trustworthy
۳۸۸
ویرایش
(←عوامل تحریف: اصلاح ارقام) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
== تعریف تحریف == | == تعریف تحریف == | ||
معنای تحریف منحرفکردن چیزی از مسیر و وضع اصلی آن است.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۵۸.</ref> البته همیشه تحریف مشتمل بر تغییر و تبدیل موضوع تحریف نیست؛ تحریف یعنی شخص گفتار یا نوشتاری را طوری ارائه کند که مقصود آن گفتار یا نوشتار را نرساند و مقصود دیگری، غیر از مقصود گوینده و نویسنده اصلی، به مخاطب منتقل شود.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۵۸.</ref> | معنای تحریف منحرفکردن چیزی از مسیر و وضع اصلی آن است.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۵۸.</ref> البته همیشه تحریف مشتمل بر تغییر و تبدیل موضوع تحریف نیست؛ تحریف یعنی شخص گفتار یا نوشتاری را طوری ارائه کند که مقصود آن گفتار یا نوشتار را نرساند و مقصود دیگری، غیر از مقصود گوینده و نویسنده اصلی، به مخاطب منتقل شود.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۵۸.</ref> | ||
== انواع تحریف == | == انواع تحریف == | ||
تحریف انواعی دارد که مهمترین آنها عبارت است از: | تحریف انواعی دارد که مهمترین آنها عبارت است از: | ||
* تحریف لفظی: تحریفی است که ضمن آن در ظاهر و در لفظ گفتار تصرف کنند به طوری که ظاهر سخن فرد عوض شود. از موارد تحریف لفظی اینکه از یک گفتار عبارتی حذف شود یا به آن عبارتی اضافه شود یا اینکه جملهها را چنان پس و پیش کنند که معنی جمله تغییر کند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۵۹.</ref> | * تحریف لفظی: تحریفی است که ضمن آن در ظاهر و در لفظ گفتار تصرف کنند به طوری که ظاهر سخن فرد عوض شود. از موارد تحریف لفظی اینکه از یک گفتار عبارتی حذف شود یا به آن عبارتی اضافه شود یا اینکه جملهها را چنان پس و پیش کنند که معنی جمله تغییر کند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۵۹.</ref> | ||
* تحریف معنوی: این است که تحریفکننده در الفاظ تصرف نمیکند و لفظ همان است که گوینده گفته، ولی آن جمله را طوری معنی میکند که مطابق مقصود خودش و خلاف مقصود گوینده سخن باشد.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۵۹.</ref> [[قرآن کریم]] تحریف معنوی را بیشتر به یهودیان نسبت داده است. در یکی از آیات قرآن درباره تحریف معنوی میگوید که ای مسلمانان، آیا شما امیدوارید که یهودیان به شما راست بگویند؛ این افراد همان کسانی هستند که سخن خدا را از [[موسی(ع)]] میشنیدند، اما وقتی که به سوی قومشان برمیگشتند تا سخن خدا را نقل کنند آن را تحریف و زیر رو رو میکردند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۵۹-۶۰.</ref> | * تحریف معنوی: این است که تحریفکننده در الفاظ تصرف نمیکند و لفظ همان است که گوینده گفته، ولی آن جمله را طوری معنی میکند که مطابق مقصود خودش و خلاف مقصود گوینده سخن باشد.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۵۹.</ref> [[قرآن کریم]] تحریف معنوی را بیشتر به یهودیان نسبت داده است. در یکی از آیات قرآن درباره تحریف معنوی میگوید که ای مسلمانان، آیا شما امیدوارید که یهودیان به شما راست بگویند؛ این افراد همان کسانی هستند که سخن خدا را از [[موسی(ع)]] میشنیدند، اما وقتی که به سوی قومشان برمیگشتند تا سخن خدا را نقل کنند آن را تحریف و زیر رو رو میکردند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۵۹-۶۰.</ref> | ||
