استحاضه: تفاوت میان نسخه‌ها
حسین بادروج (بحث | مشارکت‌ها) بدون خلاصۀ ویرایش |
عمار شاهرودی (بحث | مشارکت‌ها) جز عمار شاهرودی صفحهٔ پیش نویس:استحاضه را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به استحاضه منتقل کرد |
||
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}}{{سوال}}استحاضه چیست و دارای چه احکامی می‌باشد؟ | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}} | |||
{{پایان سوال}}{{پاسخ}} | استحاضه چیست و دارای چه احکامی می‌باشد؟ | ||
{{پایان سوال}} | |||
{{درگاه|واژه‌ها}} | |||
{{پاسخ}} | |||
'''اِسْتِحاضه'''، نوعی خونریزی غیرطبیعی [[رحم]] زن است که برخلاف [[حیض]]، با احکام و شرایط خاص خود همراه بوده و در صورت عدم رعایت، باعث ابطال [[طهارت]] (وضو و [[غسل]]) و ناتوانی در انجام اعمال عبادی مانند نماز و روزه می‌شود. زنی که این خونریزی را تجربه می‌کند، «مُستحاضه» نامیده شده و وظیفه دارد برای حفظ پاکیزگی شرعی و امکان ادای فرایض، تدابیر ویژه‌ای را به کار بندد. فقها این پدیده را به سه دسته اصلی «قلیله»، «متوسطه» و «کثیره» تقسیم کرده‌اند که هر کدام احکام متفاوتی در خصوص تطهیر و دفعات وضو و غسل مورد نیاز دارند. با وجود این خونریزی، برای مستحاضه در صورت انجام دستورالعمل‌های شرعی، امکان انجام اموری چون اقامت در مساجد، قرائت آیات سجده‌دار و حتی [[آمیزش]] جنسی با همسرش فراهم می‌گردد؛ این تمایز نشان‌دهنده اهمیّت مدیریت دقیق این عارضه در چارچوب [[فقه اسلامی]] است تا زن بتواند با حفظ شرایط، به وظایف دینی خود عمل کند. | |||
== ویژگی‌های خون استحاضه == | == ویژگی‌های خون استحاضه == | ||
خروج خون استحاضه از محل خود موجب بطلان وضو و [[غسل]] می‌شود. | خروج خون استحاضه از محل خود موجب بطلان وضو و [[غسل]] می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جامع الشتات فی أجوبة السؤالات |سال=1413|نام=ابو القاسم بن محمد حسن|نام خانوادگی=میرزای قمی|سری=چاپ اول|ناشر=مؤسسه کیهان|جلد=|صفحه=|مکان=تهران}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی|سال=1428|نام=سیدکاظم|نام خانوادگی=طباطبایی یزدی|ناشر=مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)|جلد=1|صفحه=28|مکان=قم}}</ref> از دیدگاه فقهی، هر خونی که از رحم زن خارج شود و منشأ آن زخم، [[حیض]] یا [[نفاس]] نباشد، خون استحاضه به‌شمار می‌آید.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی|سال=1428|نام=سیدکاظم|نام خانوادگی=طباطبایی یزدی|ناشر=مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)|جلد=1|صفحه=28|مکان=قم}}</ref> در بیشتر موارد، رنگ خون استحاضه زرد، سرد و روان است و بدون فشار یا احساس سوزش از رحم بیرون می‌آید. با این حال، گاهی ویژگی‌های خون حیض را نیز دارد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=تحریر الوسیله|سال=1379|نام=روح‌الله|نام خانوادگی=خمینی|ناشر=موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی|جلد=1|صفحه=57|مکان=تهران}}</ref> زنی که چنین خونی از رحم او خارج شود یا این نوع خون را مشاهده کند، «مستحاضه» نامیده می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله۳۹۲.}}</ref> | ||
== | |||
== اقسام استحاضه == | == اقسام استحاضه == | ||
استحاضه به سه نوع قلیله، متوسطه و کثیره (کم، متوسط و زیاد) تقسیم می‌شود. در تعیین این اقسام، دیدگاه‌های مختلفی میان فقها وجود دارد. | استحاضه به سه نوع قلیله، متوسطه و کثیره (کم، متوسط و زیاد) تقسیم می‌شود. در تعیین این اقسام، دیدگاه‌های مختلفی میان فقها وجود دارد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقی|سال=1386|نام خانوادگی=شهید ثانی|ناشر=بی‌نا|جلد=1|صفحه=390|مکان=بی‌جا}}</ref> | ||
