۱۳۴
ویرایش
A.rezapour (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
(۲۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۱: | خط ۱: | ||
{{شروع متن}} | {{شروع متن}} | ||
{{سوال}} | {{سوال}}ویژگی دوره های مختلف اخباری گری چیست؟ | ||
{{پایان سوال}} | {{پایان سوال}} | ||
{{پاسخ}} | {{پاسخ}} | ||
{{درگاه|حوزه و روحانیت}} | |||
[[اخباریگری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه از بزرگان حدیثگرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند. | |||
اخباریگری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی|محمد امین استرآبادی]] در اوایل قرن یازدهم قمری آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم قمری بر حوزههای علمیه و جریانهای فکری دینی اثر زیادی گذاشت. | |||
این مکتب پس از دو قرن شکوفایی و تسلط، در تقابل با جریان اصولی و اجتهادی شیعه به پرچمداری وحید بهبهانی و افرادی مانند [[شیخ جعفر کاشفالغطاء]] و [[شیخ انصاری]]، به انزوا و زوال رسید. | |||
با وجود افول مکتب اخباریها، این جریان تأثیر زیادی بر جریان فکری و فقهی و تفکر اجتهادی در شیعه گذاشت که همچنان آثار آن در فقه وجود دارد. | |||
== حدیثگرایی در عصر غیبت و پس از آن == | |||
هرچند در عصر حضور و در زمان [[امام صادق(ع)]] و [[امام باقر(ع)]] گرایشهایی به نام حدیثگرایی بود اما آغاز اخباریگری به معنای حدیثگرایی (نه یک مکتب) در عصر غیبت است که با شیخ صدوق آغاز گردید. استرآبادی که او را مؤسس مکتب اخباری میدانند خود معتقد است این مکتب با فقهای متقدم در زمان غیبت آغاز گردیده است. قرن چهارم را میتوان اوج قدرت مکتب حدیثگرای قم به حساب آورد. از فقیهان حدیثگرا در این دوره، کسانی همچون [[کلینی]]، [[علی ابن بابویۀ قمی]]، [[ابن قولویه]]، و [[شیخ صدوق]] را نام بردهاند که در تألیف کهنترین مجموعههای فقهیحدیثی نقش عمدهای ایفا نمودهاند.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> در مقابل این عالمان، فقیهانی مانند [[سید مرتضی]]، [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]] حضور داشتند. | |||
حملات شیخ مفید و سید مرتضی و دیگر متکلمان شیعی در نیمه نخستین قرن پنجم به زوال و انقراض مکتب اهل حدیث انجامید.<ref>مدرسی، سید حسین، مقدمهای بر فقه شیعه، ج۱، ص۴۷.</ref> | |||
== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی == | |||
محمد امین استرآبادی (درگذشته ۱۰۳۳ق) را بنیانگذار مکتب اخباری میدانند.<ref>فائز، قاسم، محمد شریفی ، «پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباریگری»، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث).</ref> اخباریگری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاههای ویژهای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباریگری در زمان او شکل گرفت. وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی مستحدثه مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref> | |||
استرابادی اخباریگری را روش اصحاب ائمه میدانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه اهلسنت، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref> | |||
در دوره | اخباریگری به صورت یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و قرآن شود از محمد امین استرابادی آغاز گردید. اخباریان در این دوره اجماع را بدعت اهلسنت دانستند و از میان ادله اربعه کتاب و سنت و اجماع عقل، فقط سنت را حجت دانستند. آنها مدعی هستند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر بلکه قطعی الصدور است.<ref>مطهری، مرتضی، ده گفتار، ج۱، ص۱۰۴.</ref> | ||
http://a-alidoost.ir/persian/lecture/25997/</ref> | پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]، [[محقق اردبیلی]] به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند. | ||
برخی گرایش شدید استرابادی به اخبار را عکسالعمل شدید در برابر عقلگرایی مرحوم محقّق اردبیلی و شاگردان و پیروانش میدانند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، ج۱، ص۱۱۹</ref> | |||
== دوران تسلط اخباریگری (قرن یازدهم و دوازدهم) == | |||
مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزههای علمیه بوده است. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباریها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نامگذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتابهای حدیثی عظیمی مانند [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند روضة المتقین، مرآة العقول و ملاذالأخیار، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر به نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سدههای دوازدهم و سیزدهم هجری، ج۱، ص۳۳.</ref> | |||
اخباریگری، از دهههای نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت و آنچنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند. | |||
مبارزهٔ اصولیان و اخباریان که از سدهٔ ۱۱ ق آغاز گردید و با تندرویهای اخباریان ادامه یافت، در نهایت از سوی مجتهدان و در رأس ایشان [[آقا وحید بهبهانی]] به مبارزهای جدی و منسجم بر ضد اخباریگری تبدیل شد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> | |||
از علمای اخباری این دو قرن [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] را میتوان نام برد. | |||
در دوره معاصر نیز فقیهانی هستند که اصولی شناخته میشوند اما تفکر و فتوای آنان اخباری است.<ref>«[http://a-alidoost.ir/persian/lecture/25997/ ادوار اخباری گری]»، سایت آیت الله علیدوست، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۴ مرداد ۱۴۰۲ش.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | |||
* [[علمای مشهور اخباری]] | |||
* [[عقاید اخباریگری]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{شاخه | {{شاخه | ||
| شاخه اصلی = فقه | | شاخه اصلی = فقه | ||
| شاخه فرعی۱ = | | شاخه فرعی۱ =اخباری | ||
| شاخه فرعی۲ = | | شاخه فرعی۲ = | ||
| شاخه فرعی۳ = | | شاخه فرعی۳ = | ||
}} | }} | ||
{{تکمیل مقاله | {{تکمیل مقاله | ||
| شناسه = | | شناسه =شد | ||
| تیترها = | | تیترها =شد | ||
| ویرایش = | | ویرایش =شد | ||
| لینکدهی = | | لینکدهی =شد | ||
| ناوبری = | | ناوبری = | ||
| نمایه = | | نمایه = | ||
خط ۴۷: | خط ۶۳: | ||
| بازبینی = | | بازبینی = | ||
| تکمیل = | | تکمیل = | ||
| اولویت = | | اولویت =ج | ||
| کیفیت = | | کیفیت =ج | ||
}} | }} | ||
{{پایان متن}} | {{پایان متن}} |
ویرایش