پرش به محتوا

بداء در تعداد روزهای میقات حضرت موسی(ع): تفاوت میان نسخه‌ها

Rezapour (بحث | مشارکت‌ها)
عبدالرحیم رضاپور (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{شروع متن}}
{{شروع متن}}
{{سوال}}
{{سوال}}
در داستان حضرت موسی که سی شب به وی وعده شد و سپس ده شب دیگر به آن اضافه شد، مصداق بداء است؟
آیا در داستان حضرت موسی که برای سی شب به میقات رفت و سپس ده شب دیگر به آن اضافه شد، بداء صورت گرفت؟
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
بداء در لغت به معنای ظهور پس از پنهان بودن است. لازمه این معنای بداء، جهل و تبدیل نظر می‌باشد. این معنای بداء، در مورد خداوند کاربرد ندارد؛ زیرا خداوند با علم ازلی خود همه چیز را می‌داند و در اراده او تغییر راه ندارد.
بداء در مورد خداوند به این معنا است که آن‌چه خداوند از قبل می‌دانسته، ولی برای انسان‌ها معلوم نبوده، آن را اظهار و آشکار می‌سازد.<ref>غرویان، محسن و غلامی، میرباقری، آموزش عقائد، قم، نشر دارالعلم، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۱۷۲.</ref> در مورد میقات حضرت موسی(ع) نیز خداوند از ابتدا این میقات را چهل روز قرار داده‌بود که به جهت دلایلی از جمله امتحان قوم بنی‌اسرائیل، این میقات را سی روزه اعلام کرد و سپس در میقات به حضرت موسی(ع) گفت ده روز دیگر در میقات بماند.


بداء برای انسان در هر سه مرحله دنیا، برزخ و قیامت حاصل می‌شود؛ زیرا انسان براساس علم خود، نتیجه ای را محاسبه کند ولی آن نتیجه واقع نمی‌شود. اما بداء در مورد خداوند به این معنا است که آنچه خداوند از قبل می‌دانسته ولی برای انسان‌ها معلوم نبوده، آن را اظهار و آشکار می‌سازد.<ref>غرویان، محسن و غلامی، میرباقری، آموزش عقائد، قم، نشر دارالعلم، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۱۷۲.</ref>
== میقات حضرت موسی(ع) ==
نخست سی شب به حضرت موسی(ع) وعده میقات داده‌شد. سپس ۱۰ شب دیگر به آن اضافه شد. بدون تردید میقات حضرت موسی(ع) در علم خداوند چهل شب بود، اما خداوند در دو مرحله به موسی(ع) خبر داد. در ابتدا موسی(ع) را امر به میقات در ۳۰ شب می‌کند و در مرحله بعد به ادامه آن در ۱۰ روز دیگر امر می‌کند: {{قرآن|وَ واعَدْنا مُوسی ثَلاثینَ لَیْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ|
| سوره = اعراف
| آیه = ۱۴۲
| ترجمه = و ما با موسی، سی شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب (دیگر) تکمیل نمودیم
}}


== میقات حضرت موسی(ع) ==
این میقات از ابتدا در علم الهی ۴۰ شب بود و برای همین امر هم در قرآن کریم می‌فرماید: {{قرآن |وَ إِذْ واعَدْنا مُوسی أَرْبَعینَ لَیْلَة||سوره = بقره | آیه = ۵۱ | ترجمه = هنگامی را که با موسی چهل شب وعده گذاردیم}}
حضرت موسی(ع) که سی شب به وی وعده شد و سپس ۱۰ شب دیگر به آن اضافه شد. وعده خداوند در مورد موسی(ع) در علم خداوند چهل شب بوده و اما با وجود این امر، خداوند در خبر دادن به موسی(ع) در دو مرحله اقدام می‌کند. در ابتدا موسی(ع) را امر به روزه گرفتن در ۳۰ روز می‌کند و در مرحله بعد به ادامه آن در ۱۰ روز دیگر امر می‌کند:
* {{قرآن|وَ واعَدْنا مُوسى‏ ثَلاثينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ|| سوره = اعراف | آیه = ۱۴۲| ترجمه = و ما با موسى، سى شب وعده گذاشتيم سپس آن را با ده شب (ديگر) تكميل نمودیم}}
* این میقات از ابتدا در علم الهی۴۰ شب بوده و برای همین امر هم در قرآن کریم می‌فرماید: {{قرآن |وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى‏ أَرْبَعينَ لَيْلَة||سوره = بقره | آیه = ۵۱ | ترجمه = هنگامى را كه با موسى چهل شب وعده گذاردیم}}


