اوصاف اهل تقوا در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۵

سؤال

اوصاف متقین را از دیدگاه قرآن بیان کنید؟

قرآن، صفاتی برای اهل تقوا ذکر کرده است:

هدایت پذیری از قرآن: ﴿آن کتاب با عظمتی است که شک در آن راه ندارد؛ و مایه هدایت اهل تقوا است.﴾(بقره:۲)
ایمان به غیب: متقین به غیب ایمان دارند.^[۱]
ایمان به قرآن: اهل تقوا به آنچه بر پیامبر(ص) نازل شده، ایمان دارند.^[۲]
یقین به قیامت: ﴿و آنانند كه به آخرت يقين دارند.﴾(بقره:۴) این صفت بعد از دو صفت ایمان به غیب^[۳] و ایمان به قرآن^[۴] آمده است.
بهتر دانستن آخرت از دنیا: ﴿زندگانی دنیا متاعی اندک است و جهان آخرت برای هر کس که اهل تقوا باشد، بهتر از دنیاست.﴾(نساء:۷۷)
دوری از گناه: تا حد امکان گناه نمی‌کنند و اگر گناهی از آنان سر زند، گناه کوچکی است.^[۵] اهل تقوی اصرار بر گناه نمی‌کنند و اگر گناهی از آنان سر زند در اولین فرصت، توبه می‌کنند.^[۶]
اقامه نماز: متقین نماز را بر پا می‌دارند.^[۷]
چیرگی بر خشم: مومنان، در جائی که نباید خشمگین شوند، خشم خود را فرو می‌برند: ﴿وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ؛ و خشم خود را فرو مى‌برند؛ و از مردم در مى‌گذرند.﴾(آل عمران:۱۳۴)
شب زنده‌داری: ﴿وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ؛ و استغفار کنندگان در سحرگاهانند.﴾(آل عمران:۱۷) متقین به هنگام سحر و آخر شب، به یاد خدا به پا می‌خیزند و استغفار و طلب آمرزش می‌کنند.^[۸]
رعایت حقوق دیگران.^[۹]
وفادار به عهد و پیمان: ﴿مَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ وَاتَّقَىٰ فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ؛ آنکه به پیمان خود وفا کند و بپرهیزد البته خداوند پرهیزکاران را دوست دارد.﴾(آل عمران:۷۶)
رعایت عدالت: براساس قرآن هر کسی به شما تجاوز کرد به او تعدی کنید^[۱۰] زیاده روی در پاسخ گوئی از حریم تقوی خارج است، بی عدالتی در مقابله به مثل کردن، حقی در برابر دشمنان دین بی تقوائی است.^[۱۱]
شکیبایی و صبر:^[۱۲] متقین در کارها، صبر و استقامت و پشتکار دارند و در برابر حوادث و در برابر گناه و به هنگام گرفتاری و شدائد فردی و اجتماعی، ایستادگی و مقاومت به خرج می‌دهند.^[۱۳]
راستگویی.^[۱۴]
فروتنی و تواضع.^[۱۵]
بخشش و گذشت.^[۱۶]
انفاق.^[۱۷]
عدم فساد و برتری‌جویی:﴿در اين جهان نه خواهان برترى‌جويى هستند و نه خواهان فساد﴾(قصص:۸۳)
پرهیز از ربا:﴿ربا را [با سود] چندين برابر مخوريد.﴾(آل عمران:۱۳۰)

منابع

↑ سوره بقره، آیه ۳.
↑ سوره بقره، آیه ۴.
↑ سوره بقره، آیه۳.
↑ سوره بقره، آیه۴.
↑ سوره نجم، آیه ۳۲.
↑ سوره آل عمران، آیه ۱۳۵.
↑ سوره بقره، آیه۳.
↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.
↑ سوره بقره، آیه ۲۴۱.
↑ سوره بقره، آیه ۱۹۴.
↑ تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۹.
↑ سوره آل عمران، آیه ۱۷.
↑ تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.
↑ سوره آل عمران، آیه ۱۷.
↑ سوره آل عمران، آیه ۱۷.
↑ سوره آل عمران، آیه ۱۳۴.
↑ آل‌عمران، آیه ۱۷؛ سوره لیل، آیه ۵.

