پرش به محتوا

تاثیرات حفظ قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

Hrohallah (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{پیش نویس|تکمیل}}
{{شروع متن}}
{{شروع متن}}
{{سوال}}
{{سوال}}
حفظ قرآن دارای چه اثراتی است؟
حفظ قرآن دارای چه اثراتی است؟ آیا در روایات به موضوع حفظ قرآن اشاره شده است؟
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
{{درگاه|واژه‌ها}}
{{درگاه|قرآن}}
 
[[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]]، برترین و بالاترین هدیه حضرت احدیت است به بشر، و حفظ آن یکی از توفیقات بزرگ الهی است که شامل حال هر کسی نمی‌شود. سعادت و لیاقت شخص است که باعث می‌گردد [[شناخت خدا|خداوند متعال]] به او این نعمت بزرگ را عطا فرماید و سعادتمندترین افراد کسانی هستند که پس از حفظ کردن، آن را از دست ندهند و درون خود را از گنج‌های بیکران [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] خالی ننمایند. مداومت در قرائت و حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] عامل بسیاری از توفیقات و برکات الهی است و کسی که عادت به قرائت، حفظ و تدبّر در مفاهیم [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآنی]] نماید و لذت آن بچشد ترک آن بسیار مشکل می‌نماید. با [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] زندگی زیبا می‌شود و جان می‌گیرد و آرامش واقعی به منصه ظهور می‌رسد و بدون [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] آدمی چون جمادی است متحرک که نه روح دارد و نه آرامش واقعی.<ref>محمود جویباری، آموزش حفظ قرآن، ص 11.</ref>


== آثار و برکات حفظ قرآن کریم: ==
'''حفظ قرآن'''، دارای آثار و برکاتی فروانی است از جمله: هم‌نشینی با فرشتگان؛ اشراف و بزرگ امت؛ ایمنی از عذاب الهی؛ آمرزش گناهان؛ پاداش دو برابری؛ رسیدن به مقام شفاعت کردن؛ درجات بهشتی؛ پاداشی همانند پیامبران؛ هدایت یافتگی؛ تقویت حافظه.
و امّا همچنانکه در پاسخ اجمالی نیز اشاره شد حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] دارای آثار و برکاتی است از جمله پاداش‌های [[أخروی]] و معنوی، هدایت [[حقیقت انسان|انسان]]، آرامش روحی، نجات از تنهایی، فهم بهتر [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]]، تقویت حافظه و… که در ادامه در باب هر کدام از این اثرات، نکاتی را یادآور می‌شویم:


===* پاداش معنوی و اُخروی از جمله: ===
== حفظ قرآن توفیقی الهی ==
1. '''هم‌نشینی با [[فرشتگان]]:'''
[[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]]، برترین و بالاترین هدیه خداوند به بشر است و حفظ آن، یکی از توفیقات الهی خواهد بود که شامل حال هر کسی نخواهد شد. مداومت در قرائت و حفظ قرآن عامل بسیاری از توفیقات و برکات الهی است و کسی که عادت به قرائت، حفظ و تدبّر در مفاهیم قرآنی نماید، آنها را فراموش نمی‌نماید.<ref>محمود جویباری، آموزش حفظ قرآن، ص ۱۱.</ref>


[[امام صادق (ع)]] می‌فرماید:{{متن عربی|حافظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآنی]] که به آن عمل کند، با فرشتگان پیغام‌بر و نیک رفتار هم‌نشین می‌گردد.}}<ref>یعقوب کلینی، اصول کافی، ج 4، ص 405.</ref>
== آثار و برکات حفظ قرآن کریم ==
[[حفظ قرآن]] دارای آثار و برکاتی است که به برخی از آنها اشاره می‌شود.


