پرش به محتوا

حضور لیلی همسر امام حسین(ع) در کربلا: تفاوت میان نسخه‌ها

Rezapour (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} {{شروع متن}} {{سوال}} آيا جناب ليلا ـ مادر علي اكبر ـ و شهربانو در كر...» ایجاد کرد
برچسب: ویرایش مبدأ ۲۰۱۷
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{در دست ویرایش|کاربر=Rezapour }}
{{شروع متن}}
{{شروع متن}}
{{سوال}}
{{سوال}}
آيا جناب ليلا ـ مادر علي اكبر ـ و شهربانو در كربلا حضور داشتند؟                                                {{پایان سوال}}
آیا لیلا همسر امام حسین(ع) و مادر علی اکبر در کربلا حضور داشت؟ {{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
مراجعه به كتب تاريخي و آثار نويسندگان معاصر، چنين به دست مي‎دهد كه جناب ليلا در كربلا نبوده است.
{{درگاه|امام حسین}}
استاد شهيد مرتضي مطهري مسأله‎ي حضور ليلا در كربلا و در نتيجه افسانه‎ها و قصه‎هايي كه درباره‎ي ايشان گفته شده را يكي از موارد تحريف در تاريخ كربلا مي‎داند و آن را با استدلال رد مي‎نمايد.<ref>حماسه حسيني، مرتضي مطهري، ج۱، ص۲۶ – ۲۷، چاپ ۲۱، قم، انتشارات صدرا، سال ۱۳۷۳ هـ ش.</ref>
'''حضور لیلی همسر امام حسین(ع) در کربلا'''، براساس منابع تاریخی، قابل اثبات نیست. [[شهید مطهری|مرتضی مطهری]] حضور لیلی در کربلا و قصه‌هایی که درباره او گفته شده را یکی از موارد تحریف در تاریخ کربلا می‌داند و آنها را رد می‌کند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۲۶ – ۲۷.</ref>
 
محدث قمي مي‎گويد: «ظاهر آن است كه ليلا در كربلا نبوده و من در كتب معتبر نديدم.»<ref>منتهي الآمال، شيخ عباس قمي ،ص ۳۷۵.</ref>
لَیلیٰ دختر اَبی‌مُرَّة بن عُروَة بن مسعود ثَقَفی همسر امام حسین(ع) و مادر علی اکبر، پسر بزرگ امام(ع)، بوده است.<ref>مقریزی، تقی‌الدین، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۲۰ق، ج‌۶، ص۲۶۹.</ref>
 
در جاي ديگر مي‎نويسد: «در كتب معتبر، ذكري از بودن ليلا در كربلا، يا در كوفه و شام نيست.»<ref>همان، ص۵۴۱.</ref> همچنين از سخن قاتل علي اكبر كه مي‎گويد:
[[شیخ عباس قمی]] معتقد است که، براساس منابع، لیلی در کربلا نبوده و نامی از او در جریان وقایع کربلا، [[کوفه]] یا [[شام]] نیست.<ref>شیخ عباس قمی، عباس بن محمدرضا، منتهی الآمال، تحقیق ناصر باقر بیدهندی، قم، دلیل، ۱۳۷۹ش، ص۱۰۵۹.</ref> [[محمد ابراهیم آیتی]]، از تاریخ‌پژوهان معاصر، معتقد است که از لیلی، مادر علی‌اکبر، نامی در واقعه کربلا وجود ندارد و حتی زنده‌بودن او در آن تاریخ مشخص نیست.<ref name=":0" /> تنها کسی که از [[همسران امام حسین(ع)]] در واقعه کربلا حضور داشت، [[رباب دختر امرؤالقیس]] بود.<ref name=":0">آیتی، محمدابراهیم، بررسی تاریخ عاشورا، قم، مؤسسه انتشاراتی امام عصر(ع)، ۱۳۸۳ش، ص۲۰۲.</ref>
 