امام باقر(ع) آمده که هنگامی که حضرت موسی(ع) برای وفای به عهد خداوند از میان قومش خارج می‌شد به آنها فرمود که ظرف ۳۰ روز بر می‌گردم. اما هنگامی که خداوند بر آن ۳۰ روز ۱۰ روز اضافه فرمود قومش گفتند موسی(ع) خلاف وعده عمل کرد و بسیاری از آن‌ها گوساله‌پرست شدند.<ref>سوره بقره، ایه۵۱.</ref>
== علت تغییر در مدت میقات ==
امام باقر(ع) فرموده‌اند: هنگامی‌که حضرت موسی(ع) برای وفای به عهد خداوند از میان قومش خارج می‌شد به آن‌ها فرمود که ظرف ۳۰ روز بر می‌گردم، اما هنگامی‌که خداوند بر آن ۳۰ روز ۱۰ روز اضافه کرد، قومش گفتند موسی(ع) خلاف وعده عمل کرد؛ و بسیاری از آن‌ها گوساله‌پرست شدند.<ref>عياشى، محمد بن مسعود، تفسير العيّاشي‏، محقق / مصحح: رسولى محلاتى، سيد هاشم‏، تهران، ناشر: المطبعة العلمية، چاپ اول، 1380 ق‏، ج2، ص26.</ref>


==علت تغییر در مدت میقات==
اگر خداوند به موسی(ع) از ابتدا وعده چهل شب می‌داد و او نیز به قومش خبر می‌داد؛ فرصتی برای امتحان قوم بنی اسرائیل و امتحان ایمانشان به وجود نمی‌آید.
بنابراین مصلحت این امر روشن می‌شود که چنانچه خداوند به موسی(ع) از ابتدا وعده چهل شب می‌داد و او به قومش خبر می‌داد فرصتی برای ابتلا و امتحان از قوم بنی اسرائیل و امتحان ایمانشان به وجود نمی‌آید.


علاوه بر آنچه گفته شد از این جریان می‌توان به حقایق دیگر نیز رسید: از جمله اینکه خداوند سبحان در بعضی از موارد وحی، قضای حتمی و علم خود، به قضایا را برای ملائکه و نفوس قدسیه و پیامبران در اولین وهله ظاهر نمی‌سازد بلکه آنها را طی مراحلی آگاه می‌سازد و این مبتنی بر مصالح بندگان مثل امتحان و ابتلا یا کمک بر هدایتشان است. دیگر اینکه امت موسی(ع) از دین مرتد شدند در حالی که فقط ۱۰ روز از ایشان تأخیر داشت و این نشان می‌دهد که گمراهی امت‌ها و طغیان ایشان در غیبت نبی یا بعد از مرگ نبی در مدت کم چیز عجیبی نیست.
در روایتی امام محمد باقر (ع) به صراحت  می‌فرماید که در این قضیه بداء حاصل شده‌است.


دیگر اینکه از آیات سوره طه مشخص می‌شود که حضرت موسی(ع) به‌طور قطعی و حتم به قومش خبر نداده بود که بعد از ۳۰ روز بر می‌گردد. چرا که بعد از برگشتن فرمود (یا قوم الم یعدکم ربّکم وعدا حسنا افطال علیکم العهد) ای قوم مگر خدای شما به شما وعده احسان نداد (که به شما تورات عطا کند) آیا وعده خدا بر شما طولانی شد؟ و اگر به‌طور حتمی به ایشان وعده ۳۰ روز داده بود قوم در جواب ایشان می‌گفتند بلی.
عياشى در  تفسيرش از امام محمد باقر (ع) روايت كرده كه آن حضرت فرمود: «در علم و تقدیر [الهی]، [مدتِ وعده با موسی] سی شب بود؛ سپس برای خداوند بداء حاصل شد و ده شب بر آن افزود؛ پس میقات پروردگارش، در آغاز و پایان، چهل شب کامل شد.».<ref>عياشى، محمد بن مسعود، تفسير العيّاشي‏، محقق / مصحح: رسولى محلاتى، سيد هاشم‏، تهران، ناشر: المطبعة العلمية، چاپ اول، 1380 ق‏، ج1، ص44.</ref>


عهد تو طولانی شد و تو عهد ما را شکستی و ما هم وعده خود را شکستیم و این نشان می‌دهد که انبیاء و ائمه معصومین(ع) زمانی که مردم را از مثل چنین اموری با خبر کردند که غیر حتمی و قطعی است به‌طور قطعی خبر نمی‌دادند چرا که می‌دانستند امکان بداء در چنین اموری وجود دارد.<ref>سید سعید اختر الرضوی، رسائل، قم، نشر مؤسسه انصاریان، چاپ اول، ص۲۶ تا ۲۸.</ref>
همان‌طور که گفته‌شد، بداء در مورد خداوند به این معنا نیست که (نعوذ بالله)، جهل خداوند سبحان، به علم تبدیل شده، بلکه خداوند از قبل می‌دانسته، ولی برای انسان‌ها معلوم نبوده، آن را اظهار و آشکار ساخت.


