۰.
  11. المجلسی، ‏بحارالأنوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة، ج ۴۳، ص ۱۷۸.
  12. مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ‏بحارالأنوار، بیروت‏: دار إحیاء التراث العربی، ‏۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۲۸۶.
  13. النوری، حسین بن محمدتقی، مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، قم، ‏مؤسسة آل‌البيت عليهم السلام‏، ج ۱۷، ص ۳۱۷-۳۱۸.
  14. صفوری، عبدالرحمن بن عبدالسلام، نزهة المجالس و منتخب النفايس، ج۲، ص۱۷۵، مصر، المطبعة الکاستلیة، ۱۲۸۳ق؛ شوشتری، قاضى نورالله‏، احقاق الحق و إزهاق الباطل، ج۱۰، ص۴۰۱، قم، مکتبة آیة الله المرعشى النجفى‏، چاپ اول‏، ۱۴۰۹ق.
  15. محلاتی، ذبیح‌الله،ریاحین الشَّریعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۶ش، ج ۱، ص ۷۲.