[1] سوره بقره، آیه ۳.

[2] سوره بقره، آیه ۴.

[3] سوره بقره، آیه۳.

[4] سوره بقره، آیه۴.

[5] سوره نجم، آیه ۳۲.

[6] سوره آل عمران، آیه ۱۳۵.

[7] سوره بقره، آیه۳.

[8] مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.

[9] سوره بقره، آیه ۲۴۱.

[10] سوره بقره، آیه ۱۹۴.

[11] تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۹.

[12] سوره آل عمران، آیه ۱۷.

[13] تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.

[14] سوره آل عمران، آیه ۱۷.

[15] سوره آل عمران، آیه ۱۷.

[16] سوره آل عمران، آیه ۱۳۴.

[17] آل‌عمران، آیه ۱۷؛ سوره لیل، آیه ۵.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

@@ خط ۳: / خط ۳: @@
 اوصاف متقین را از دیدگاه قرآن بیان کنید؟
 {{پایان سوال}}
-{{پاسخ}}{{فضایل اخلاقی در قرآن}}
+{{پاسخ}}
-* '''هدایت پذیری از قرآن:''' در قرآن آمده {{قرآن|ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ|ترجمه=اين است كتابى كه در آن هيچ شكى نيست. پرهيزگاران را راهنماست|سوره=بقره|آیه=۲}} قرآن برای هدایت همگان نازل شده است اما در بیشتر موارد، هدایت خود را به متقین نسبت داده است؛ زیرا متقین در برابرخداوند تسلیم هستند و از آن پیروی می‌کنند، بنابراین تقوا زمینهٔ هدایت پذیری از قرآن است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج۱، ص۳۸.</ref>
+{{فضایل اخلاقی در قرآن}}
-* '''ایمان به غیب:''' متقین به غیب ایمان دارند<ref>سوره بقره، آیه ۳.</ref>؛ یعنی به تمام حقایقی که از حواس ظاهری پنهان است، ایمان دارند که شامل ایمان به خدا و صفات خدا و روز قیامت و عالم مجردات و ارواح و ملائکه و شیاطین می‌باشد.<ref>جعفری، یعقوب، تفسیر کوثر، ج۱، ص۶، ذیل آیه ۳ بقره.</ref>
-* '''ایمان به قرآن:''' متقین به آنچه که بر پیامبر(ص) نازل شده، ایمان دارند.<ref>سوره بقره، آیه ۴.</ref>
-* '''یقین به قیامت:''' خداوند می‌فرماید: {{قرآن|وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ|ترجمه=و آنانند كه به آخرت يقين دارند.|سوره=بقره|آیه=۴}} این صفت بعد از دو صفت ایمان به غیب (خدا)<ref>سوره بقره، آیه۳.</ref> و ایمان به قرآن<ref>سوره بقره، آیه۴.</ref> آمده است که مکمل آن دو باور می‌شود.
-* '''بهتر دانستن آخرت از دنیا:''' خداوند می‌فرماید: {{قرآن|مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَىٰ|ترجمه=زندگانی دنیا متاعی اندک است و جهان آخرت برای هر کس که خداترس باشد بهتر از دنیاست|سوره=نساء|آیه=۷۷}} برای پرهیزکاران آخرت بهتر از دنیاست، و تسلیم نبودن در برابر احکام الهی و هراس از رویارویی با دشمن، اهمیت دادن بیش از حد به دنیا، نشانه بی تقوایی است.<ref>هاشمی رفسنجانی، اکبر، تفسیر راهنما، قم: مرکز فرهنگ و معارف قرآن، ج۳، ص۴۷۶.</ref>
-* '''دوری از گناه:''' تا حد امکان گناه نمی‌کنند و اگر گناهی از آنان سر زند، گناه کوچکی است.<ref>سوره نجم، آیه ۳۲.</ref>  اهل تقوی اصرار بر گناه نمی‌کنند و اگر گناهی از آنان سر زند در اولین فرصت، توبه می‌کنند.<ref>آیه ۱۳۵ سوره آل عمران</ref>