== استحاضهٔ قلیله == | === استحاضهٔ قلیله === | ||
در استحاضه قلیله، زن برای هر نماز باید وضو بگیرد و | در استحاضه قلیله، زن برای هر نماز باید وضو بگیرد و پنبه یا پارچه‌ای که در موضع قرار دارد را تعویض یا آبکشی کند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان= من لا یحضره الفقیه |سال=1409|نام=محمد بن علی|نام خانوادگی= ابن بابویه|ترجمه= علی اکبر غفاری و محمد جواد و صدر بلاغی|ناشر=نشر صدوق|سری=چاپ اول|جلد=1|صفحه=122|مکان=تهران}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی|سال=1428|نام=سیدکاظم|نام خانوادگی=طباطبایی یزدی|ناشر=مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)|جلد=1|صفحه=271|مکان=قم}}</ref> در صورتی‌که خون از دهانه رحم بیرون آمده و مواضع دیگر را نیز آلوده کرده باشد، آن نواحی باید شسته شوند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله۳۹4.}}</ref> | ||
== استحاضهٔ متوسطه == | === استحاضهٔ متوسطه === | ||
در حالت متوسطه، علاوه بر اعمال مربوط به استحاضه قلیله، یک غسل ([[غسل استحاضه]]) پیش از نخستین نمازی که با خون استحاضه متوسطه خوانده می‌شود، لازم است. | در حالت متوسطه، علاوه بر اعمال مربوط به استحاضه قلیله، یک غسل ([[غسل استحاضه]]) پیش از نخستین نمازی که با خون استحاضه متوسطه خوانده می‌شود، لازم است. در روزهای بعد نیز، باید پیش از نماز صبح غسل انجام شود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی|سال=1428|نام=سیدکاظم|نام خانوادگی=طباطبایی یزدی|ناشر=مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)|جلد=1|صفحه=28|مکان=قم}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الجمل و العقود فی العبادات |سال=1387|نام=محمد بن حسن |نام خانوادگی=طوسی|ترجمه=محمد واعظ زاده خراسانی|سری=چاپ اول|ناشر=مؤسسه نشر دانشگاه فردوسی مشهد|جلد= |صفحه=184|مکان=مشهد}}</ref> | ||
در | === استحاضهٔ کثیره === | ||
در استحاضه کثیره، افزون بر کارهای مربوط به دو نوع قبلی، لازم است قبل از نمازهای ظهر و عصر و همچنین قبل از نمازهای مغرب و عشاء غسل استحاضه انجام شود. بین وضو و غسل و بین نماز (ظهر و عصر، مغرب و عشاء) نباید فاصله‌ای ایجاد گردد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله413.}}</ref> | |||
== | اگر میان نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشاء فاصله بیفتد، برای هر نماز باید غسل جداگانه انجام گیرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی|سال=1428|نام=سیدکاظم|نام خانوادگی=طباطبایی یزدی|ناشر=مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)|جلد=1|صفحه=28|مکان=قم}}</ref> برخی تصریح کرده‌اند که خواندن نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشاء با یک غسل جایز نیست.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی|سال=1428|نام=سیدکاظم|نام خانوادگی=طباطبایی یزدی|ناشر=مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)|جلد=1|صفحه=28|مکان=قم}}</ref> | ||
== احکام خون استحاضه == | |||
خون استحاضه، همانند سایر انواع خون، نجس است و لازم است بدن یا لباس نمازگزار از آن پاک باشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش احکام لباس نمازگزار، مسئله۸۵۵}}</ref> چنانچه زن مستحاضه یقین داشته باشد که تا پایان وقت نماز خون به‌طور کامل قطع می‌شود یا به اندازه خواندن نماز بند می‌آید، باید صبر کرده و نماز را در حال پاکی بخواند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله410.}}</ref> | |||