عليّ آثام العرب ان مرّ بي يفعل مثل ما كان يفعل ان لم اثكل اباه.<ref>تاريخ الامم و الملوك، محمد بن جرير الطبري، ج۴، چاپ پنجم، بيروت، موسسه اعلمي للمطبوعات، سال ۱۴۰۹ هـ ق، ص۳۴۰.</ref>  
مرتضی مطهری معتقد است که در فرهنگ عامیانه عزاداری شیعه، روایات مربوط به لیلی همسر امام حسین(ع) با روایات لیلی، معشوق مجنون عامری در داستان لیلی و مجنون، مخلوط شده است و موجب پدیدآمدن برخی روایات تحریف‌آمیز شده است.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۲۷.</ref>  
== جستارهای وابسته ==
گناه تمامي عرب به گردن من، اگر اين جوان از كنار من بگذرد و پدر را به عزايش داغدار نسازم.» در حالي كه در عرف مي‎گويند: «مادرش را به عزايش بنشانم»؛ اما وي فقط از پدرش ياد مي‎كند؛ از اين رو استفاده مي‎شود كه نه تنها ليلا در كربلا نبوده، كه اصلاً در قيد حيات نيز نبوده است.
* [[حضور شهربانو همسر امام حسین(ع)‌ در کربلا]]
*‌ [[فهرست همسران و فرزندان امام حسین(ع)]]
مرحوم دكتر محمد ابراهيم آيتي در اين زمينه مي‎نويسد: «از مادر علي اكبر، يعني ليلا، دختر ابي مره بن مسعود، هم نامي در جريان فاجعه كربلا به ميان نيامده است و هيچ نمي‎دانم كه ايشان در اين تاريخ زنده بوده است يا نه؟… از همسران امام تنها كسي كه در اين سفر همراه امام(ع) بوده، رباب دختر امرؤالقيس است.<ref>بررسي تاريخ عاشورا، دكتر محمد ابراهيم آيتي، ص۱۲۳.</ref>
== منابع ==
بنابراين با توجه به قرائن و شواهد ياد شده، جناب ليلا در كربلا نبوده‎ است؛ در نتيجه آن داستان‎ها و افسانه‎هايي كه در جريان حادثه كربلا به او نسبت داده مي‎شود، بي‎اساس و غير واقعي است. در پايان تذكر اين نكته لازم است كه شيخ مفيد در ارشاد، طبرسي در اعلام الوري، طبري در تاريخ طبري و … نام اين بانو را همان ليلا ذكر كرده‎اند؛<ref>علي الاكبر، سيد عبدالرزاق مقرّم، ص۱۴.</ref> از اين رو اطلاق نام «ام ليلي» بر آن بانو صحيح نيست.
اما درباره‎ي حضور شهربانو در كربلا
قبل از پاسخ به اين بخش سؤال، يادآور مي‎شويم كه اگر چه بنا به نقل مشهور بين مورخان، مادر امام سجاد(ع)، دختر يزدگرد سوم پادشاه ايران بوده و نامش «شهربانو» مي‎باشد، اما اين شهرت تاريخي، از سوي برخي از محققان معاصر به جهت ترديد در روايات اين موضوع، مورد خدشه قرار گرفته است.<ref>زندگاني علي بن الحسين(ع)، سيد جعفر شهيدي، ص۹ ـ ۲۷، چاپ ششم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، سال ۱۳۷۴ ش.
خدمات متقابل اسلام و ايران، مرتضي مطهري، ص۱۰۰ ـ ۱۰۱، چاپ هشتم.</ref>
بنابراين، در اصل نام مادر امام سجاد(ع) كه شهربانو و دختر پادشاه باشد، ترديد وجود دارد، تا چه رسد به اين كه وي تا زمان وقوع حادثه‎ي جانگداز كربلا زنده و اين واقعه را درك كرده باشد.
آنچه در بعضي از اخبار آمده است، آن است كه مادر امام سجاد(ع) هنگام وضع حمل آن حضرت، از دنيا رفته است؛<ref>اثبات الوصيه، ابوالحسني علي بن الحسين مسعودي، ص۱۷۰، چاپ اول، قم، انتشارات انصاريان، سال ۱۴۱۷ ق، شهيدي، همان، ص۲۶.</ref> بنابراين بر فرض قبول اين كه مادر امام سجاد(ع) فرزند پادشاه ساساني و نامش شهربانو باشد، امّا مانند ليلا در واقعه‎ي كربلا در قيد حيات نبوده است.
==منابع==
{{پایان پاسخ}}
{{پایان پاسخ}}
<references />
{{پانویس|۲}}
{{شاخه
{{شاخه
| شاخه اصلی =  
| شاخه اصلی =تاریخ
|شاخه فرعی۱ =  
|شاخه فرعی۱ =تاریخ اسلام
|شاخه فرعی۲ =  
|شاخه فرعی۲ =واقعه کربلا
|شاخه فرعی۳ =  
|شاخه فرعی۳ =
}}
}}
{{تکمیل مقاله
{{تکمیل مقاله
  | شناسه =  
  | شناسه =-
  | تیترها =  
  | تیترها =-
  | ویرایش =  
  | ویرایش =شد
  | لینک‌دهی =  
  | لینک‌دهی =شد
  | ناوبری =  
  | ناوبری =
  | نمایه =  
  | نمایه =
  | تغییر مسیر =  
  | تغییر مسیر =
  | ارجاعات =  
  | ارجاعات =
  | بازبینی =  
  | ارزیابی کمی = شد
  | تکمیل =  
  | تکمیل =
  | اولویت =  
  | اولویت =ج
  | کیفیت =  
  | کیفیت =ب
}}
}}
{{پایان متن}}
{{پایان متن}}
[[رده:درگاه امام حسین(ع)]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۵

