جایگاه عید غدیر
 | این مقاله نیازمند گسترش است. لطفاً اگر تخصص و توانایی گسترش این مقاله را دارید، آن را بهبود بخشید. |
عید غدیر سالروز واقعه غدیر است که در آن پیامبر(ع)، امام علی(ع) را به عنوان خلیفه و جانشین خود معرفی کرد. عید غدیر بر اساس روایات، بزرگترین عید خدا است و همه پیامبران در طول تاریخ و پیش از وقوع، آن را عید گرفتهاند.[۱] شیعیان با زنده کردن خاطرات این روز، از فراموشی امر پیامبر(ص) به امت اسلام جلوگیری میکنند. زنده نگه داشتن واقعه غدیر را به معنای زنده نگه داشتن امامت، ولایت و هدایت بشریت دانستهاند.[نیازمند منبع]
بر اساس کتاب مستدرک نهجالبلاغه، امام علی(ع) در خطبهای که در روز عید غدیر ایراد کرد، عید غدیر را روز عهد و پیمان و روز بزرگی دانست که برهان خدا در آن روشن شد و پرداختههای فرعون، هامان و قارون تباه شد.[۲] طبق روایات این روز در آسمان به «عهد مَعْهود؛ پیمان شناخته شده» و در زمین به «میثاق مأخوذ؛ پیمان گرفتهشده» شناخته میشود. در روایتی امام صادق(ع)، روزه گرفتن در روز غدیر را برابر با روزه گرفتنِ همه روزهای عمر دنیا دانسته است.[۱] بر اساس روایتی دیگر، وقتی از پیامبر(ص) سؤال شد آیا برای مسلمانان به جز دو عید فطر و قربان عید دیگری هست؟ پاسخ داد: «عید غدیر و روز نصب علی(ع) به ولایت، از آن دو عید برتر است».[۳]
اصل واقعه غدیر از سوی ۱۱۰ صحابی و ۸۴ تابعی در کتابهای حدیثی شیعه و سنی نقل شده است.[۴] علامه امینی نام دهها کتاب از منابع اهلسنت که در آن حدیث غدیر ذکر شده آورده است.[۵] برخی از منابع اهلسنت که در آن واقعه غدیر ذکر شده و به نزول آیه تبلیغ (يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ...) نیز تصریح شده چنین است:
- ابن عساکر، تاریخ دمشق
- فخررازی، مفاتیح الغیب
- ثعلبی، الکشف و البیان
- حموینی، فراید السمطین
- ابن صبّاغ مالکی، الفصول المهمّه
- آلوسی، روح المعانی.
و نیز از جمله کتابهایی اهلسنت که در آن اصل واقعه غدیر ذکر شده، ولی به آیه تبلیغ اشارهای نشده عبارتند از:
- احمد بن حنبل، المسند
- حاکم، المستدرک
- محبالدین طبری، الریاض النظرة
- سیوطی. الحاوی للفتاوی
- بلاذری، انساب الاشراف
- خوارزمی، المناقب
- متقی هندی، کنزل العمال
- ابن صبّاغ مالکی، الفصول المهمّه
- سمهودی، وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی.
همچنین در برخی کتابهای اهل سنت جمله «من کنت مولاه فعلی مولاه» بدون اشاره به جریان غدیر خم آمده، که برخی از آنها عبارتند از:
- الصحیح، ترمذی، ج۵، ص۲۹۷
- السنن، ابن ماجه، ج۱، ص۴۵
- التاریخ الکبیر، بخاری، ج۱، ص۳۷۵
- تاریخ الاسلام، ذهبی، ج۲، ص۱۹۶.
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، دوم، ۱۴۰۳ق، ج۹۵، ص۲۰۳ و ۳۲۱. شیخ مفید، محمد، مقنعه، جامعه مدرسین، قم، ۱۴۱۰ق. ص۲۰۳. وسائل، ج۸، ص۸۹.
- ↑ کاشف الغطاء، هادی، مستدرک نهج البلاغه، بیروت، مکتبه الاندلس، بی تا، ص۸۱.
- ↑ حکیمی، محمد رضا، حماسه غدیر، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، بی تا، ص۴۴ و کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۳۰۳.
- ↑ طهرانی، امامشناسی، ج۷، درسهای ۹۸–۹۹.
- ↑ امینی، ابراهیم، الغدیر، ج۱–۲، ص۱۴ تا ۱۰۸.