-* '''اقامه نماز:''' متقین نماز را بر پا می‌دارند.<ref>سوره بقره، آیه۳.</ref> اقامه کردن نماز با خواندن آن فرق دارد و منظور از اقامهٔ نماز، زنده کردن و احیاء کردن آن در جامعه است که تنها کار متقین است. البته در قرآن کریم، هیچ‌گاه نیامده است، نماز بخوانید، چون نماز ستون دین است و ستون بر پا کردنی است نه خواندنی.<ref>تفسیر کوثر، ذیل آیه ۳ سوره بقره.</ref>
-* '''چیرگی بر نفس:''' متقین آنجا که باید خشمگین می‌شوند و آنجا که نباید، به خشم خود مسلطند. در جایی با کفار جهاد می کنند.<ref>سوره توبه، آیه ۱۲۳.</ref> جهاد با کفار و نرمش نداشتن در برابر آنان از جلوه‌های تقواست.<ref>تفسیر راهنما، پیشین، ج۷، ص۳۴۸.</ref> و در جائی که نباید خشمگین شوند، خشم خود را فرو می‌برند، چنان‌که می‌فرماید:{{قرآن|وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ|ترجمه=و خشم خود را فرو مى‌برند؛ و از مردم در مى‌گذرند.|سوره=آل عمران|آیه=۱۳۴}}
-* '''شب زنده‌داری:''' خداوند می‌فرماید: {{قرآن|وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ|ترجمه=و استغفار کنندگان در سحرگاهانند.|سوره=آل عمران|آیه=۱۷}} متقین به هنگام سحر و آخر شب، آن هنگام که توجه خاصی به ارزشهای اصلی هستی در سر مردان خدا و قلب زنده‌دلان پیدا می‌شود، به یاد خدا به پا می‌خیزند و استغفار و طلب آمرزش می‌کنند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.</ref>
-* '''رعایت حقوق دیگران:'''<ref>سوره بقره، آیه ۲۴۱.</ref>  رعایت حقوق دیگران وظیفهٔ تقوا پیشگان و نشانهٔ تقوا است.<ref>تفسیر نمونه، ذیل آیه ۲۴۱ سوره بقره.</ref>
-* '''وفادار به عهد و پیمان:''' خداوند می‌فرماید: {{قرآن|مَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ وَاتَّقَىٰ فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ|ترجمه=آنکه به پیمان خود وفا کند و بپرهیزد البته خداوند پرهیزکاران را دوست دارد.|سوره=آل عمران|آیه=۷۶}} وفای به عهد، امانتداری و پرهیز از خیانت، از نشانه‌های تقواست.<ref>تفسیر راهنما، ذیل آیه ۷۶ سوره آل عمران.</ref>
-* '''رعایت عدالت''': خداوند می‌فرماید: در قرآن است که هر کسی به شما تجاوز کرد به او تعدی کنید<ref>سوره بقره، آیه ۱۹۴.</ref> زیاده روی در پاسخ گوئی از حریم تقوی خارج است، بی عدالتی در مقابله به مثل کردن، حقی در برابر دشمنان دین بی تقوائی است.<ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۹.</ref>
+قرآن، صفاتی برای اهل تقوا ذکر کرده است:
+* '''هدایت پذیری از قرآن:''' {{قرآن||ترجمه=آن کتاب با عظمتی است که شک در آن راه ندارد؛ و مایه هدایت اهل تقوا است.|سوره=بقره|آیه=۲}}
+* '''ایمان به غیب:''' متقین به غیب ایمان دارند.<ref>سوره بقره، آیه ۳.</ref>
+* '''ایمان به قرآن:''' اهل تقوا به آنچه بر پیامبر(ص) نازل شده، ایمان دارند.<ref>سوره بقره، آیه ۴.</ref>