2. '''درشمار بزرگان امت جای گرفتن:'''
* '''هم‌نشینی با فرشتگان:''' هم‌نشینی با [[فرشتگان]]، از جمله آثار اخروی حفظ قرآن کریم برشمرده شده است. [[امام صادق (ع)|امام صادق(ع)]] می‌فرماید: {{متن عربی|حافظ قرآنی که به آن عمل کند، با فرشتگان پیغام‌بر و نیک رفتار هم‌نشین می‌گردد.}}<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۲، ص۶۰۳.</ref>
* '''اشراف و بزرگ امت:''' امام صادق(ع) فرموده‌اند که حافظ قرآن، در شمار بزرگان امت جای خواهد گرفت: {{متن عربی|اَشراف و بزرگان امت من، قاریان و حافظان و شب زنده‌دارانند.}}<ref>ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، ترجمه: غفارى، على اكبر و غفارى، محمد جواد و بلاغى، صدر، تهران، نشر صدوق‏، چاپ اول، ۱۳۶۷ش، ج۶، ص۳۴۶.</ref>
* '''ایمنی از عذاب الهی:''' در روایات در خصوص ایمنی از عذاب الهی برای حافظان قرآن، نویدهایی وجود دارد. [[امیرمؤمنان (ع)|امیرمؤمنان(ع)]] می‌فرماید: {{متن عربی|قرآن را تلاوت کنید و آن را به خاطر بسپارید، زبرا خداوند متعال دلی که قرآن در آن باشد عذاب نمی‌کند.}}<ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بيروت، دار إحياء التراث العربي‏، چاپ: دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۸۹، ص۱۹.</ref>
* '''آمرزش گناهان:''' مشمول آمرزش الهی بودن، از دیگر خواص و اثرات حفظ قرآن است که در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است: {{متن عربی|کسی که قرآن را از حفظ بخواند و گمان کند خدای تعالی او را نمی‌آمرزد، در شمار کسانی است که آیات الهی را به تمسخر گرفته‌اند}}<ref>نوری، حسین، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البيت عليهم السلام‏، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۲۶۹.</ref>
* '''پاداش دو برابری:''' پاداش مضاعفی نیز برای کسانی که به حفظ قرآن همت داشته باشند، ذکر شده است. امام صادق(ع) فرمود: {{متن عربی|هر کس در فراگیری قرآن بکوشد و به سبب کمی حافظه آن را به سختی حفظ کند دو پاداش دارد}}.<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۲، ص۶۰۶.</ref>
* '''رسیدن به مقام شفاعت کردن:''' پذیرفته شدن شفاعت حافظ قرآن در حق اعضای خانواده‌اش، یکی از نویدهایی است که به این افراد داده شده است. حضرت محمد(ص) فرمود: {{متن عربی|هر که (آن قدر) قرآن بخواند تا حفظ شود، خداوند او را به بهشت داخل خواهد کرد و شفاعتش را درباره ده تن از اعضای خانواده‌اش که آتش بر آنها واجب شده، می‌پذیرد.}}<ref>طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان فی تفسیر القرآن، ترجمه: گروهی از مترجمان، تهران، فراهانی، چاپ اول، ج۱، ص۳۰.</ref>
* '''درجات بهشتی:''' بهره‌مندی از بالاترین درجات بهشت، دیگر نوید اخروی در حق حافظان قرآن است. از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: {{متن عربی|درجات بهشت به تعداد آیه‌های قرآن است چون صاحب قرآن داخل بهشت شود، به وی می‌گویند بخوان و بالا برو که هر آیه‌ای را درجه‌ای است. پس برتر از درجه حافظ قرآن درجه‌ای نیست.}}<ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بيروت، دار إحياء التراث العربي‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۸۹، ص۲۲.</ref>
* '''پاداشی همانند پیامبران:''' گفته شده است که حافظان قرآن، پاداشی همانند پاداش انبیاء را کسب می‌کنند. پیامبر اکرم(ص) به سلمان فارسی فرمود: {{متن عربی|ای سلمان،... همانا بعد از انبیا بهترین بندگان نزد خداوند، عالمانند و سپس قاریان و حافظان قرآن. آنان همانند انبیا از دنیا می‌روند، همراه آنان از گورها برانگیخته می‌شوند، در کنار آنان از صراط می‌گذرند و پاداش آن‌ها را (از خداوند) دریافت می‌کنند.}}<ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بيروت، دار إحياء التراث العربي‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۸۹، ص۱۷.</ref>
* '''هدایت یافتگی:''' حضرت علی(ع) می‌فرماید: {{متن عربی|ترجمه=هیچ‌کس با قرآن هم‌نشین نمی‌شود مگر اینکه از کنار آن با افزایش یا کاهش برمی‌خیزد: افزایش هدایت یا کاهش گمراهی.}}<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۲۵۲، خطبه۱۷۶.</ref>
* '''تقویت حافظه:''' یکی از امتیازات حفظ قرآن مجید، تقویت حافظه در ضمن حفظ قرآن است که در روایات به آن اشاره شده است.<ref>ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى ، چاپ دوم، ۱۴۱۳ ق، ج۴، ص۳۶۵.</ref> <ref>طوسى، محمد بن الحسن، تهذيب الأحكام، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۴، ص۱۹۱.</ref> از آنجا که حفظ این کتاب آسمانی به تکرار پیوسته و قرائت زیاد آن وابسته است، طبیعتا حفظ قرآن، خود حافظه را نیز تقویت خواهد کرد.<ref>حسینی، مجتبی، سیمای حافظان نور، صص 47 تا 53 و 61 تا 65.</ref>


