مذهب قاتلان امام حسین: تفاوت میان نسخهها
حسین بادروج (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین بادروج (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
{{درگاه|امام حسین||}} | {{درگاه|امام حسین||}} | ||
درباره مذهب قاتلان [[امام حسین(ع)]] دو ادعای عمده مطرح شده است: نخست اینکه قاتلان آن حضرت [[اهل سنت]] بودند و دوم اینکه [[شیعیان کوفه]] دست به این جنایت زدند. بررسی منابع تاریخی و رجالی نشان میدهد که هیچیک از این دو ادعا به صورت مطلق درست نیست. قاتلان اصلی [[امام حسین(ع)]]، فرماندهان و سربازان سپاه [[بنیامیه]] بودند که بیشتر آنان نه شیعه واقعی | درباره مذهب قاتلان [[امام حسین(ع)]] دو ادعای عمده مطرح شده است: نخست اینکه قاتلان آن حضرت [[اهل سنت]] بودند و دوم اینکه [[شیعیان کوفه]] دست به این جنایت زدند. بررسی منابع تاریخی و رجالی نشان میدهد که هیچیک از این دو ادعا به صورت مطلق درست نیست. قاتلان اصلی [[امام حسین(ع)]]، فرماندهان و سربازان سپاه [[بنیامیه]] بودند که بیشتر آنان نه شیعه واقعی بهشمار میآمدند و نه لزوماً از اهل سنت به معنای امروزی بودند؛ بلکه پیروان حکومت جور و از «شیعیان آل ابیسفیان» محسوب میشدند. خود [[امام حسین(ع)]] در روز [[عاشورا]] خطاب به دشمنان فرمود: «وَیلَکُم یا شِیعَةَ آلِ أَبِی سُفْیان»؛ یعنی ای پیروان خاندان ابوسفیان.<ref>الکوثر، «پاسخ به یک شبهه: آیا قاتلان امام حسین(ع) شیعه بودند؟»، پایگاه خبری الکوثر.</ref> | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
برای پاسخ به این پرسش، نخست باید معنای «[[شیعه]]» در عصر [[امام حسین(ع)]] روشن شود. در آن زمان، واژه «شیعه» به معنای امروزی و به عنوان یک مذهب فقهی-کلامی مشخص وجود نداشت. «شیعه» در معنای اصطلاحی خود، به پیروان [[امام علی(ع)]] گفته میشد که آن حضرت را به عنوان امام منصوب از جانب خداوند و جانشین بلافصل [[پیامبر اسلام(ص)]] میشناختند.<ref>مکارم شیرازی، «شیعه آل ابی سفیان»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله مکارم شیرازی.</ref> در مقابل، کسانی که تنها به عنوان خلیفه چهارم با آن حضرت بیعت کردند و او را برتر از خلفای پیشین نمیدانستند، در زمره شیعیان واقعی | برای پاسخ به این پرسش، نخست باید معنای «[[شیعه]]» در عصر [[امام حسین(ع)]] روشن شود. در آن زمان، واژه «شیعه» به معنای امروزی و به عنوان یک مذهب فقهی-کلامی مشخص وجود نداشت. «شیعه» در معنای اصطلاحی خود، به پیروان [[امام علی(ع)]] گفته میشد که آن حضرت را به عنوان امام منصوب از جانب خداوند و جانشین بلافصل [[پیامبر اسلام(ص)]] میشناختند.<ref>مکارم شیرازی، «شیعه آل ابی سفیان»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله مکارم شیرازی.</ref> در مقابل، کسانی که تنها به عنوان خلیفه چهارم با آن حضرت بیعت کردند و او را برتر از خلفای پیشین نمیدانستند، در زمره شیعیان واقعی بهشمار نمیآمدند.<ref>میلانی، ناگفتههای عاشورا، ص۲۴۷.</ref> | ||
== بررسی ادعای اول: قاتلان از اهل سنت بودند == | == بررسی ادعای اول: قاتلان از اهل سنت بودند == | ||
این ادعا که «امام حسین توسط اهلسنت به قتل رسیده است» نیز به صورت مطلق نادرست است. در سپاه [[بنیامیه]]، افرادی از گروهها و گرایشهای مختلف حضور داشتند. بیشتر فرماندهان و سربازان این سپاه، نه از شیعیان واقعی بودند و نه از علمای اهل سنت | این ادعا که «امام حسین توسط اهلسنت به قتل رسیده است» نیز به صورت مطلق نادرست است. در سپاه [[بنیامیه]]، افرادی از گروهها و گرایشهای مختلف حضور داشتند. بیشتر فرماندهان و سربازان این سپاه، نه از شیعیان واقعی بودند و نه از علمای اهل سنت بهشمار میآمدند، بلکه افرادی بودند که در پی منافع دنیوی و تحت فرمان حکومت اموی قرار داشتند.<ref>شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.</ref> | ||