+* '''یقین به قیامت:''' {{قرآن||ترجمه=و آنانند كه به آخرت يقين دارند.|سوره=بقره|آیه=۴}} این صفت بعد از دو صفت ایمان به غیب<ref>سوره بقره، آیه۳.</ref> و ایمان به قرآن<ref>سوره بقره، آیه۴.</ref> آمده است.
+* '''بهتر دانستن آخرت از دنیا:''' {{قرآن||ترجمه=زندگانی دنیا متاعی اندک است و جهان آخرت برای هر کس که اهل تقوا باشد، بهتر از دنیاست.|سوره=نساء|آیه=۷۷}}
+* '''دوری از گناه:''' تا حد امکان گناه نمی‌کنند و اگر گناهی از آنان سر زند، گناه کوچکی است.<ref>سوره نجم، آیه ۳۲.</ref>  اهل تقوی اصرار بر گناه نمی‌کنند و اگر گناهی از آنان سر زند در اولین فرصت، توبه می‌کنند.<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۳۵.</ref>
+* '''اقامه نماز:''' متقین نماز را بر پا می‌دارند.<ref>سوره بقره، آیه۳.</ref>
+* '''چیرگی بر خشم:''' مومنان، در جائی که نباید خشمگین شوند، خشم خود را فرو می‌برند: {{قرآن|وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ|ترجمه=و خشم خود را فرو مى‌برند؛ و از مردم در مى‌گذرند.|سوره=آل عمران|آیه=۱۳۴}}
+* '''شب زنده‌داری:''' {{قرآن|وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ|ترجمه=و استغفار کنندگان در سحرگاهانند.|سوره=آل عمران|آیه=۱۷}} متقین به هنگام سحر و آخر شب، به یاد خدا به پا می‌خیزند و استغفار و طلب آمرزش می‌کنند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.</ref>
+* '''رعایت حقوق دیگران.'''<ref>سوره بقره، آیه ۲۴۱.</ref>
+* '''وفادار به عهد و پیمان:''' {{قرآن|مَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ وَاتَّقَىٰ فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ|ترجمه=آنکه به پیمان خود وفا کند و بپرهیزد البته خداوند پرهیزکاران را دوست دارد.|سوره=آل عمران|آیه=۷۶}}
+* '''رعایت عدالت''': براساس قرآن هر کسی به شما تجاوز کرد به او تعدی کنید<ref>سوره بقره، آیه ۱۹۴.</ref> زیاده روی در پاسخ گوئی از حریم تقوی خارج است، بی عدالتی در مقابله به مثل کردن، حقی در برابر دشمنان دین بی تقوائی است.<ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۹.</ref>
 * '''شکیبایی و صبر:'''<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۷.</ref> متقین در کارها، صبر و استقامت و پشتکار دارند و در برابر حوادث و در برابر گناه و به هنگام گرفتاری و شدائد فردی و اجتماعی، ایستادگی و مقاومت به خرج می‌دهند.<ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.</ref>
 * '''راستگویی.'''<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۷.</ref>
+* '''فروتنی و تواضع.'''<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۷.</ref>
-* '''فروتنی و تواضع:'''<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۷.</ref> [[حضرت علی(ع)]] در این خصوص می‌فرمایند: متقین از تکبر دوری می‌جویند.<ref>نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، مؤسسه انتشارات مشهور، خطبه ۱۹۳، ص۴۰۵.</ref> آنان در راه بندگی و عبودیت خدا، خاضع و فروتن هستند و به این کار مداومت دارند.<ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۵.</ref>
