کیفرها و پاداش‌ها در برزخ

سؤال

ماهیت کیفرها و پاداش‌ها در برزخ چگونه است؟

آیات متعدد به وجود پاداش و کیفر در برزخ اشاره کرده‌اند:

  • قرآن بهحبیب نجار که به دست قومش شهید شد، می‌گوید: ﴿وارد بهشت شو. گفت: ای کاش قوم من می‌دانستند* که پروردگارم مرا آمرزیده و از گرامی‌داشتگان قرار داده است»(یس:۲۶–۲۷) طبرسی از مفسران شیعه معتقد است این آیه، دلالت بر نعمت‌های برزخ دارد.[۱]
  • قرآن در وصف مقرّبان می‌گوید: ﴿پس اگر او از مقرّبان باشد، * در رَوح و ریحان و بهشت پرنعمت است.(واقعه:۸۸–۸۹.) امام صادق(ع) در تفسیر این آیه «روح» و «ریحان» را به نعمت برزخ مربوط می‌داند و «بهشت پرنعمت» را برای قیامت می‌داند.[۲]
  • آیات دیگری نیز وجود دارد که به عذاب برخی افراد پس از مرگ خبر می‌دهد از جمله عذاب کافران توسط فرشتگان در هنگام جان دادن[۳] شدیدترین عذاب برای آل فرعون که هر صبح و شام، آتش بر آنان وارد می‌شود.[۴] همچنین برای افرادی که توبه کرده و عمل صالح انجام داده‌اند و ایمان دارند، از رزق و روزی برزخی در هر صبح و عشاء داده خبر است.[۵]

این آیات نشان می‌دهد که پس از مرگ و پیش از قیامت که برزخ نامیده می‌شود، نعمت‌ها و عذاب‌هایی وجود دارد. علاوه بر این آیات، روایات نیز از عذاب‌ها و نعمت‌های برزخی سخن گفته‌اند:

  • امام صادق(ع): ارواح مؤمنان، در اتاق‌های بهشتی مستقر هستند، از غذاهای بهشتی می‌خورند، از نوشیدنی‌های بهشتی می‌نوشند و از خدا می‌خواهند هر چه زودتر قیامت بر پا شود.[۶]

منابع

  1. مجمع البیان، ج۸، ص۶۵۹.
  2. بحار الانوار، ج۶، ص۲۱۷، ح ۱۱؛ المیزان، ج۱۹، ص۱۵۸.
  3. سوره انفال، آیه۵۰.
  4. سوره غافر، آیه۴۶.
  5. سوره مریم، آیه۶۲.
  6. الفروع من الکافی، ج۳، ص۲۴۴، ح ۲؛ محمد باقر مجلسی، حق الیقین، ص۴۷۷.