== روزه در حال استحاضه == | === روزه در حال استحاضه === | ||
روزه بر زن مستحاضه واجب است، و برخی فقها توصیه می‌کنند که تا حد امکان از خروج خون جلوگیری شود. | روزه بر زن مستحاضه واجب است، و برخی فقها توصیه می‌کنند که تا حد امکان از خروج خون جلوگیری شود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله417.}}</ref> صحت روزه مستحاضه مشروط به انجام غسل‌های لازم برای نمازهاست؛ در مورد استحاضه کثیره، انجام غسل نماز مغرب و عشای شب پیش از روزه، از شروط صحت روزه به‌شمار می‌آید.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله418.}}</ref> | ||
== جواز کارهایی که بر حائض حرام است == | === جواز کارهایی که بر حائض حرام است === | ||
اعمالی که برای زن حائض حرام است، برای زن مستحاضه مجاز می‌باشد؛ مانند ورود به [[مسجدالحرام]] و [[مسجدالنبی]]، توقف در مساجد، خواندن سوره‌های سجده‌دار و نزدیکی با همسر. | اعمالی که برای زن حائض حرام است، برای زن مستحاضه مجاز می‌باشد؛ مانند ورود به [[مسجدالحرام]] و [[مسجدالنبی]]، توقف در مساجد، خواندن سوره‌های سجده‌دار و نزدیکی با همسر.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله428.}}</ref> برخی از [[مراجع تقلید]] جواز انجام این اعمال را منوط به انجام [[غسل‌های واجب]] استحاضه یا تمامی اعمال مربوط به [[طهارت]] نماز دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله428.}}</ref> | ||
لمس خط قرآن نیازمند طهارت است و در مورد جواز آن برای زن مستحاضه میان فقها اختلاف نظر وجود دارد؛ گروهی آن را جایز نمی‌دانند و برخی انجام مجدد وضو یا غسل مرتبط با نماز را برای این عمل واجب می‌دانند. | لمس خط قرآن نیازمند طهارت است و در مورد جواز آن برای زن مستحاضه میان فقها اختلاف نظر وجود دارد؛ گروهی آن را جایز نمی‌دانند و برخی انجام مجدد وضو یا غسل مرتبط با نماز را برای این عمل واجب می‌دانند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله427.}}</ref> | ||
== قطع خون == | === قطع خون === | ||
اگر پیش از اقامه نماز، خون استحاضه قطع شود، درباره کفایت وضو به تنهایی یا لزوم انجام کامل اعمال استحاضه (وضو و غسل) اختلاف دیدگاه وجود دارد. همچنین اگر خون در حین نماز قطع شود، در مورد ادامه نماز یا تجدید طهارت و اعاده آن، اختلاف نظرهایی میان فقها مشاهده می‌شود. | اگر پیش از اقامه نماز، خون استحاضه قطع شود، درباره کفایت وضو به تنهایی یا لزوم انجام کامل اعمال استحاضه (وضو و غسل) اختلاف دیدگاه وجود دارد. همچنین اگر خون در حین نماز قطع شود، در مورد ادامه نماز یا تجدید طهارت و اعاده آن، اختلاف نظرهایی میان فقها مشاهده می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مستمسک العروة الوثقی|سال=1374|نام=محسن|نام خانوادگی=حکیم|ناشر=دار احیاء التراث العربی|جلد=3|صفحه=414 الی 417|مکان=بیروت}}</ref> | ||
== غسل استحاضه == | == غسل استحاضه == | ||
غسل استحاضه مانند سایر غسل‌ها به دو شیوه ترتیبی و ارتماسی انجام می‌شود و تنها در نیت تفاوت دارد. می‌توان چند غسل واجب را با یک نیت انجام داد؛ برای نمونه [[غسل جمعه]]، جنابت و استحاضه با یک غسل قابل انجام است. | غسل استحاضه مانند سایر غسل‌ها به دو شیوه ترتیبی و ارتماسی انجام می‌شود و تنها در نیت تفاوت دارد. می‌توان چند غسل واجب را با یک نیت انجام داد؛ برای نمونه [[غسل جمعه]]، جنابت و استحاضه با یک غسل قابل انجام است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله389.}}</ref> | ||