[[ابن زیاد]]، فرمانده سپاه، و [[عمر بن سعد]]، فرمانده میدانی، از چهرههای منفور نزد تمامی فرقههای اسلامی هستند. حتی در [[زیارت عاشورا]] که از منابع معتبر شیعه است، تمامی [[بنیامیه]] و پیروانشان لعن شدهاند.<ref>شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.</ref> | [[ابن زیاد]]، فرمانده سپاه، و [[عمر بن سعد]]، فرمانده میدانی، از چهرههای منفور نزد تمامی فرقههای اسلامی هستند. حتی در [[زیارت عاشورا]] که از منابع معتبر شیعه است، تمامی [[بنیامیه]] و پیروانشان لعن شدهاند.<ref>شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.</ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
بیشتر قاتلان، از پیروان و طرفداران حکومت [[بنیامیه]] بودند و انگیزه اصلی آنان نه اعتقاد دینی، بلکه کسب منافع دنیوی، ترس از [[ابن زیاد]] و [[یزید]]، و حفظ موقعیت خود بود.<ref>شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.</ref> | بیشتر قاتلان، از پیروان و طرفداران حکومت [[بنیامیه]] بودند و انگیزه اصلی آنان نه اعتقاد دینی، بلکه کسب منافع دنیوی، ترس از [[ابن زیاد]] و [[یزید]]، و حفظ موقعیت خود بود.<ref>شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.</ref> | ||
=== | === شیعیان آل ابیسفیان === | ||
تعبیر دقیق [[امام حسین(ع)]] برای دشمنان خود در روز [[عاشورا]]، «شیعیان آل ابیسفیان» است. این تعبیر نشان میدهد که آنان در مقابل «شیعیان [[اهل بیت(ع)]]»، پیروان خاندان [[ابوسفیان]] و [[بنیامیه]] بودند.<ref>مکارم شیرازی، «شیعه آل ابی سفیان»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله مکارم شیرازی.</ref> | تعبیر دقیق [[امام حسین(ع)]] برای دشمنان خود در روز [[عاشورا]]، «شیعیان آل ابیسفیان» است. این تعبیر نشان میدهد که آنان در مقابل «شیعیان [[اهل بیت(ع)]]»، پیروان خاندان [[ابوسفیان]] و [[بنیامیه]] بودند.<ref>مکارم شیرازی، «شیعه آل ابی سفیان»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله مکارم شیرازی.</ref> | ||
نسخهٔ ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۴۴
درباره مذهب قاتلان امام حسین(ع) دو ادعای عمده مطرح شده است: نخست اینکه قاتلان آن حضرت اهل سنت بودند و دوم اینکه شیعیان کوفه دست به این جنایت زدند. بررسی منابع تاریخی و رجالی نشان میدهد که هیچیک از این دو ادعا به صورت مطلق درست نیست. قاتلان اصلی امام حسین(ع)، فرماندهان و سربازان سپاه بنیامیه بودند که بیشتر آنان نه شیعه واقعی بهشمار میآمدند و نه لزوماً از اهل سنت به معنای امروزی بودند؛ بلکه پیروان حکومت جور و از «شیعیان آل ابیسفیان» محسوب میشدند. خود امام حسین(ع) در روز عاشورا خطاب به دشمنان فرمود: «وَیلَکُم یا شِیعَةَ آلِ أَبِی سُفْیان»؛ یعنی ای پیروان خاندان ابوسفیان.[۱]
مفهومشناسی
برای پاسخ به این پرسش، نخست باید معنای «شیعه» در عصر امام حسین(ع) روشن شود. در آن زمان، واژه «شیعه» به معنای امروزی و به عنوان یک مذهب فقهی-کلامی مشخص وجود نداشت. «شیعه» در معنای اصطلاحی خود، به پیروان امام علی(ع) گفته میشد که آن حضرت را به عنوان امام منصوب از جانب خداوند و جانشین بلافصل پیامبر اسلام(ص) میشناختند.[۲] در مقابل، کسانی که تنها به عنوان خلیفه چهارم با آن حضرت بیعت کردند و او را برتر از خلفای پیشین نمیدانستند، در زمره شیعیان واقعی بهشمار نمیآمدند.[۳]
بررسی ادعای اول: قاتلان از اهل سنت بودند
این ادعا که «امام حسین توسط اهلسنت به قتل رسیده است» نیز به صورت مطلق نادرست است. در سپاه بنیامیه، افرادی از گروهها و گرایشهای مختلف حضور داشتند. بیشتر فرماندهان و سربازان این سپاه، نه از شیعیان واقعی بودند و نه از علمای اهل سنت بهشمار میآمدند، بلکه افرادی بودند که در پی منافع دنیوی و تحت فرمان حکومت اموی قرار داشتند.[۴]
