پرش به محتوا

تفسیرهای فارسی قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

A.rezapour (بحث | مشارکت‌ها)
A.rezapour (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۵: خط ۱۵:
* '''تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم:''' اثر شهفور (شاهفور) بن  طاهر اسفراینی، از زیباترین  آثار تفسیری  فارسی است. این  کتاب  از نظر ساختار، واژگان ، و دوگانگی  نثر در ترجمه  و تفسیر به  کتابهای  معاصر خود شباهت  بسیار دارد. مصححان  تاج التراجم، بر اساس  سخنان  اسفراینی  در مقدمة  خویش ، تاج التراجم  را نقطة  عطفی  در تاریخ  ترجمه های  قرآنی  دانسته  و سایر ترجمه های  معاصرش  را متأثر از آن  شمرده اند.<ref>آذرنوش، آذرتاش، «ترجمه قرآن»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.</ref>
* '''تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم:''' اثر شهفور (شاهفور) بن  طاهر اسفراینی، از زیباترین  آثار تفسیری  فارسی است. این  کتاب  از نظر ساختار، واژگان ، و دوگانگی  نثر در ترجمه  و تفسیر به  کتابهای  معاصر خود شباهت  بسیار دارد. مصححان  تاج التراجم، بر اساس  سخنان  اسفراینی  در مقدمة  خویش ، تاج التراجم  را نقطة  عطفی  در تاریخ  ترجمه های  قرآنی  دانسته  و سایر ترجمه های  معاصرش  را متأثر از آن  شمرده اند.<ref>آذرنوش، آذرتاش، «ترجمه قرآن»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.</ref>
* '''تفسیر سورآبادی''': تفسیر کهن‌ قرآن‌ کریم‌ به‌ فارسی‌ نوشتة‌ ابوبکر عتیق‌بن‌ محمد هروی‌ نیشابوری‌، معروف‌ به‌ سورآبادی‌ یا سوریانی‌، مفسر کرّامی‌ در قرن‌ پنجم‌.<ref>معینی، محسن، «تفسیر سورآبادی»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.</ref>
* '''تفسیر سورآبادی''': تفسیر کهن‌ قرآن‌ کریم‌ به‌ فارسی‌ نوشتة‌ ابوبکر عتیق‌بن‌ محمد هروی‌ نیشابوری‌، معروف‌ به‌ سورآبادی‌ یا سوریانی‌، مفسر کرّامی‌ در قرن‌ پنجم‌.<ref>معینی، محسن، «تفسیر سورآبادی»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.</ref>
* کشف الاسرار و عده الابرار


== قرن ششم ==
== قرن ششم ==
تفسیر بصائر یمینی


روض الجنان و روح الجنان
* '''کشف الاسرار و عده الابرار:''' تفسیر عرفانی کشف‌الاسرار و عدّة الابرار، اثر ماندگار ابوالفضل رشید الدّین میبدی از تفاسیر سدۀ ششم قمری است.<ref>مسرت، حسین، «سرآمد تفاسیر فارسی قرآن»، کتاب پاژ، شماره ۲، پیاپی ۴۶، تابستان ۱۴۰۱ش، ص۸۹.</ref>


تفسیر مواهب علیه یا تفسیر حسینی: کمال الدین حسین واعظ کاشفی
* تفسیر بصائر یمینی
 
* روض الجنان و روح الجنان
 
* تفسیر مواهب علیه یا تفسیر حسینی: کمال الدین حسین واعظ کاشفی


== قرن نهم و دهم ==
== قرن نهم و دهم ==

نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۸

سؤال

تفسیرهای فارسی قرآن را معرفی کنید.

...