[[امام صادق (ع)]] می‌فرماید: {{متن عربی|اَشراف و بزرگان امت من، قاریان و حافظان و [[شب زنده‌دارانند]].}}<ref>محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج 92، ص 177.</ref>
== مطالعه بیشتر ==
 
* آثار حفظ قرآن و درک مفاهیم آن؛ منصوره مسلمی، مهدیه به‌نژاد‌فر
3. '''ایمنی از عذاب الهی:'''
* کتاب حفظ قرآن و آثار روان شناختی آن؛ مصطفی عباسی‌مقدم، محمدرضا تمنایی‌فر، عصمت کاشی
 
[[امیرمؤمنان (ع)]] می‌فرماید: {{متن عربی|[[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] را تلاوت کنید و آن را به خاطر بسپارید، زیرا[[شناخت خدا|خداوند متعال]] دلی که [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] در آن باشد عذاب نمی‌کند.}}<ref>همان، ص 19.</ref>
حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن مجید]] و انس با آن، [[حقیقت انسان|انسان]] را در مسیر عمل به [[ادله عقلی اثبات وحی|وحی]] و بهره جستن از معارف آن قرار می‌دهد و در نتیجه از آتش دوزخ مصون می‌دارد.
 
[[حضرت محمد(ص) از دیدگاه امام علی(ع)|پیامبر اکرم(ص)]] می‌فرماید: "اگر [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] در پوستی باشد، آتش بدان نخواهد رسید.<ref>ابوعلی فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج 1، ص 45.</ref>
 
4. '''آبادی قلب:'''
 
[[حضرت محمد(ص) از دیدگاه امام علی(ع)|پیامبر گرامی اکرم(ص)]] می‌فرماید: "کسی که در درونش چیزی (سوره یا آیه‌ای) از [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] نباشد، مانند خانه ویران است.<ref>علاء الدین علی بن حسام الدین هندی، کنز العمال، ج 1، ص 512، ح 2276.</ref>
چنان‌که خانه ویران نزد مردم ارزش ندارد، دل تهی از آیات الهی نیز نزد [[شناخت خدا|خدا]] بی‌ارزش است و لذا پیامبر فرموده است دلی که از کلام [[ادله عقلی اثبات وحی|وحی]] بی‌بهره باشد، مرده و چون خانه خراب و ویران است.
 