بهتر است زن مستحاضه، اگر ممکن بود، از خروج خون در حین غسل و تا زمان خواندن نماز جلوگیری کند. | اگر در حین غسل خون قطع نشود اشکالی ندارد، اما چنانچه در میانه غسل، حالت استحاضه متوسطه به کثیره تبدیل گردد، باید غسل را از ابتدا تکرار کرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله416.}}</ref> درباره کفایت غسل استحاضه از وضو میان مراجع تقلید اختلاف نظر وجود دارد و دیدگاه مشهور فقیهان عدم کفایت است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جواهر الکلام|سال=1362|نام=محمد حسن|نام خانوادگی=نجفی|ناشر=دار احیاء التراث العربی|جلد=3|صفحه=240|مکان=بیروت}}</ref> غسل باید پس از داخل شدن وقت نماز انجام شود<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله401.}}</ref> و نباید بین وضو یا غسل با نماز فاصله بیفتد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع|سال=1392|نام=سید محمدحسن|نام خانوادگی=بنی‌هاشمی خمینی|ناشر=دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم|مکان=قم|فصل=بخش استحاضه، مسئله413.}}</ref> بهتر است زن مستحاضه، اگر ممکن بود، از خروج خون در حین غسل و تا زمان خواندن نماز جلوگیری کند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی|سال=1428|نام=سیدکاظم|نام خانوادگی=طباطبایی یزدی|ناشر=مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)|جلد=1|صفحه=273|مکان=قم}}</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس|۲}}{{شاخه | {{پانویس|۲}} | ||
| شاخه اصلی = | {{شاخه | ||
| شاخه فرعی۱ = | | شاخه اصلی =علوم و معارف | ||
| شاخه فرعی۲ = | | شاخه فرعی۱ =فقه | ||
| شاخه فرعی۳ = | | شاخه فرعی۲ =احکام فقهی | ||
}} {{ارزیابی | | شاخه فرعی۳ =احکام زنان | ||
| شناسه = | }} | ||
{{ارزیابی | |||
| شناسه = شد | |||
| عکس = <!--خالی | شد--> | | عکس = <!--خالی | شد--> | ||
| درگاه = | | درگاه = شد | ||
| ادبیات = | | ادبیات = شد | ||
| پیوند = | | پیوند = شد | ||
| ناوبری = | | ناوبری = شد | ||
| تغییرمسیر = | | تغییرمسیر = شد | ||
| ارجاعات = | | ارجاعات = شد | ||
| ارزیابی کمی = | | ارزیابی کمی = شد | ||
| ارزیابی کیفی = | | ارزیابی کیفی = شد | ||
| اولویت = | | اولویت = ج | ||
| کیفیت = | | کیفیت = خیلی خوب | ||
}} {{پایان متن}} | }} | ||
{{پایان متن}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۹
سؤال
استحاضه چیست و دارای چه احکامی می‌باشد؟
درگاه‌ها
اِسْتِحاضه، نوعی خونریزی غیرطبیعی رحم زن است که برخلاف حیض، با احکام و شرایط خاص خود همراه بوده و در صورت عدم رعایت، باعث ابطال طهارت (وضو و غسل) و ناتوانی در انجام اعمال عبادی مانند نماز و روزه می‌شود. زنی که این خونریزی را تجربه می‌کند، «مُستحاضه» نامیده شده و وظیفه دارد برای حفظ پاکیزگی شرعی و امکان ادای فرایض، تدابیر ویژه‌ای را به کار بندد. فقها این پدیده را به سه دسته اصلی «قلیله»، «متوسطه» و «کثیره» تقسیم کرده‌اند که هر کدام احکام متفاوتی در خصوص تطهیر و دفعات وضو و غسل مورد نیاز دارند. با وجود این خونریزی، برای مستحاضه در صورت انجام دستورالعمل‌های شرعی، امکان انجام اموری چون اقامت در مساجد، قرائت آیات سجده‌دار و حتی آمیزش جنسی با همسرش فراهم می‌گردد؛ این تمایز نشان‌دهنده اهمیّت مدیریت دقیق این عارضه در چارچوب فقه اسلامی است تا زن بتواند با حفظ شرایط، به وظایف دینی خود عمل کند.
