حکمت آفرینش انسان

سؤال

حکیم بودن خداوند به چه معناست؟ حکمت خداوند از آفرینش هستی از منظر قرآن و معصومین و بزرگان چه بوده؟ آیا خداوند از افعال خود هدفی را دنبال می‌کند؟

تعریف حکمت الهی

حکمت الهی در اصطلاح اسلامی عبارت است از علم به نظام احسن آفرینش و غایات حکیمانه آن؛ به عبارت دیگر حکمت به معنای قرار دادن هر چیز در جایگاه مناسب خود و هدایت آن به سوی کمال لایقش است. این مفهوم شامل دو جنبه اصلی می‌شود:

• حکمت تکوینی: نظام دقیق و هدفمند حاکم بر آفرینش.
• حکمت تشریعی: اهداف و مقررات الهی در شریعت.

آیات قرآن

قرآن کریم در آیات متعددی به حکمت آفرینش انسان اشاره کرده است، برای نمونه:

• آیه عبادت: ﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ؛ خلق نکردم جن و انسان را جز برای عبادت.﴾(ذاریات:59)
• آیه ابتلاء: ﴿الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا؛ همانكه مرگ و زندگى را پديد آورد تا شما را بيازمايد كه كدامتان نيكوكارتريد، و اوست ارجمند آمرزنده.﴾(ملک:2)
• آیه خلافت: ﴿إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً؛ همانا من (خدا) در زمین جانشینی قرار دادم.﴾(بقره:30) در برخی تفاسیر اینگونه بیان شده است که انسان به عنوان خلیفه الهی مسئول آبادانی زمین است.

روایات معصومین

روایات متعددی از اهل بیت(ع) درباره حکمت آفرینش وارد شده است:

• امام علی در حدیثی می‌فرمایند