5. '''مشمول آمرزش الهی:'''
 
[[حضرت محمد(ص) از دیدگاه امام علی(ع)|رسول خدا(ص)]] فرمود: "کسی که [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] را از حفظ بخواند و گمان کند [[شناخت خدا|خدای تعالی]] او را نمی‌آمرزد، در شمار کسانی است که آیات الهی را به تمسخر گرفته‌اند.<ref>میرزا حسین نوری، مستدرک الوسائل، ج 4، ص 269.</ref>
 
6. '''پاداش مضاعف:'''
 
[[امام صادق (ع) فرمود: "هر کس در فراگیری [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] بکوشد و به سبب کمی حافظه آن را به سختی حفظ کند دو پاداش دارد. (پاداشی برای حفظ قرآن و پاداشی برای تحمل سختی آن).<ref>یعقوب کلینی، اصول کافی، ج 4، ص 409.</ref>
 
7. '''پذیرفته شدن شفاعت:'''
 
[[حضرت محمد(ص) از دیدگاه امام علی(ع)|پیامبر عظیم الشأن اسلام(ص)]] فرمود: "هر که (آن قدر) [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] بخواند تا حفظ شود، [[شناخت خدا|خداوند]] او را به بهشت داخل خواهد کرد و شفاعتش را درباره ده تن از اعضای خانواده‌اش که آتش بر آنها واجب شده، می‌پذیرد.<ref>ابوعلی فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج 1، ص 45.</ref>
 
8. '''بالاترین درجات بهشت:'''
 
[[حضرت محمد(ص) از دیدگاه امام علی(ع)|پیامبر اکرم(ص)]] فرمود: "درجات [[بهشت]] به تعداد آیه‌های [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] است چون صاحب [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] داخل [[بهشت شود]]، به وی می‌گویند بخوان و بالا برو که هر آیه‌ای را درجه‌ای است. پس برتر از درجه حافظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] درجه‌ای نیست.<ref>محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج 92، ص 22.</ref>
 
9. '''دریافت پاداش انبیاء:'''
 
[[حضرت محمد(ص) از دیدگاه امام علی(ع)|پیامبر (ص)]] فرمود: "ای سلمان،... همانا بعد از انبیا بهترین بندگان نزد [[شناخت خدا|خداوند]]، عالمانند و سپس قاریان و حافظان [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]]. آنان همانند انبیا از دنیا می‌روند، همراه آنان از گورها برانگیخته می‌شوند، در کنار آنان از صراط می‌گذرند و پاداش آن‌ها را (از [[شناخت خدا|خداوند]]) دریافت می‌کنند.<ref>همان، ص 17.</ref>
 
===* هدایت انسان ===
تلاوت و انس با [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] از سفارش‌های مکرّر [[چهارده معصوم(ع)|معصومان (ع)]] است و حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] به‌طور طبیعی به انس با آیات الهی می‌انجامد؛ زیرا حافظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] باید برای تثبیت محفوظات [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآنی‌اش]] دست کم روزی چند بار به قرائت [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] بپردازد. [[چهارده معصوم(ع)|معصومان (ع)]] حافظان [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] را به تکرار آیات الهی فراخوانده، یادآور شده‌اند همان گونه که شتر بسته شده در یک نقطه چنانچه مورد دیدار پیاپی صاحبش واقع نشود جایگاهش را ترک می‌کند، محفوظات حافظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] نیز اگر پیوسته مورد مراجعه و تکرار قرار نگیرد از خاطر زدوده می‌شود؛ بنابراین، حافظ ناگزیر با ر انس می‌گیرد و زمینه هدایت و سعادتش فراهم می‌آید. حضرت علی (ع) می‌فرماید: هیچ‌کس با ر هم‌نشین نمی‌شود مگر اینکه از کنار آن با افزایش یا کاهش برمی‌خیزد: افزایش هدایت یا کاهش گمراهی.<ref>نهج البلاغه، خ 175.</ref>
 
===* آرامش روحی: ===
یاد [[شناخت خدا|خدا]] تأثیر بسزایی در روان آدمی دارد و دل در پرتو آن آرام می‌گیرد. [[شناخت خدا|خداوند متعال]] می‌فرماید: "أَلا بِذِکرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ"<ref>سورة رعد، آیة 28.</ref> آگاه باش که دل‌ها با یاد [[شناخت خدا|خدا]] آرام می‌گیرد.
یکی از نام‌های [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] ، ذکر است تلاوت و حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] نوعی ذکر [[شناخت خدا|خداوند]] است که [[حقیقت انسان|انسان]] در پرتو آن از هجوم بسیاری از فشارهای روانی و اضطرابات درونی مصون می‌ماند.
 