ویژگی‌های خون استحاضه
خروج خون استحاضه از محل خود موجب بطلان وضو و غسل می‌شود.[۱][۲] از دیدگاه فقهی، هر خونی که از رحم زن خارج شود و منشأ آن زخم، حیض یا نفاس نباشد، خون استحاضه به‌شمار می‌آید.[۳] در بیشتر موارد، رنگ خون استحاضه زرد، سرد و روان است و بدون فشار یا احساس سوزش از رحم بیرون می‌آید. با این حال، گاهی ویژگی‌های خون حیض را نیز دارد.[۴] زنی که چنین خونی از رحم او خارج شود یا این نوع خون را مشاهده کند، «مستحاضه» نامیده می‌شود.[۵]
اقسام استحاضه
استحاضه به سه نوع قلیله، متوسطه و کثیره (کم، متوسط و زیاد) تقسیم می‌شود. در تعیین این اقسام، دیدگاه‌های مختلفی میان فقها وجود دارد.[۶]
استحاضهٔ قلیله
در استحاضه قلیله، زن برای هر نماز باید وضو بگیرد و پنبه یا پارچه‌ای که در موضع قرار دارد را تعویض یا آبکشی کند.[۷][۸] در صورتی‌که خون از دهانه رحم بیرون آمده و مواضع دیگر را نیز آلوده کرده باشد، آن نواحی باید شسته شوند.[۹]
استحاضهٔ متوسطه
در حالت متوسطه، علاوه بر اعمال مربوط به استحاضه قلیله، یک غسل (غسل استحاضه) پیش از نخستین نمازی که با خون استحاضه متوسطه خوانده می‌شود، لازم است. در روزهای بعد نیز، باید پیش از نماز صبح غسل انجام شود.[۱۰][۱۱]
استحاضهٔ کثیره
در استحاضه کثیره، افزون بر کارهای مربوط به دو نوع قبلی، لازم است قبل از نمازهای ظهر و عصر و همچنین قبل از نمازهای مغرب و عشاء غسل استحاضه انجام شود. بین وضو و غسل و بین نماز (ظهر و عصر، مغرب و عشاء) نباید فاصله‌ای ایجاد گردد.[۱۲]
اگر میان نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشاء فاصله بیفتد، برای هر نماز باید غسل جداگانه انجام گیرد.[۱۳] برخی تصریح کرده‌اند که خواندن نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشاء با یک غسل جایز نیست.[۱۴]
احکام خون استحاضه
خون استحاضه، همانند سایر انواع خون، نجس است و لازم است بدن یا لباس نمازگزار از آن پاک باشد.[۱۵] چنانچه زن مستحاضه یقین داشته باشد که تا پایان وقت نماز خون به‌طور کامل قطع می‌شود یا به اندازه خواندن نماز بند می‌آید، باید صبر کرده و نماز را در حال پاکی بخواند.[۱۶]
روزه در حال استحاضه
روزه بر زن مستحاضه واجب است، و برخی فقها توصیه می‌کنند که تا حد امکان از خروج خون جلوگیری شود.[۱۷] صحت روزه مستحاضه مشروط به انجام غسل‌های لازم برای نمازهاست؛ در مورد استحاضه کثیره، انجام غسل نماز مغرب و عشای شب پیش از روزه، از شروط صحت روزه به‌شمار می‌آید.[۱۸]
جواز کارهایی که بر حائض حرام است
اعمالی که برای زن حائض حرام است، برای زن مستحاضه مجاز می‌باشد؛ مانند ورود به مسجدالحرام و مسجدالنبی، توقف در مساجد، خواندن سوره‌های سجده‌دار و نزدیکی با همسر.[۱۹] برخی از مراجع تقلید جواز انجام این اعمال را منوط به انجام غسل‌های واجب استحاضه یا تمامی اعمال مربوط به طهارت نماز دانسته‌اند.[۲۰]
لمس خط قرآن نیازمند طهارت است و در مورد جواز آن برای زن مستحاضه میان فقها اختلاف نظر وجود دارد؛ گروهی آن را جایز نمی‌دانند و برخی انجام مجدد وضو یا غسل مرتبط با نماز را برای این عمل واجب می‌دانند.[۲۱]
قطع خون
اگر پیش از اقامه نماز، خون استحاضه قطع شود، درباره کفایت وضو به تنهایی یا لزوم انجام کامل اعمال استحاضه (وضو و غسل) اختلاف دیدگاه وجود دارد. همچنین اگر خون در حین نماز قطع شود، در مورد ادامه نماز یا تجدید طهارت و اعاده آن، اختلاف نظرهایی میان فقها مشاهده می‌شود.[۲۲]
غسل استحاضه
غسل استحاضه مانند سایر غسل‌ها به دو شیوه ترتیبی و ارتماسی انجام می‌شود و تنها در نیت تفاوت دارد. می‌توان چند غسل واجب را با یک نیت انجام داد؛ برای نمونه غسل جمعه، جنابت و استحاضه با یک غسل قابل انجام است.[۲۳]
