تاثیرات حفظ قرآن

سؤال

حفظ قرآن دارای چه اثراتی است؟ آیا در روایات به موضوع حفظ قرآن اشاره شده است؟

درگاه‌ها

حفظ قرآن، دارای آثار و برکاتی فروانی است از جمله: هم‌نشینی با فرشتگان؛ اشراف و بزرگ امت؛ ایمنی از عذاب الهی؛ آبادی قالب؛ آمرزش گناهان؛ پاداش دو برابری؛ رسیدن به مقام شفاعت کردن؛ درجات بهشتی؛ پاداشی همانند پیامبران؛ هدایت یافتگی؛ تقویت حافظه.

حفظ قرآن توفیقی الهی

قرآن، برترین و بالاترین هدیه خداوند به بشر است و حفظ آن، یکی از توفیقات الهی خواهد بود که شامل حال هر کسی نخواهد شد. مداومت در قرائت و حفظ قرآن عامل بسیاری از توفیقات و برکات الهی است و کسی که عادت به قرائت، حفظ و تدبّر در مفاهیم قرآنی نماید، آنها را فراموش نمی‌نماید.

آثار و برکات حفظ قرآن کریم

حفظ قرآن دارای آثار و برکاتی است که به برخی از آنها اشاره می‌شود.

• هم‌نشینی با فرشتگان: هم‌نشینی با فرشتگان، از جمله آثار اخروی حفظ قرآن کریم برشمرده شده است. امام صادق(ع) می‌فرماید: «حافظ قرآنی که به آن عمل کند، با فرشتگان پیغام‌بر و نیک رفتار هم‌نشین می‌گردد.»
• اشراف و بزرگ امت: امام صادق(ع) فرموده‌اند که حافظ قرآن، در شمار بزرگان امت جای خواهد گرفت: «اَشراف و بزرگان امت من، قاریان و حافظان و شب زنده‌دارانند.»
• ایمنی از عذاب الهی: در روایات در خصوص ایمنی از عذاب الهی برای حافظان قرآن، نویدهایی وجود دارد. امیرمؤمنان(ع) می‌فرماید: «قرآن را تلاوت کنید و آن را به خاطر بسپارید، زبرا خداوند متعال دلی که قرآن در آن باشد عذاب نمی‌کند.»حفظ قرآن مجید و انس با آن، انسان را در مسیر عمل به وحی و بهره جستن از معارف آن قرار می‌دهد و در نتیجه از آتش دوزخ مصون می‌دارد. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که: «اگر قرآن در پوستی باشد، آتش بدان نخواهد رسید».
• آبادی قالب: آبادی قلب، دیگر تأثیری است که برای حفظ قرآن گزارش شده است. پیامبر اکرم(ص) فرمود: «کسی که در درونش چیزی (سوره یا آیه‌ای) از قرآن نباشد، مانند خانه ویران است».
• آمرزش گناهان: مشمول آمرزش الهی بودن، از دیگر خواص و اثرات حفظ قرآن است که در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است: «کسی که قرآن را از حفظ بخواند و گمان کند خدای تعالی او را نمی‌آمرزد، در شمار کسانی است که آیات الهی را به تمسخر گرفته‌اند».
• پاداش دو برابری: پاداش مضاعفی نیز برای کسانی که به حفظ قرآن همت داشته باشند، ذکر شده است. امام صادق(ع) فرمود: «هر کس در فراگیری قرآن بکوشد و به سبب کمی حافظه آن را به سختی حفظ کند دو پاداش دارد».
• رسیدن به مقام شفاعت کردن: پذیرفته شدن شفاعت حافظ قرآن در حق اعضای خانواده‌اش، یکی از نویدهایی است که به این افراد داده شده است. حضرت محمد(ص) فرمود: «هر که (آن قدر) قرآن بخواند تا حفظ شود، خداوند او را به بهشت داخل خواهد کرد و شفاعتش را درباره ده تن از اعضای خانواده‌اش که آتش بر آنها واجب شده، می‌پذیرد».
• درجات بهشتی: بهره‌مندی از بالاترین درجات بهشت، دیگر نوید اخروی در حق حافظان قرآن است. از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: «درجات بهشت به تعداد آیه‌های قرآن است چون صاحب قرآن داخل بهشت شود، به وی می‌گویند بخوان و بالا برو که هر آیه‌ای را درجه‌ای است. پس برتر از درجه حافظ قرآن درجه‌ای نیست».
• پاداشی همانند پیامبران: گفته شده است که حافظان قرآن، پاداشی همانند پاداش انبیاء را کسب می‌کنند. پیامبر اکرم(ص) به سلمان فارسی فرمود: «ای سلمان،... همانا بعد از انبیا بهترین بندگان نزد خداوند، عالمانند و سپس قاریان و حافظان قرآن. آنان همانند انبیا از دنیا می‌روند، همراه آنان از گورها برانگیخته می‌شوند، در کنار آنان از صراط می‌گذرند و پاداش آن‌ها را (از خداوند) دریافت می‌کنند».
• هدایت یافتگی: حضرت علی(ع) می‌فرماید: «هیچ‌کس با قرآن هم‌نشین نمی‌شود مگر اینکه از کنار آن با افزایش یا کاهش برمی‌خیزد: افزایش هدایت یا کاهش گمراهی.»
• تقویت حافظه: یکی از امتیازات حفظ قرآن مجید، تقویت حافظه در ضمن حفظ قرآن است که در روایات به آن اشاره شده است. از آنجا که حفظ این کتاب آسمانی به تکرار پیوسته و قرائت زیاد آن وابسته است، طبیعتا حفظ قرآن، خود حافظه را نیز تقویت خواهد کرد.

مطالعه بیشتر

• آثار حفظ قرآن و درک مفاهیم آن؛ منصوره مسلمی، مهدیه به‌نژاد‌فر
• کتاب حفظ قرآن و آثار روان شناختی آن؛ مصطفی عباسی‌مقدم، محمدرضا تمنایی‌فر، عصمت کاشی