کاسب حبیب خدا است

نسخهٔ تاریخ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۱ توسط Rezapour (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
سؤال
آیا ضرب‌المثل کاسب حبیب خدا است، روایت است؟ کاسب باید چه خصوصیاتی داشته باشد تا شامل این روایت شود؟


کاسب حبیب خدا است ضرب‌المثلی در زبان فارسی، که به برخی روایات، شباهت دارد. براساس روایات، خدا افرادی که برای کسب روزی حلال تلاش می‌کنند، دوست دارد و در این بین، فرقی بین شغل‌های مختلف نیست. در روایات از پیامبر اسلام نقل شده: «اَلْکاسِبُ بِیَدِهِ حَبیب‌ُ الله؛ هر کسی با دست خود کسب مال کند، دوست خدا است».

قطعه خوشنویسی از ضرب‌المثل «الکاسب حبیب الله» اثر نجم‌الدین.

مراد از کاسب را نه تاجر، بلکه هر کسی که دنبال کسب مال است، دانسته‌اند. در احادیث، ویژگی‌هایی برای کسب روزی حلال مانند راستگویی، رعایت انصاف، امانتداری و پرهیز از قسم خوردن بیان شده است.

احادیث مشابه

احادیثی در منابع روایی آمده که از نظر محتوایی با ضرب‌المثل کاسب حبیب خدا است، شباهت دارد:

  • پیامبر(ص) «اَلْکاسِبُ بِیَدِهِ حَبیب‌ُ الله؛ هر کسی با دست خود کسب مال کند، دوست خدا است».[۱]
  • در روایتی دیگر، هر صاحب حرفه‌ای که امانتدار باشد، دوست خدا معرفی شده است.[۲]
  • حضرت داوود(ع): خدا کسی را که کار می‌کند و از مزد کارش روزی می‌خورد، دوست دارد.[۳]

مراد از کلمه کاسب را تاجر ندانسته‌اند، بلکه معتقدند این کلمه شامل هر کسی که دنبال کسب مال باشد، می‌شود؛ چه از راه تجارت باشد و چه از راهی غیر آن.[۴]

ویژگی‌های کسب محبوب خدا

کسب مال را هنگامی که از راه حلال باشد، مورد رضایت و محبت خداوند دانسته‌اند. براین اساس، کسانی که از راهِ شغل‌های حرام مانند شراب‌سازی، ساخت ابزار قمار و رباخواری کسب مال می‌کنند محبوب خدا نیستند. در روایات، ویژگی‌هایی برای محبوب خدا شدن به وسیله کسب مال گفته شده است:

  • راستگویی در شغل‌[۵]
  • مبالغه نکردن در ستایش از کالای خود هنگام فروش[۶]
  • بد نگفتن از کالای دیگران هنگام خرید[۶]
  • صمیمی بودن با خریداران[۷]
  • پرهیز از قسم خوردن[۷]
  • انصاف با مظلومان[۷]
  • پرهیز از ظلم کردن[۷]
  • رعایت انصاف[۷]
  • پرهیز از احتکار[۸]
  • امانتداری[۹]
  • عمل کردن به وعده[۶]
  • سخت‌گیری نکردن در مطالبه قرض[۶]



منابع

  1. پاینده، ابو القاسم، نهج الفصاحه، دنیای دانش، تهران، چاپ: چهارم، ۱۳۸۲ش، ص۶۱۸.
  2. ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، قم، انتشارات اسلامی، قم، چاپ: دوم، ۱۴۱۳ ق،؛ ج‏۳، ص۱۵۸.
  3. ورام بن أبی فراس، مسعود بن عیسی، مجموعه ورّام، قم، مکتبه فقیه‏، قم، چاپ: اول، ۱۴۱۰ ق، ج‏۱؛ ص۴۲.
  4. ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، ذیل واژه کسب، ج‏۴، ص۲۱.
  5. بروجردی، آقا حسین، جامع أحادیث الشیعه، تهران، فرهنگ سبز، تهران، چاپ: اول، ۱۳۸۶ ش، ج‏۲۳، ص۲۲۸.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ پاینده، ابو القاسم، نهج الفصاحه، پیشین، دنیای دانش، تهران، چاپ: چهارم، ۱۳۸۲ش. ص ۲۷۳.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الإسلامیه، تهران، چاپ: چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج‏۵، ص۱۵۱.
  8. مستغفری، جعفر بن محمد، طبّ النبیّ (صلّی الله علیه و آله و سلّم)، نجف، مکتبه الحیدریه، نجف، چاپ: اول، ۱۳۸۵ ق، ص ۲۲.
  9. ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، پیشین، انتشارات اسلامی، قم، چاپ: دوم، ۱۴۱۳ ق. ج‏۳؛ ص۱۵۸.