سؤال
آیا لیلا همسر امام حسین(ع) و مادر علی اکبر در کربلا حضور داشت؟
درگاه‌ها


حضور لیلی همسر امام حسین(ع) در کربلا، براساس منابع تاریخی، قابل اثبات نیست. مرتضی مطهری حضور لیلی در کربلا و قصه‌هایی که درباره او گفته شده را یکی از موارد تحریف در تاریخ کربلا می‌داند و آنها را رد می‌کند.[۱]

لَیلیٰ دختر اَبی‌مُرَّة بن عُروَة بن مسعود ثَقَفی همسر امام حسین(ع) و مادر علی اکبر، پسر بزرگ امام(ع)، بوده است.[۲]

شیخ عباس قمی معتقد است که، براساس منابع، لیلی در کربلا نبوده و نامی از او در جریان وقایع کربلا، کوفه یا شام نیست.[۳] محمد ابراهیم آیتی، از تاریخ‌پژوهان معاصر، معتقد است که از لیلی، مادر علی‌اکبر، نامی در واقعه کربلا وجود ندارد و حتی زنده‌بودن او در آن تاریخ مشخص نیست.[۴] تنها کسی که از همسران امام حسین(ع) در واقعه کربلا حضور داشت، رباب دختر امرؤالقیس بود.[۴]

مرتضی مطهری معتقد است که در فرهنگ عامیانه عزاداری شیعه، روایات مربوط به لیلی همسر امام حسین(ع) با روایات لیلی، معشوق مجنون عامری در داستان لیلی و مجنون، مخلوط شده است و موجب پدیدآمدن برخی روایات تحریف‌آمیز شده است.[۵]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۲۶ – ۲۷.
  2. ↑ مقریزی، تقی‌الدین، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۲۰ق، ج‌۶، ص۲۶۹.
  3. ↑ شیخ عباس قمی، عباس بن محمدرضا، منتهی الآمال، تحقیق ناصر باقر بیدهندی، قم، دلیل، ۱۳۷۹ش، ص۱۰۵۹.
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ آیتی، محمدابراهیم، بررسی تاریخ عاشورا، قم، مؤسسه انتشاراتی امام عصر(ع)، ۱۳۸۳ش، ص۲۰۲.
  5. ↑ مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۲۷.