اگر در حین غسل خون قطع نشود اشکالی ندارد، اما چنانچه در میانه غسل، حالت استحاضه متوسطه به کثیره تبدیل گردد، باید غسل را از ابتدا تکرار کرد.[۲۴] درباره کفایت غسل استحاضه از وضو میان مراجع تقلید اختلاف نظر وجود دارد و دیدگاه مشهور فقیهان عدم کفایت است.[۲۵] غسل باید پس از داخل شدن وقت نماز انجام شود[۲۶] و نباید بین وضو یا غسل با نماز فاصله بیفتد.[۲۷] بهتر است زن مستحاضه، اگر ممکن بود، از خروج خون در حین غسل و تا زمان خواندن نماز جلوگیری کند.[۲۸]
منابع
- ↑ میرزای قمی، ابو القاسم بن محمد حسن (۱۴۱۳). جامع الشتات فی أجوبة السؤالات. چاپ اول. تهران: مؤسسه کیهان.
- ↑ طباطبایی یزدی، سیدکاظم (۱۴۲۸). العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی. ج۱. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع). ص۲۸.
- ↑ طباطبایی یزدی، سیدکاظم (۱۴۲۸). العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی. ج۱. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع). ص۲۸.
- ↑ خمینی، روح‌الله (۱۳۷۹). تحریر الوسیله. ج۱. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. ص۵۷.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۳۹۲٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ شهید ثانی (۱۳۸۶). الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقی. ج۱. بی‌جا: بی‌نا. ص۳۹۰.
- ↑ ابن بابویه، محمد بن علی (۱۴۰۹). من لا یحضره الفقیه. چاپ اول. ج۱. ترجمهٔ علی اکبر غفاری و محمد جواد و صدر بلاغی. تهران: نشر صدوق. ص۱۲۲.
- ↑ طباطبایی یزدی، سیدکاظم (۱۴۲۸). العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی. ج۱. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع). ص۲۷۱.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۳۹۴٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ طباطبایی یزدی، سیدکاظم (۱۴۲۸). العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی. ج۱. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع). ص۲۸.
- ↑ طوسی، محمد بن حسن (۱۳۸۷). الجمل و العقود فی العبادات. چاپ اول. ترجمهٔ محمد واعظ زاده خراسانی. مشهد: مؤسسه نشر دانشگاه فردوسی مشهد. ص۱۸۴.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۱۳٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ طباطبایی یزدی، سیدکاظم (۱۴۲۸). العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی. ج۱. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع). ص۲۸.
- ↑ طباطبایی یزدی، سیدکاظم (۱۴۲۸). العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی. ج۱. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع). ص۲۸.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش احکام لباس نمازگزار، مسئله۸۵۵». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۱۰٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۱۷٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۱۸٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۲۸٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۲۸٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۲۷٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ حکیم، محسن (۱۳۷۴). مستمسک العروة الوثقی. ج۳. بیروت: دار احیاء التراث العربی. ص۴۱۴ الی ۴۱۷.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۳۸۹٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۱۶٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ نجفی، محمد حسن (۱۳۶۲). جواهر الکلام. ج۳. بیروت: دار احیاء التراث العربی. ص۲۴۰.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۰۱٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسن (۱۳۹۲). «بخش استحاضه، مسئله۴۱۳٫». توضیح المسائل مراجع: ۱۶ مرجع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
- ↑ طباطبایی یزدی، سیدکاظم (۱۴۲۸). العروه الوثقی مع التعلیقات ناصر مکارم شیرازی. ج۱. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع). ص۲۷۳.