* تحریف از نظر موضوع: گاهی تحریف در یک سخن عادی صورت میگیرد؛ مانند اینکه دو نفر در نقل قول و گفتار یکدیگر تحریف کنند. این تحریف مذموم است، ولی میزان تأثیرگذاری منفی آن کم است. اما گاهی تحریف در یک موضوع بزرگ اجتماعی صورت میگیرد. در تاریخ شخصیتهایی هستند که قول و عملشان برای مردم حجت است. تحریف سخنان چنین افرادی برای فرد و اجتماع خطرناک است. مانند اینکه کسی در یک حادثه بزرگ تاریخی، که از نظر اجتماعی یک سند و پشتوانه اخلاقی و تربیتی است، تحریف کند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۶۱.</ref> از نظر مطهری، تحریف در [[حادثه کربلا]]، که یک حادثه بزرگ اجتماعی است، موجب منحرفشدن این رخداد و نرسیدن پیام آن به مخاطبان آن در تاریخ بشر میشود که خود خسارت بزرگی برای بشریت خواهد بود.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۶۲.</ref> | * تحریف از نظر موضوع: گاهی تحریف در یک سخن عادی صورت میگیرد؛ مانند اینکه دو نفر در نقل قول و گفتار یکدیگر تحریف کنند. این تحریف مذموم است، ولی میزان تأثیرگذاری منفی آن کم است. اما گاهی تحریف در یک موضوع بزرگ اجتماعی صورت میگیرد. در تاریخ شخصیتهایی هستند که قول و عملشان برای مردم حجت است. تحریف سخنان چنین افرادی برای فرد و اجتماع خطرناک است. مانند اینکه کسی در یک حادثه بزرگ تاریخی، که از نظر اجتماعی یک سند و پشتوانه اخلاقی و تربیتی است، تحریف کند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۶۱.</ref> از نظر مطهری، تحریف در [[حادثه کربلا]]، که یک حادثه بزرگ اجتماعی است، موجب منحرفشدن این رخداد و نرسیدن پیام آن به مخاطبان آن در تاریخ بشر میشود که خود خسارت بزرگی برای بشریت خواهد بود.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۶۲.</ref> | ||
== عوامل تحریف == | == عوامل تحریف == | ||
{{نوشتار اصلی|عوامل تحریف واقعه عاشورا از نظر شهید مطهری}} | {{نوشتار اصلی|عوامل تحریف واقعه عاشورا از نظر شهید مطهری}} | ||
عوامل تحریف یک رخداد در یک تقسیمبندی دو قسم است:<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۷۷.</ref>عوامل عمومی که ممکن است هر رخدادی را دچار تحریف کنند و مخصوص واقعه کربلا نیستند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۷۷.</ref> اغراض دشمنان واقعه عاشورا و تمایل بشر به اسطورهسازی از جمله این عوامل هستند. <ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۷۷-۸۲.</ref>عامل دیگر عامل خصوصی است. مهمترین عامل تحریفکننده رخداد عاشورا این است که برخی تلاش میکنند، به زعم خود، حادثه عاشورا را به هر طریقی، حتی از طریق تحریف و جعل، زنده نگه دارند و این خود عاملی برای تحریف حقایق عاشوراست.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۸۲-۸۷.</ref> | عوامل تحریف یک رخداد در یک تقسیمبندی دو قسم است:<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۷۷.</ref>عوامل عمومی که ممکن است هر رخدادی را دچار تحریف کنند و مخصوص واقعه کربلا نیستند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۷۷.</ref> اغراض دشمنان واقعه عاشورا و تمایل بشر به اسطورهسازی از جمله این عوامل هستند. <ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۷۷-۸۲.</ref>عامل دیگر عامل خصوصی است. مهمترین عامل تحریفکننده رخداد عاشورا این است که برخی تلاش میکنند، به زعم خود، حادثه عاشورا را به هر طریقی، حتی از طریق تحریف و جعل، زنده نگه دارند و این خود عاملی برای تحریف حقایق عاشوراست.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۸۲-۸۷.</ref> | ||
== نمونهای از تحریفها == | == نمونهای از تحریفها == | ||
خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
=== تحریفات معنوی === | === تحریفات معنوی === | ||
