سلسله حدیث

سؤال

سلسله حدیث چیست و چه لزومی در نگارش روایت دارد؟

سلسله حدیث به معنای نوشتن تمام راویان حدیث است. اشخاصی برای ضربه زدن به تشیع، چیزهایی را به دروغ به پیامبر اسلام(ص) یا ائمه(ع) نسبت می‌دادند. این امر لازم داشت تا در نگارش حدیث و علوم مرتبط با آن دقت بیشتری شود. پیامبر و ائمه راه‌حل این مسئله را نشان داده و مسیر حدیث را روشن کرده و آن نوشتن سلسله راویان احادیث بود. پیامبر(ص) می‌فرمودند: «موقع نوشتن حدیث تمام راویانش را بنویسید که اگر حق بود پاداش برده و اگر معلوم شد که راوی دروغ گفته وزرش بر گردن او باشد.»[۱] امیر المؤمنین(ع) نیز فرمود: «هر وقت حدیث نقل می‌کنید اسناد دهید به کسی که از او شنیدید.»[۲]

بر این اساس آیت‌الله خویی(ره) می‌نویسد: نوشتن کتب فهرست (اسامی راویان و مورد اعتماد یا نبودن‌شان) و سیره در میان اصحاب ائمه(ع)، امری متعارف بوده که برخی از این نوشته‌ها بدست ما رسیده است.[۳]

برای تشخیص روایات باید به کتب رجالی مراجعه شود و برای افراد عادی در مسائل فقهی تقلید و عمل مطابق فتاوای مجتهدی جامع‌الشرایط کافی است. برای شناخت روایت و راویان حدیث، باید علم حدیث یعنی راوی‌شناسی و روایت‌شناسی و مراجعه به کتاب‌های رجالی علمای بزرگ آموخته شود.


مطالعه بیشتر

  • جامع الرواه، محمد بن علی اردبیلی.
  • خلاصة الاقوال فی معرفة الرجال، حسن بن یوسف حلی.


منابع

  1. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۳۶، ص۳۶۰، بیروت، دار الفکر.
  2. شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۷، ص۸۱، باب ۸، حدیث ۳۳۲۵۹، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ه‍. ق.
  3. خوئی، ابو القاسم، معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۱، بی جا، بی نا، پنجم، ۱۴۱۳ ه‍. ق.