قرن چهارم و پنجم

  • بخشی از تفسیری کهن به پارسی: این تفسیر را سیدمرتضی آیت الله زاده شیرازی تصحیح کرده است. این تفسیر کهن مربوط به حدود قرن چهارم هجری است.[۱] این تفسیر، قسمت بجامانده آن از آیه ۱۷۶ سوره اعراف تا آخر آیه ۶۹ سوره نحل است. ص۴۴.
  • ترجمه تفسیر طبری: تفسیری‌ کهن‌ از قرآن‌ به‌ فارسی‌، تألیف‌ گروهی‌ از علمای‌ ماوراءالنهر در نیمة‌ دوم‌ قرن‌ چهارم‌. این‌ کتاب‌ با آنکه‌ از نظر ساختار و واژگان‌، ارزشی‌ همسنگ‌ با شاهنامة‌ فردوسی‌ در ادب‌ فارسی‌ دارد، مهجور مانده‌ است‌. این‌ اثر، اگر نخستین‌ تفسیر فارسی‌ نباشد، از نخستین‌ ترجمه‌های‌ رسمی‌ قرآن‌ است‌. [۲] این تفسیر از قدیمی ترین یادگارهای نثر فارسی است که بدان دسترسی وجود دارد.[۳]
  • تفسیر قرآن پاک
  • تفسیری بر عشری از قرآن مجید: با کتاب تفسیر بر عشری از قرآن مجید ، متعلق به قرن پنجم ، تحولی خجسته پدیدار می شود. به طور کلی ، ساختارهای نحوی در این کتاب ، نسبت به بسیاری از آثار مشابه ، به سبک مقبول فارسی نزدیکتر است و روان نویسی و پرهیز از پیچیدگی و پیروی از نحو فارسی قاعدة عمومی کتاب است . با اینهمه ، مانند کتابهای پیشین ، نویسنده ــ بیشتر در قطعات کوتاه ــ در تاروپود ساختارهای عربی گرفتار می آید و جملاتی نامأنوس برای فارسی زبانان ، عرضه می کند.[۴]
  • تفسیر کمبریج: تفسیر قرآن مجید ، نسخة کیمبریج ، که بین قرنهای چهارم و پنجم تدوین شده و تنها نیمة دوم آن (در دو جلد) باقی مانده است ، یکی از دل انگیزترین آثار نثر فارسی است .[۵]
  • تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم: اثر شهفور (شاهفور) بن طاهر اسفراینی، از زیباترین آثار تفسیری فارسی است. این کتاب از نظر ساختار، واژگان ، و دوگانگی نثر در ترجمه و تفسیر به کتابهای معاصر خود شباهت بسیار دارد. مصححان تاج التراجم، بر اساس سخنان اسفراینی در مقدمة خویش ، تاج التراجم را نقطة عطفی در تاریخ ترجمه های قرآنی دانسته و سایر ترجمه های معاصرش را متأثر از آن شمرده اند.[۶]
  • تفسیر سورآبادی: تفسیر کهن‌ قرآن‌ کریم‌ به‌ فارسی‌ نوشتة‌ ابوبکر عتیق‌بن‌ محمد هروی‌ نیشابوری‌، معروف‌ به‌ سورآبادی‌ یا سوریانی‌، مفسر کرّامی‌ در قرن‌ پنجم‌.[۷]

قرن ششم

  • کشف الاسرار و عده الابرار: تفسیر عرفانی کشف‌الاسرار و عدّة الابرار، اثر ماندگار ابوالفضل رشید الدّین میبدی از تفاسیر سدۀ ششم قمری است.[۸]
  • تفسیر بصائر یمینی
  • روض الجنان و روح الجنان
  • تفسیر مواهب علیه یا تفسیر حسینی: کمال الدین حسین واعظ کاشفی

قرن نهم و دهم

حدائق الحقایق

قرن چهاردهم

...

منابع

  1. ↑ دانش پژوه، منوچهر، گزیده متون تفسیری فارسی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۷۹ش، ص۴۳.
  2. ↑ آذرنوش، آذرتاش، «ترجمة تفسیر طبری»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.
  3. ↑ حبیب یغمایی، «ترجمه فارسی تفسیر طبری»، نامه فرهنگستان (قدیمی) آبان 1322 شماره 4، ص۳۵.
  4. ↑ آذرنوش، آذرتاش، و دیگران، «ترجمه قرآن»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.
  5. ↑ آذرنوش، آذرتاش، و دیگران، «ترجمه قرآن»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.
  6. ↑ آذرنوش، آذرتاش، «ترجمه قرآن»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.
  7. ↑ معینی، محسن، «تفسیر سورآبادی»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائره المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۷، ذیل مدخل.
  8. ↑ مسرت، حسین، «سرآمد تفاسیر فارسی قرآن»، کتاب پاژ، شماره ۲، پیاپی ۴۶، تابستان ۱۴۰۱ش، ص۸۹.