* اینکه [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] قیام کرد تا کشته شود و خون او کفاره گناهان [[امت پیامبر(ع)]] قرار بگیرد؛ این در حالی است که امام حسین(ع) بارها تأکید کرد که قیام او یک قیامی اصلاحی در امت پیامبر(ص) و برای اقامه [[امر به معروف و نهی از منکر]] است.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۰۳.</ref> | * اینکه [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] قیام کرد تا کشته شود و خون او کفاره گناهان [[امت پیامبر(ع)]] قرار بگیرد؛ این در حالی است که امام حسین(ع) بارها تأکید کرد که قیام او یک قیامی اصلاحی در امت پیامبر(ص) و برای اقامه [[امر به معروف و نهی از منکر]] است.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۰۳.</ref> | ||
* اینکه قیام امام حسین(ع) را ناشی از یک دستور خصوصی قلمداد کردند. در نتیجه چنین تحریفی عمل اصلاحی امام(ع) قابل پیروی نخواهد بود. این در حالی است که امام حسین(ع) تأکید میکرد که که انگیزه قیام من مسائلی است که منطبق بر اصول کلی اسلام است. در این موارد احتیاجی به دستور خصوصی نیست؛ چون دستور خصوصی در جایی لازم است که دستورهای عمومی وافی نباشد.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۰۳-۱۰۵.</ref> | * اینکه قیام امام حسین(ع) را ناشی از یک دستور خصوصی قلمداد کردند. در نتیجه چنین تحریفی عمل اصلاحی امام(ع) قابل پیروی نخواهد بود. این در حالی است که امام حسین(ع) تأکید میکرد که که انگیزه قیام من مسائلی است که منطبق بر اصول کلی اسلام است. در این موارد احتیاجی به دستور خصوصی نیست؛ چون دستور خصوصی در جایی لازم است که دستورهای عمومی وافی نباشد.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۰۳-۱۰۵.</ref> | ||
=== نمونههای دیگر === | === نمونههای دیگر === | ||
* روزی [[امام علی(ع)]] بالای منبر بود و خطبه میخواند. امام حسین(ع) ابراز تشنگی کرد. امام(ع) فرمود کسی برای فرزندم آب بیاورد. اولین کسی که از جا بلند شد، [[حضرت عباس(ع)]] بود. حضرت عباس(ع) رفت و از مادرش یک کاسه آب گرفتند و آمدند وقتی که وارد شدند، امام علی(ع) گریه کردند و از واقعه کربلا خبر دادند. چنین داستانی در منابع نیامده و از نظر تاریخی متناسب با سن امام حسین(ع) نیست و خلاف شأن اوست.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۶۶-۶۷.</ref> | * روزی [[امام علی(ع)]] بالای منبر بود و خطبه میخواند. امام حسین(ع) ابراز تشنگی کرد. امام(ع) فرمود کسی برای فرزندم آب بیاورد. اولین کسی که از جا بلند شد، [[حضرت عباس(ع)]] بود. حضرت عباس(ع) رفت و از مادرش یک کاسه آب گرفتند و آمدند وقتی که وارد شدند، امام علی(ع) گریه کردند و از واقعه کربلا خبر دادند. چنین داستانی در منابع نیامده و از نظر تاریخی متناسب با سن امام حسین(ع) نیست و خلاف شأن اوست.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۶۶-۶۷.</ref> | ||
* [[حضور لیلی همسر امام حسین(ع) در کربلا|حضور لیلی مادر حضرت علیاکبر(ع) در کربلا]] و داستانهای پیرامون آن.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۶۸-۶۹.</ref> | * [[حضور لیلی همسر امام حسین(ع) در کربلا|حضور لیلی مادر حضرت علیاکبر(ع) در کربلا]] و داستانهای پیرامون آن.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۶۸-۶۹.</ref> | ||
* داستان عروسی [[قاسم بن حسن(ع)]] در گرماگرم رخداد کربلا که نه سند دارد و نه مطابق با عقلانیت است.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref> | * داستان عروسی [[قاسم بن حسن(ع)]] در گرماگرم رخداد کربلا که نه سند دارد و نه مطابق با عقلانیت است.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref> | ||