ابن زیاد، فرمانده سپاه، و عمر بن سعد، فرمانده میدانی، از چهرههای منفور نزد تمامی فرقههای اسلامی هستند. حتی در زیارت عاشورا که از منابع معتبر شیعه است، تمامی بنیامیه و پیروانشان لعن شدهاند.[۵]
بررسی ادعای دوم: قاتلان از شیعیان کوفه بودند
این ادعا که «شیعیان کوفه امام حسین را کشتند» از سوی برخی گروهها، از جمله وهابیان، مطرح میشود تا تشیع را زیر سؤال ببرند.[۶] در پاسخ به این ادعا، چند نکته اساسی مطرح است:
عدم حضور شیعیان واقعی در کوفه
در زمان قیام امام حسین(ع)، کوفه دیگر مرکز تجمع شیعیان واقعی نبود. معاویه، زیاد بن ابیه را بر کوفه گمارد و او به تعقیب، قتل، حبس و آواره کردن شیعیان واقعی امام علی(ع) پرداخت، تا جایی که به گفته ابن ابیالحدید، «هیچ مرد شناختهشدهای که به تشیع علی(ع) معروف باشد، در کوفه باقی نماند.»[۷]
تفاوت میان دعوتکنندگان و قاتلان
بسیاری از کسانی که به امام حسین(ع) نامه نوشتند و او را به کوفه دعوت کردند، بعداً پیمان خود را شکستند و به سپاه بنیامیه پیوستند. اما این افراد از ابتدا نیز شیعه واقعی به معنای اعتقاد به امامت آن حضرت نبودند؛ آنان امام حسین(ع) را به عنوان نوه پیامبر(ص) و فردی شایسته برای خلافت میشناختند، نه به عنوان امام معصوم منصوب از جانب خدا.[۸]
انسلاخ از تشیع در لحظه قتل
حتی اگر فرض شود که برخی از قاتلان در ابتدا شیعه بودهاند، در لحظهای که به جنگ با امام حسین(ع) برخاستند، از تشیع خارج شدند. امام باقر(ع) در تعریف شیعه فرموده است: «به خدا سوگند، شیعه ما نیست مگر کسی که از خدا بترسد و او را اطاعت کند.»[۹]
مذهب واقعی قاتلان
بر اساس منابع تاریخی و رجالی، مذهب واقعی قاتلان امام حسین(ع) را میتوان چنین توصیف کرد:
پیروان حکومت جور
بیشتر قاتلان، از پیروان و طرفداران حکومت بنیامیه بودند و انگیزه اصلی آنان نه اعتقاد دینی، بلکه کسب منافع دنیوی، ترس از ابن زیاد و یزید، و حفظ موقعیت خود بود.[۱۰]
شیعیان آل ابیسفیان
تعبیر دقیق امام حسین(ع) برای دشمنان خود در روز عاشورا، «شیعیان آل ابیسفیان» است. این تعبیر نشان میدهد که آنان در مقابل «شیعیان اهل بیت(ع)»، پیروان خاندان ابوسفیان و بنیامیه بودند.[۱۱]
افراد بیدین و فرصتطلب
برخی از قاتلان، افرادی بودند که اسلام را تنها در ظاهر پذیرفته بودند و در باطن به دین پایبند نبودند. امام حسین(ع) در روز عاشورا به آنان فرمود: «اگر دین ندارید و از روز قیامت نمیترسید، پس در دنیای خود آزاد باشید.»[۱۲]
منابع
- ↑ الکوثر، «پاسخ به یک شبهه: آیا قاتلان امام حسین(ع) شیعه بودند؟»، پایگاه خبری الکوثر.
- ↑ مکارم شیرازی، «شیعه آل ابی سفیان»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله مکارم شیرازی.
- ↑ میلانی، ناگفتههای عاشورا، ص۲۴۷.
- ↑ شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.
- ↑ شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.
- ↑ الکوثر، «پاسخ به یک شبهه: آیا قاتلان امام حسین(ع) شیعه بودند؟»، پایگاه خبری الکوثر.
- ↑ ولیعصر، «آیا شیعیان کوفه امام حسین علیه السلام را شهید کردند؟»، پایگاه ولیعصر.
- ↑ الکوثر، «پاسخ به یک شبهه: آیا قاتلان امام حسین(ع) شیعه بودند؟»، پایگاه خبری الکوثر.
- ↑ ولیعصر، «آیا شیعیان کوفه امام حسین علیه السلام را شهید کردند؟»، پایگاه ولیعصر.
- ↑ شیعهشناسی، «هیچیک از سران سپاه یزید جزو شیعیان ذکر نشده است»، مجمع جهانی شیعهشناسی.
- ↑ مکارم شیرازی، «شیعه آل ابی سفیان»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله مکارم شیرازی.
- ↑ الکوثر، «پاسخ به یک شبهه: آیا قاتلان امام حسین(ع) شیعه بودند؟»، پایگاه خبری الکوثر.