+* '''بخشش و گذشت.'''<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۳۴.</ref>
+* '''انفاق.'''<ref>آل‌عمران، آیه ۱۷؛ سوره لیل، آیه ۵.</ref>
-* '''بخشش و گذشت:''' <ref>سوره آل عمران، آیه ۱۳۴.</ref> متقین از خطاهای مردم می‌گذرند، گذشت و بخشش آن‌ها باعث می‌شود تا این که کینه‌ها و عداوت میان مردم از بین برود.
+* '''عدم فساد و برتری‌جویی:'''{{قرآن||ترجمه=در اين جهان نه خواهان برترى‌جويى هستند و نه خواهان فساد|سوره=قصص|آیه=۸۳}}
+* '''پرهیز از ربا:'''{{قرآن||ترجمه=ربا را [با سود] چندين برابر مخوريد.|سوره=آل عمران|آیه=۱۳۰}}
-* '''انفاق''':<ref>آیه ۱۷ آل عمران، سوره لیل، آیه ۵.</ref> از صفات متقین پرهیز از ثروت اندوزی، تزکیه خواهی، سخاوتمندی و اخلاص است که نشانه‌های تقوا به حساب می‌آیند.<ref>تفسیر راهنما، ج۲۰، ص۵۲.</ref> متقین در همه حال انفاق می‌کنند چه وقت راحتی و چه وقت محرومیت.<ref>تفسیر نمونه، ج۳، ص۹۶.</ref> و در سختی هم انفاق می‌کنند. <ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۴۴.</ref> آنان نه تنها از اموال بلکه از تمام مواهب مادی و معنوی که در اختیار دارند، در راه خدا انفاق می‌کنند و به این وسیله، دردهای اجتماع را درمان می‌بخشند.
-* '''عدم فساد و برتری‌جویی:''' خداوند می‌فرماید: {{قرآن|لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا|ترجمه=در اين جهان نه خواهان برترى‌جويى هستند و نه خواهان فساد|سوره=قصص|آیه=۸۳}} تقوا عامل محافظت انسان‌ها از هر نوع برتری طلبی و فساد انگیزی است. حضرت علی(ع) در زمان خلافت خود در بازار قدم می‌زدند و این آیه را برای بازاریان قرائت می‌کردند، و به آنها می‌فرمودند: این آیه دربارهٔ زمام داران عادل و متواضع و صاحبان قدرت در میان مردم، نازل شده است.<ref>تفسیر نمونه، ذیل آیه ۸۸ قصص.</ref>
-* '''پرهیز از ربا:''' خداوند می‌فرماید: {{قرآن|لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً|ترجمه=ربا را [با سود] چندين برابر مخوريد.|سوره=آل عمران|آیه=۱۳۰}} این آیه لزوم رعایت تقوای الهی را در امور اقتصادی می‌رساند و اشاره دارد، که [[ربا]] خواری با تقوا پیشگی، ناسازگار است و پرهیز از ربا خواری در جامعهٔ ایمانی، نشانهٔ تقوا پیشگی آن جامعه است.<ref>تفسیر راهنما، ج۳، ص۶۴.</ref>
 {{پایان پاسخ}}
-{{مطالعه بیشتر}}
 == منابع ==
@@ خط ۵۴: / خط ۳۷: @@
 }}
 {{تکمیل مقاله
-  | شناسه =
+  | شناسه =-
-  | تیترها =
+  | تیترها =-
-  | ویرایش =
+  | ویرایش =شد
   | لینک‌دهی =
   | ناوبری =
@@ خط ۶۲: / خط ۴۵: @@
   | تغییر مسیر =
   | ارجاعات =
-  | بازبینی =
+  | ارزیابی کمی =شد
   | تکمیل =
-  | اولویت =
+  | اولویت =ج
-  | کیفیت =
+  | کیفیت =ب
 }}
 {{پایان متن}}