===* نجات از تنهایی: ===
کتاب بهترین هم‌نشین تنهایی است و [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] زیباترین، عمیق‌ترین و با نفوذترین کتاب شمرده می‌شود.
امام سجاد علیه السّلام می‌فرماید: اگر همه مردم روی زمین از دنیا بروند، تا وقتی [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] با من است، از هیچ چیز وحشت ندارم.
 
===* فهم بهتر قرآن: ===
مهم‌ترین و عمده‌ترین اثر حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] درک بهتر آن است. حافظ به سبب تسلط بر همه آیات، ارتباط آن‌ها را نیک در می‌یابد و در پرتو آن درکی بهتر و درست‌تر از [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] به دست می‌آورد.
 
===* تقویت حافظه: ===
یکی از امتیازات [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن مجید]] آن است که تلاوت و به خاطر سپردنش سبب تقویت حافظ می‌شود. در روایات چنان می‌خوانیم که قرائت [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن]] به افزایش حافظه می‌انجامد.<ref>همان، ج 66، ص 290.</ref> از آنجا که حفظ این کتاب آسمانی به تکرار پیوسته و قرائت زیاد آن وابسته است، می‌توان گفت حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن مجید]] حافظه را فزونی می‌بخشد.<ref>سیّد مجتبی حسینی، سیمای حافظان نور، صص 47 تا 53 و 61 تا 65.</ref>
این بود بخشی از اثرات حفظ [[قرآن کریم و معرفی اهداف آن|قرآن کریم]] که در این مختصر، به صورت اجمال بیان گردید.
 
== منابعی برای مطالعه بیشتر درباره حفظ قرآن: ==
# شهریار پرهیزکار، چگونه قرآن را حفظ کنیم، (تهران، نمایندگی ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج، چاپ اول، ۱۳۷۱).
# کاظم گرامی، روش حفظ قرآن کریم، (مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان مقدس رضوی، چاپ دوم، تیر ۷۱).
# سید مجتبی حسینی، سیمای حافظان نور همراه با روش حفظ قرآن، (قم، نصر، چاپ اول، پاییز ۱۳۷۸).
# اسماعیل حمزه‌لو، روش علمی عملی حفظ قرآن کریم، (تهران، هنرستان، چاپ اول، ؤ ۱۳۷۵).
# الحافظ علاء البصری و صفاء الدین البصری، راهیان حفظ قرآن، ترجمه محمد مهدی رضایی، (قم، نوید اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶).
# محمود جویباری، آموزش حفظ قرآن، (قم، ناشر: مؤلف، چاپ اول، بهار ۱۳۷۶).
# سید باقر قبانچی، درباره حفظ قرآن کریم، ترجمه و نگارش ابراهیم احمدیان، (قم، دارالاعتصام، چاپ اول، پاییز ۱۳۷۵).
# محمد حسین حقجو، شیوه‌های حفظ قرآن کریم، (قم، انتشارات قدس، چاپ پنجم، زمستان ۱۳۷۵).