{{مطالعه بیشتر}}
== منابع ==
==منابع==
{{پانویس|۲}}
{{پانویس|۲}}
{{شاخه
{{شاخه
خط ۳۱: خط ۳۲:
| شاخه فرعی۱ = عدل الهی
| شاخه فرعی۱ = عدل الهی
| شاخه فرعی۲ = بداء
| شاخه فرعی۲ = بداء
| شاخه فرعی۳ =  
| شاخه فرعی۳ =
}}
}}
{{تکمیل مقاله
{{تکمیل مقاله
| شناسه =  
| شناسه = -
| تیترها =  
| تیترها = شد
| ویرایش =  
| ویرایش = شد
| لینک‌دهی =  
| لینک‌دهی =
| ناوبری =  
| ناوبری =
| نمایه =  
| نمایه =شد
| تغییر مسیر =  
| تغییر مسیر =شد
| ارجاعات =  
| ارجاعات =
| بازبینی =  
| بازبینی = شد
| تکمیل =  
| تکمیل =
| اولویت =  
| اولویت = ج
| کیفیت =  
| کیفیت = ج
}}
}}
{{پایان متن}}
{{پایان متن}}
[[رده:آزمایش و امتحان الهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۳

سؤال

آیا در داستان حضرت موسی که برای سی شب به میقات رفت و سپس ده شب دیگر به آن اضافه شد، بداء صورت گرفت؟

بداء در مورد خداوند به این معنا است که آن‌چه خداوند از قبل می‌دانسته، ولی برای انسان‌ها معلوم نبوده، آن را اظهار و آشکار می‌سازد.[۱] در مورد میقات حضرت موسی(ع) نیز خداوند از ابتدا این میقات را چهل روز قرار داده‌بود که به جهت دلایلی از جمله امتحان قوم بنی‌اسرائیل، این میقات را سی روزه اعلام کرد و سپس در میقات به حضرت موسی(ع) گفت ده روز دیگر در میقات بماند.

میقات حضرت موسی(ع)

نخست سی شب به حضرت موسی(ع) وعده میقات داده‌شد. سپس ۱۰ شب دیگر به آن اضافه شد. بدون تردید میقات حضرت موسی(ع) در علم خداوند چهل شب بود، اما خداوند در دو مرحله به موسی(ع) خبر داد. در ابتدا موسی(ع) را امر به میقات در ۳۰ شب می‌کند و در مرحله بعد به ادامه آن در ۱۰ روز دیگر امر می‌کند: ﴿وَ واعَدْنا مُوسی ثَلاثینَ لَیْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ؛ و ما با موسی، سی شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب (دیگر) تکمیل نمودیم﴾(اعراف:۱۴۲)

این میقات از ابتدا در علم الهی ۴۰ شب بود و برای همین امر هم در قرآن کریم می‌فرماید: ﴿وَ إِذْ واعَدْنا مُوسی أَرْبَعینَ لَیْلَة؛ هنگامی را که با موسی چهل شب وعده گذاردیم﴾(بقره:۵۱)

علت تغییر در مدت میقات

امام باقر(ع) فرموده‌اند: هنگامی‌که حضرت موسی(ع) برای وفای به عهد خداوند از میان قومش خارج می‌شد به آن‌ها فرمود که ظرف ۳۰ روز بر می‌گردم، اما هنگامی‌که خداوند بر آن ۳۰ روز ۱۰ روز اضافه کرد، قومش گفتند موسی(ع) خلاف وعده عمل کرد؛ و بسیاری از آن‌ها گوساله‌پرست شدند.[۲]

اگر خداوند به موسی(ع) از ابتدا وعده چهل شب می‌داد و او نیز به قومش خبر می‌داد؛ فرصتی برای امتحان قوم بنی اسرائیل و امتحان ایمانشان به وجود نمی‌آید.

در روایتی امام محمد باقر (ع) به صراحت می‌فرماید که در این قضیه بداء حاصل شده‌است.

عياشى در تفسيرش از امام محمد باقر (ع) روايت كرده كه آن حضرت فرمود: «در علم و تقدیر [الهی]، [مدتِ وعده با موسی] سی شب بود؛ سپس برای خداوند بداء حاصل شد و ده شب بر آن افزود؛ پس میقات پروردگارش، در آغاز و پایان، چهل شب کامل شد.».[۳]

همان‌طور که گفته‌شد، بداء در مورد خداوند به این معنا نیست که (نعوذ بالله)، جهل خداوند سبحان، به علم تبدیل شده، بلکه خداوند از قبل می‌دانسته، ولی برای انسان‌ها معلوم نبوده، آن را اظهار و آشکار ساخت.

منابع

  1. ↑ غرویان، محسن و غلامی، میرباقری، آموزش عقائد، قم، نشر دارالعلم، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۱۷۲.
  2. ↑ عياشى، محمد بن مسعود، تفسير العيّاشي‏، محقق / مصحح: رسولى محلاتى، سيد هاشم‏، تهران، ناشر: المطبعة العلمية، چاپ اول، 1380 ق‏، ج2، ص26.
  3. ↑ عياشى، محمد بن مسعود، تفسير العيّاشي‏، محقق / مصحح: رسولى محلاتى، سيد هاشم‏، تهران، ناشر: المطبعة العلمية، چاپ اول، 1380 ق‏، ج1، ص44.