* داستان [[زعفر جنی]] و حضور او در کربلا برای کمککردن و رد پیشنهاد او توسط امام حسین(ع).<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۷۰-۷۱.</ref> | * داستان [[زعفر جنی]] و حضور او در کربلا برای کمککردن و رد پیشنهاد او توسط امام حسین(ع).<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۷۰-۷۱.</ref> | ||
== وظیفه شیعیان در مقابله با تحریف == | == وظیفه شیعیان در مقابله با تحریف == | ||
وظیفه مبارزه تحریفات با هم برای علمای امت، به تعبیری خواص و هم برای توده مردم، به تعبیری عوام، قابل تبیین است؛ چرا که در پیدایش این تحریفات هم خواص مسئول هستند و هم عوام.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۱۴-۱۱۸.</ref> وظیفه عوام این است که با تکیه بر فطرت سلیم خود تحریفاتی را که خلاف فطرت است شناسایی کنند و به آن معتقد نشوند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۱۵-۱۱۸.</ref> | وظیفه مبارزه تحریفات با هم برای علمای امت، به تعبیری خواص و هم برای توده مردم، به تعبیری عوام، قابل تبیین است؛ چرا که در پیدایش این تحریفات هم خواص مسئول هستند و هم عوام.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۱۴-۱۱۸.</ref> وظیفه عوام این است که با تکیه بر فطرت سلیم خود تحریفاتی را که خلاف فطرت است شناسایی کنند و به آن معتقد نشوند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۱۵-۱۱۸.</ref> | ||
عموماً عالمانی که در مقابل تحریفات شایع در میان عوام قرار میگیرند دو برخورد میتوانند داشته باشند: | عموماً عالمانی که در مقابل تحریفات شایع در میان عوام قرار میگیرند دو برخورد میتوانند داشته باشند: | ||
* برخی از عالمان با نقاط ضعف مردم در زمینه تحریفات مبارزه میکنند؛ به چنین عالمانی مصلح میگویند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۲۳.</ref> در بحث تحریف، یکی از ضعفهای عوام علاقه به شلوغی [[مجلس روضه]] و گرفتن آن است. عالم مصلح تلاش میکند تا نهتنها تسلیم این علایق قرار نگیرد، بلکه حقیقت برایش مبنا باشد و با تحریف و دروغ در این زمینه مبارزه کند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۶.</ref> | * برخی از عالمان با نقاط ضعف مردم در زمینه تحریفات مبارزه میکنند؛ به چنین عالمانی مصلح میگویند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۲۳.</ref> در بحث تحریف، یکی از ضعفهای عوام علاقه به شلوغی [[مجلس روضه]] و گرفتن آن است. عالم مصلح تلاش میکند تا نهتنها تسلیم این علایق قرار نگیرد، بلکه حقیقت برایش مبنا باشد و با تحریف و دروغ در این زمینه مبارزه کند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۶.</ref> | ||
* برخی عالمان مبارزه با نقاط ضعف مردم در زمینه تحریفات عاشورا را کار مشکلی میبیند. از نظر این عالمان مبارزهکردن با نقاط ضعف مردم نه تنها منفعتی ندارد، بلکه ضرر هم دارد. چنین عالمانی از نقاط ضعف مردم در زمینه عزاداری استفاده میکنند و با تحریف حماسه عاشورا مجالس خود را پررونقتر میکنند. این عالمان مصداق فقیه فاجر هستند که به گفته [[پیغمبر(ص)]] یکی از آفات سهگانه دین هستند.<ref>مطهری، حماسه حسینی، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۶.</ref> | * برخی عالمان مبارزه با نقاط ضعف مردم در زمینه تحریفات عاشورا را کار مشکلی میبیند. از نظر این عالمان مبارزهکردن با نقاط ضعف مردم نه تنها منفعتی ندارد، بلکه ضرر هم دارد. چنین عالمانی از نقاط ضعف مردم در زمینه عزاداری استفاده میکنند و با تحریف حماسه عاشورا مجالس خود را پررونقتر میکنند. این عالمان مصداق فقیه فاجر هستند که به گفته [[پیغمبر(ص)]] یکی از آفات سهگانه دین هستند.<ref>مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۲۴-۱۲۶.</ref> | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{پانویس|۲}} | {{پانویس|۲}} |