{{پایان پاسخ}}
{{پایان پاسخ}}
خط ۹۴: خط ۴۰:
}}
}}
{{تکمیل مقاله
{{تکمیل مقاله
| شناسه = -
| شناسه = شد
| تیترها = -
| تیترها = شد
| ویرایش =
| ویرایش = شد
| لینک‌دهی = -
| لینک‌دهی = شد
| ناوبری =
| ناوبری =
| نمایه =
| نمایه =
| تغییر مسیر =
| تغییر مسیر = شد
| ارجاعات =
| ارجاعات =
| بازبینی نویسنده =
| بازبینی کمی = شد
| بازبینی =
| بازبینی =
| تکمیل =
| تکمیل =
خط ۱۱۱: خط ۵۷:


[[رده:قواعد عربی]]
[[رده:قواعد عربی]]
[[ar:تأثيرات حفظ القرآن]]
[[az:Qurani-Kərimi əzbərləməyin təsirləri]]
[[bn:কুরআন মুখস্থ করার প্রভাব]]
[[en:Effects of Quran memorization]]
[[es:Efectos de la memorización del Corán]]
[[fr:Impacts de la mémorisation du Coran]]
[[ms:Kesan menghafal Al-Quran]]
[[ps:اغېزې د قرآن حفظولو]]
[[ru:Влияние заучивания Корана наизусть]]
[[ur:حفظ قرآن کے اثرات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۹

سؤال

حفظ قرآن دارای چه اثراتی است؟ آیا در روایات به موضوع حفظ قرآن اشاره شده است؟

درگاه‌ها


حفظ قرآن، دارای آثار و برکاتی فروانی است از جمله: هم‌نشینی با فرشتگان؛ اشراف و بزرگ امت؛ ایمنی از عذاب الهی؛ آمرزش گناهان؛ پاداش دو برابری؛ رسیدن به مقام شفاعت کردن؛ درجات بهشتی؛ پاداشی همانند پیامبران؛ هدایت یافتگی؛ تقویت حافظه.

حفظ قرآن توفیقی الهی

قرآن، برترین و بالاترین هدیه خداوند به بشر است و حفظ آن، یکی از توفیقات الهی خواهد بود که شامل حال هر کسی نخواهد شد. مداومت در قرائت و حفظ قرآن عامل بسیاری از توفیقات و برکات الهی است و کسی که عادت به قرائت، حفظ و تدبّر در مفاهیم قرآنی نماید، آنها را فراموش نمی‌نماید.[۱]

آثار و برکات حفظ قرآن کریم

حفظ قرآن دارای آثار و برکاتی است که به برخی از آنها اشاره می‌شود.

  • هم‌نشینی با فرشتگان: هم‌نشینی با فرشتگان، از جمله آثار اخروی حفظ قرآن کریم برشمرده شده است. امام صادق(ع) می‌فرماید: «حافظ قرآنی که به آن عمل کند، با فرشتگان پیغام‌بر و نیک رفتار هم‌نشین می‌گردد.»[۲]
  • اشراف و بزرگ امت: امام صادق(ع) فرموده‌اند که حافظ قرآن، در شمار بزرگان امت جای خواهد گرفت: «اَشراف و بزرگان امت من، قاریان و حافظان و شب زنده‌دارانند.»[۳]
  • ایمنی از عذاب الهی: در روایات در خصوص ایمنی از عذاب الهی برای حافظان قرآن، نویدهایی وجود دارد. امیرمؤمنان(ع) می‌فرماید: «قرآن را تلاوت کنید و آن را به خاطر بسپارید، زبرا خداوند متعال دلی که قرآن در آن باشد عذاب نمی‌کند.»[۴]
  • آمرزش گناهان: مشمول آمرزش الهی بودن، از دیگر خواص و اثرات حفظ قرآن است که در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است: «کسی که قرآن را از حفظ بخواند و گمان کند خدای تعالی او را نمی‌آمرزد، در شمار کسانی است که آیات الهی را به تمسخر گرفته‌اند»[۵]
  • پاداش دو برابری: پاداش مضاعفی نیز برای کسانی که به حفظ قرآن همت داشته باشند، ذکر شده است. امام صادق(ع) فرمود: «هر کس در فراگیری قرآن بکوشد و به سبب کمی حافظه آن را به سختی حفظ کند دو پاداش دارد».[۶]
  • رسیدن به مقام شفاعت کردن: پذیرفته شدن شفاعت حافظ قرآن در حق اعضای خانواده‌اش، یکی از نویدهایی است که به این افراد داده شده است. حضرت محمد(ص) فرمود: «هر که (آن قدر) قرآن بخواند تا حفظ شود، خداوند او را به بهشت داخل خواهد کرد و شفاعتش را درباره ده تن از اعضای خانواده‌اش که آتش بر آنها واجب شده، می‌پذیرد.»[۷]
  • درجات بهشتی: بهره‌مندی از بالاترین درجات بهشت، دیگر نوید اخروی در حق حافظان قرآن است. از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: «درجات بهشت به تعداد آیه‌های قرآن است چون صاحب قرآن داخل بهشت شود، به وی می‌گویند بخوان و بالا برو که هر آیه‌ای را درجه‌ای است. پس برتر از درجه حافظ قرآن درجه‌ای نیست.»[۸]
  • پاداشی همانند پیامبران: گفته شده است که حافظان قرآن، پاداشی همانند پاداش انبیاء را کسب می‌کنند. پیامبر اکرم(ص) به سلمان فارسی فرمود: «ای سلمان،... همانا بعد از انبیا بهترین بندگان نزد خداوند، عالمانند و سپس قاریان و حافظان قرآن. آنان همانند انبیا از دنیا می‌روند، همراه آنان از گورها برانگیخته می‌شوند، در کنار آنان از صراط می‌گذرند و پاداش آن‌ها را (از خداوند) دریافت می‌کنند.»[۹]
  • هدایت یافتگی: حضرت علی(ع) می‌فرماید: «هیچ‌کس با قرآن هم‌نشین نمی‌شود مگر اینکه از کنار آن با افزایش یا کاهش برمی‌خیزد: افزایش هدایت یا کاهش گمراهی.»[۱۰]
  • تقویت حافظه: یکی از امتیازات حفظ قرآن مجید، تقویت حافظه در ضمن حفظ قرآن است که در روایات به آن اشاره شده است.[۱۱] [۱۲] از آنجا که حفظ این کتاب آسمانی به تکرار پیوسته و قرائت زیاد آن وابسته است، طبیعتا حفظ قرآن، خود حافظه را نیز تقویت خواهد کرد.[۱۳]

مطالعه بیشتر

  • آثار حفظ قرآن و درک مفاهیم آن؛ منصوره مسلمی، مهدیه به‌نژاد‌فر
  • کتاب حفظ قرآن و آثار روان شناختی آن؛ مصطفی عباسی‌مقدم، محمدرضا تمنایی‌فر، عصمت کاشی


منابع

  1. محمود جویباری، آموزش حفظ قرآن، ص ۱۱.
  2. كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۲، ص۶۰۳.
  3. ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، ترجمه: غفارى، على اكبر و غفارى، محمد جواد و بلاغى، صدر، تهران، نشر صدوق‏، چاپ اول، ۱۳۶۷ش، ج۶، ص۳۴۶.
  4. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بيروت، دار إحياء التراث العربي‏، چاپ: دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۸۹، ص۱۹.
  5. نوری، حسین، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البيت عليهم السلام‏، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۲۶۹.
  6. كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۲، ص۶۰۶.
  7. طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان فی تفسیر القرآن، ترجمه: گروهی از مترجمان، تهران، فراهانی، چاپ اول، ج۱، ص۳۰.
  8. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بيروت، دار إحياء التراث العربي‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۸۹، ص۲۲.
  9. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بيروت، دار إحياء التراث العربي‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق، ج۸۹، ص۱۷.
  10. شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۲۵۲، خطبه۱۷۶.
  11. ابن بابويه، محمد بن على، من لا يحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامى ، چاپ دوم، ۱۴۱۳ ق، ج۴، ص۳۶۵.
  12. طوسى، محمد بن الحسن، تهذيب الأحكام، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۴، ص۱۹۱.
  13. حسینی، مجتبی، سیمای حافظان نور، صص 47 تا 53 و 61 تا 65.